Donald Trump nam in futiel tijdsbestek de hele Republikeinse Partij over, geestverwant Nigel Farage is al jaren bezig met het plagen, tarten en leegzuigen van de Britse Conservatieve Partij.
Overal in Europa zijn partijen die worden gecategoriseerd als ‘extreemrechts’, ‘radicaal-rechts’ of ‘populistisch rechts’ tegenwoordig goed voor minstens een derde van de stemmen. Maar die partijen verschillen zowel qua vijanden op wie ze het hebben gemunt als qua recepten waarmee ze hun landen weer ‘groot’ willen maken. Er zijn er die economische plannen ontvouwen die socialistisch zijn in allesbehalve naam, er zijn er ook met libertarische geloofsbrieven. Partijen in het zuiden en oosten van Europa keren zich vooral tegen liberale vrijheden en homoseksuelen, die in het noorden en westen vooral tegen migranten, bovenal moslimmigranten. Enzovoort.
Geen plek waarover vaker is geconstateerd dat die zich aan categorieën onttrekt dan het mooie eiland voor de Europese noordwestkust. De vijand op wie extreemrechts in Groot-Brittannië het heeft gemunt, laat zich omschrijven als ‘het Europese vasteland’, waar zowel Brusselse regels als migranten vandaan komen.
De wispelturige man die telkens opnieuw opduikt als leider van deze beweging, Nigel Farage, is een ex-beurshandelaar die beroemd werd met drinkgelagen en tirades tegen het ‘Europese monsterproject’; hij lokte het Brexitreferendum uit. Typisch is dat hij als Europarlementariër vaak net zo’n afkeer beleed van Brussel als van de belangrijkste extreemrechtse leider van het vasteland, Marine Le Pen, boegbeeld van ‘socialistisch chauvinisme’.
In de rubriek ‘Op het tweede gezicht’ blikt Volkskrant-redacteur Olaf Tempelman op satirische wijze terug op een buitenlands nieuwsonderwerp.
Farage vent een trumpistisch gedachtegoed uit waarin bemoeizuchtige en belasting slurpende overheidsinstanties moeten worden ontmanteld ten behoeve van vrijheid voor de allerrijksten. Hij prees Trump uitentreuren, voerde intensief campagne voor hem en stak zijn ambities als ‘Britse Trump’ niet onder stoelen of banken. Elon Musk was een belangrijke financier van die ambities, tót hij op X verklaarde dat Farage niet heeft ‘what it takes’. Een continuïteit in Farages loopbaan is namelijk dat het telkens zijn vijanden zijn die per ongeluk profiteren van wat hij uitspookt. De EU won aan hechtheid dankzij het afschrikwekkende effect van de Brexit. Labour won de laatste Britse verkiezingen ruim doordat Farage kiezers bij de Conservatieven weglokte.
Over Farage is gezegd dat filmregisseurs hem net als Trump graag zouden casten voor een schurkenrol, maar wel een heel andere: Trump is geschikt voor die van leider van een misdaadsyndicaat, Farage voor die van nar die grijnzend geld steelt uit de zakken van de koning.
Trump lukte het als een imposante maffiabaas in futiel tijdsbestek de Republikeinse Partij over te nemen. Farage is al jaren bezig met het plagen, tarten en leegzuigen van de Conservatieve Partij. Ooit ambieerde hij zelf een carrière als Tory. Of het aan zijn drankzucht of loslippigheid lag, het establishment moest hem niet. Farage liep over naar de UK Independence Party.
Voor de Tory-partij is Farage sindsdien als een mug die telkens terugkeert om te steken. Eerst was hij de Brexitmug die boven het hoofd van toenmalig premier David Cameron cirkelde en Tory-bloed opzoog. Met zijn Brexitreferendum wilde Cameron deze mug neerslaan. Het liep anders: Camerons vuist daalde per abuis neer op zijn eigen hoofd. Farage vloog triomfantelijk verder en is nu met zijn partij Reform UK in de peilingen goed voor 35 procent van de stemmen.
Hoe beter de polls, hoe meer Tory-kopstukken overlopen. Op 26 januari haalde Farage zijn voorlopig grootste vis binnen, oud-binnenlandminister Suella Braverman, bekend van haar waarschuwingen voor Pakistaanse mannen. In een wereld waarin Trump president is van de VS, is het óók mogelijk dat Farage premier van Groot-Brittannië wordt. Maar wie kijkt naar zijn lange loopbaan, voorspelt dat het niet zal gebeuren, en dat historici ooit zullen schrijven dat bewoners van het Britse eiland geluk hadden dat extreemrechts bij hen werd geleid door een nar.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant