Musical In een nieuw theater in Delft vertelt een musical het levensverhaal van Willem van Oranje. De filmische actiescènes, liters water en gigantische videoschermen maken de musical spectaculair, maar de nadruk ligt – gelukkig – op het drama.
Joris Willem Smit als Willem van Oranje in de gelijknamige musical.
Willem van Oranje – De musical door Willem van Oranje Producties B.V.
Gezien 8/2, Prinsentheater, Delft. Te boeken t/m april 2026
www.willemvanoranje.nl
Nu musicalhit Soldaat van Oranje na vijftien jaar de deuren zal sluiten, staat een nieuwe productie te trappelen als opvolger: Willem van Oranje. Voor deze voorstelling werd, aan de rand van Delft, een theater uit de grond gestampt met plek voor zo’n 1.100 toeschouwers. Het publiek zit – evenals bij Soldaat – op een draaiende tribune, waar omheen steeds andere decors worden onthuld en tientallen acteurs het verhaal van de Vader des Vaderlands (1533-1584) opvoeren.
Willem van Oranje heeft een turbulente ontstaansgeschiedenis. Producent Rick Engelkes kwam een decennium geleden met het idee. De musical zou in 2021 in première gaan, maar de pandemie gooide roet in het eten. Vervolgens moesten miljoenen aan ‘coronasteun’ terugbetaald worden en verdween Engelkes van het toneel. Dat de voorstelling er nu toch is, is te danken aan een groep ondernemers die het project een financiële impuls gaf.
Naast de draaischijf is er nog een overeenkomst tussen Willem van Oranje en publiekslieveling Soldaat. De regisseur is hetzelfde: Theu Boermans, die dit keer ook het script schreef. Dat is geen simpel heldenverhaal waarbij je lekker achterover kan leunen. De vertelling is gedetailleerd en er is context nodig om Willems acties te kunnen volgen. Centraal staat de strijd van de protestanten in een wereld waarin alleen het katholicisme is toegestaan. Daaromheen vinden veldslagen plaats en komt een parade aan historische figuren voorbij.
Willem reist wat af, speelt zijn politieke spel, is diplomatiek en idealistisch. Hij kiest de ene keer uit eigen-, dan weer uit landsbelang. Zijn beslissingen zijn genuanceerd; hij is geen personage dat je in één keer doorhebt. Willem is een mooi uitgewerkt, maar uiterst complex personage.
Naast dramatisch doorwrocht, is de musical spectaculair. Zo zijn er gelikte, filmische videobeelden op gigantische schermen. Er zijn groots opgezette vechtscènes met slowmotion zwaardgevechten en veldslagen met honderden manschappen. Op dat soort momenten lijkt het decor eindeloos door te lopen als troepen (in projecties) aan de horizon opdoemen en de acteurs in gevechtstenue over een zandvlakte rennen. De overgang van het decor naar de video is bijna onzichtbaar – een technisch hoogstandje. Daarnaast zijn er scènes waarin liters water stromen, waarin ketters worden onthoofd en we opeens aan boord zitten bij een zeeslag.
Willem van Oranje wordt gespeeld door Joris Willem Smit, een acteur die zijn sporen verdiende in toneelvoorstellingen, maar voor het musicalpubliek een onbekende naam zal zijn. Zijn spel is mooi subtiel en hij is volstrekt geloofwaardig als de staatsman die soms zwijgt, maar zich politiek strijdbaar toont. Smit heeft geen krachtige zangstem, maar hij maakt indruk in rustige nummers zoals een duet met een van zijn geliefden (fijne rol van Sofia Ferri).
In de verdere cast zijn er sterke rollen van een lekker ‘bitchy’ spelende Lieke van den Broek (als Anna van Saksen), van een krachtige Alexander Schuitema (Willems broer Lodewijk) en Vincent Linthorst als opstandige waard. Matteo van der Grijn, onder meer bekend als de eerste hoofdrolspeler uit Soldaat van Oranje, mag zich uitleven als geuzenaanvoerder met een prettige bassende stem en robuust voorkomen.
In ‘Willem van Oranje’ zijn scènes waarin liters water stromen.
De soundtrack van Willem is een mix van (liefdes)duetten en opzwepende strijdliederen waarin elektrische gitaren raspen. Frans van Deursen schreef intelligente teksten, maar een echte oorwurm, die je na het slotapplaus blijft neuriën, zit er niet tussen. Een enkele ensemblescène kan muzikaal overrompelen, maar het visuele vuurwerk wint.
In Willem van Oranje ligt de nadruk op het drama. Het is een theatervoorstelling die een verhaal wil vertellen van iemand die staat voor zijn idealen, maar ook bedachtzaam kan kiezen met een blik op de toekomst. Willem van Oranje is geen Hollywoodheld, maar een weloverwogen leider; hij roept op tot verdraagzaamheid en vrijheid. Dat is een geluid dat in deze tijd niet vaak genoeg kan klinken, een geluid dat je een groot publiek gunt.
Elke donderdag de mooiste verhalen over kunst en cultuur: interviews, recensies en achtergronden
Source: NRC