De sociaaldemocraat António José Seguro (64) wordt de nieuwe president van Portugal. Bij de presidentsverkiezingen van zondag, die in het teken stonden van het noodweer in het land, eindigde Seguro ruim voor de radicaal-rechtse André Ventura.
is correspondent Spanje, Portugal en Marokko van de Volkskrant. Hij woont in Madrid.
Met bijna driekwart van de stemmen geteld kon Seguro zondagavond de zege niet meer ontgaan. Volgens de publieke omroep RTP stevende de sociaaldemocraat af op een monsterzege, met tussen de 68 en 73 procent van de stemmen. Tegenstander Ventura bleef steken op een schamele derde van de stemmen.
Drie weken geleden was Seguro al de winnaar van de eerste ronde van de presidentsverkiezingen. Een absolute meerderheid van de stemmen wist hij toen niet te behalen, waardoor een tweede ronde noodzakelijk was. Daarin nam Seguro het zondag op tegen Ventura (43), de leider van het radicaal-rechtse Chega (Genoeg!).
Dat Seguro in de tweede ronde ook als winnaar uit de bus zou komen, stond vooraf nagenoeg vast. Peilingen lieten zien dat uitdager Ventura door de meeste kiezers als te extreem werd gezien. Na de eerste verkiezingsronde spraken nagenoeg alle afgevallen kandidaten, ook die op de rechterflank, bovendien hun voorkeur uit voor sociaaldemocraat Seguro.
Met Seguro krijgt Portugal een president met een andere politieke kleur dan de huidige premier. Dat is sinds 2024 de centrumrechtse Luís Montenegro. In de op consensus gerichte politiek van Portugal is dat niet per se een probleem. Seguro’s voorganger Marcelo Rebelo de Sousa (77), die in maart na tien jaar afzwaait, was zelf van centrumrechtse huize. Toch werkte hij constructief samen met linkse regeringen.
De president heeft als staatshoofd een symbolische rol, maar is zeker niet zonder macht. Zo kan hij – de president is tot nu toe altijd een man geweest – het parlement ontbinden, ministers tot aftreden dwingen en controversiële wetten blokkeren.
Met Seguro krijgt het land een president die voorgoed de politieke arena leek te hebben verlaten. In 2014 verloor hij een machtsstrijd binnen de sociaaldemocratische PS van de latere premier António Costa. Seguro verdween in de coulissen.
Pas toen Costa, de huidige voorzitter van de Europese Raad, in 2023 opstapte, werd een terugkeer in de landelijke politiek mogelijk voor zijn oude opponent. Seguro, die te boek staat als gematigd, ontpopte zich tijdens de campagne als de veilige keuze voor het presidentschap. Zelfs zijn achternaam leek voor hem te pleiten: seguro betekent ‘veilig’ in het Portugees.
De laatste twee weken van de campagne stonden in het teken van het natuurgeweld dat Portugal teistert. Door extreme regenval en overstromingen kwamen in totaal dertien mensen om. Op meerdere plekken besloten lokale bestuurders daarom om de stembusgang in hun gemeente met een week uit te stellen.
Zo’n 37 duizend Portugezen kunnen daardoor pas op 15 februari hun stem uitbrengen. Tot die tijd staat de uitslag niet officieel vast. Gezien de enorme voorsprong van Seguro zullen deze tienduizenden stemmen echter niets veranderen aan de uitkomst.
Source: Volkskrant