De VS, de EU en Japan werken aan een gezamenlijk grondstoffenpact om de afhankelijkheid van China te verkleinen. Dat is de uitkomst van een top over kritieke grondstoffen die deze week plaatsvond in Washington.
is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Ze schrijft over het Middellandse Zeegebied en migratie.
In een tijd waarin de VS bezig zijn de EU van zich te vervreemden, onder andere door de dreiging met hoge handelstarieven en de inname van Groenland, is het aangekondigde grondstoffenpact een opvallende poging tot hernieuwde toenadering. Het initiatief komt van de VS. Door samen te werken met de EU en Japan, en een reeks andere landen, proberen de Amerikanen zich te verzekeren van een stabiele toevoer van kritieke grondstoffen.
Nu komen sommige van die grondstoffen, zoals zeldzame aardmetalen, nog voor een groot deel uit China. Dat land heeft de afgelopen jaren echter geregeld exportbeperkingen afgekondigd, onder andere in de handelsoorlog met de VS. Het leidde ertoe dat er in het Westen tekorten ontstonden – met alle problemen van dien voor bijvoorbeeld de Europese auto-industrie.
De regering-Trump zocht deze week naar een antwoord hierop door een wereldwijde top over kritieke grondstoffen te organiseren. Volgens de Amerikaanse regering waren er 55 landen aanwezig, waaronder Zuid-Korea, India en Duitsland, evenals de EU. Een van de uitkomsten is dat Eurocommissaris Maros Sefcovic (Handel) en de Amerikaanse handelsgezant Jamieson Greer binnen dertig dagen een ‘memorandum of understanding’ gaan opstellen.
In die verklaring moet het onder meer gaan over minimumprijzen aan de grens, marktstandaarden, prijskloofsubsidies en afname-overeenkomsten. Kortom: manieren om de concurrentie met de goedkope grondstoffen uit China aan te kunnen.
‘We zijn er klaar voor om met ieder land dat hier vandaag is samen te werken om een specifieke rol te vinden die je kunt spelen’, zei de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio tijdens de top. ‘Als je geen delfstoffen hebt, dan kun je helpen bij de verwerking. Onder de landen die hier samen zijn, bevinden zich de grootste afnemers van kritieke grondstoffen die, gezamenlijk, de macht hebben om een veerkrachtigere en diversere wereldmarkt op te bouwen.’
Ook vicepresident JD Vance was aanwezig en riep op een ‘handelsblok van bondgenoten en partners’ te vormen, om zo de Amerikaanse toegang tot grondstoffen veilig te stellen, en tegelijkertijd de productie te verhogen in de betrokken landen. ‘Laten we de prijzen voorspelbaarder maken en minder grillig’, zei Vance, ‘om onze eigen aanvoerketens te steunen, en de investeringen die nodig zijn om die aanvoerketens mogelijk te maken.’
De VS tekenden woensdag al met elf landen een ‘memorandum of understanding’ over grondstoffen. Ook de EU heeft in de afgelopen jaren wereldwijd vijftien ‘strategische partnerschappen’ gesloten. De kritieke grondstoffen zijn noodzakelijk voor digitale technologie, maar vooral voor de energietransitie.
Robin Roels, beleidsmedewerker voor kritieke grondstoffen bij milieuorganisatie European Environmental Bureau, betreurt de hernieuwde transatlantische samenwerking. ‘Slechts een paar weken nadat de EU zich verzette tegen de dreigementen en het wapengekletter van Donald Trump over Groenland, vliegt (eurocommissaris, red.) Stéphane Séjourné naar Washington om het te hebben over kritieke grondstoffen. Dat ziet eruit als terugkruipen naar daddy’, zei Roels tegen Euronews.
Volgens hem zou de EU er beter aan doen om te investeren in hergebruik, en te breken met ‘het lineaire wegwerpmodel’ dat mede de oorzaak is van de huidige grondstoffentekorten.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant