TikTok ligt in Brussel onder een vergrootglas, omdat de app volgens de Europese Commissie 'te verslavend' is opgebouwd. De Commissie stelt na onderzoek dat TikTok met zijn ontwerpregels van de EU schendt en daarmee het risico loopt op een forse boete. Vooral functies als eindeloos naar beneden scrollen, automatisch afspelende video's, opdringerige pushmeldingen en extreem gerichte aanbevelingen zorgen dat gebruikers blijven kijken.
Volgens de Commissie belonen deze functies gebruikers steeds met nieuwe video's en zetten ze het brein in een soort "automatische piloot". Mensen blijven daardoor langer in de app dan ze eigenlijk willen. TikTok zou te weinig doen om deze prikkels af te zwakken. Bestaande opties, zoals tijdslimieten die gebruikers zelf kunnen instellen, werken volgens Brussel niet goed genoeg, omdat je die eenvoudig kunt uitzetten of negeren. Hiermee lijkt de commissie te besluiten dat mensen niet zelf mogen beslissen tóch meer tijd op de app door te brengen.
De Europese Commissie vindt dat TikTok het ontwerp van de app vanaf de basis moet aanpassen. Zo zou de tijdlijn niet eindeloos mogen blijven doorlopen, maar na een bepaalde tijd moeten stoppen. Ook moet het aanbevelingssysteem minder dwingend worden, zodat gebruikers niet steeds dezelfde verslavende stroom aan nieuwe video's krijgen. Pas als de kern van de app verandert, denkt Brussel dat het probleem kleiner wordt.
In het Europees Parlement klinkt steun voor deze harde lijn. Europarlementariër Kim van Sparrentak van GroenLinks-PvdA noemt de stap "een harde grens" tegen wat zij manipulatieve trucs van techbedrijven noemt. Volgens haar is zelfbeheersing niet meer genoeg als apps mensen voortdurend blijven trekken. Zij vindt dat gebruikers weer zelf de baas moeten worden over hun tijd en aandacht, zonder dat een algoritme voortdurend aan ze trekt.
Van Sparrentak wil dat de Commissie niet blijft steken bij TikTok. Zij roept op om snel ook andere grote sociale platforms aan te pakken, zoals Instagram en Snapchat. Dat moet volgens haar gebeuren, ook als de Amerikaanse politiek daar boos over wordt.
Het onderzoek van de Commissie betekent nog geen directe boete voor TikTok. Het bedrijf mag eerst schriftelijk reageren en proberen de zorgen weg te nemen. Pas als Brussel die uitleg niet overtuigend vindt, volgt mogelijk een sanctie. De maximale straf is stevig: een boete tot 6 procent van de wereldwijde jaaromzet van TikTok. Dat kan in de praktijk om een bedrag van vele honderden miljoenen euro gaan.
TikTok zelf wijst de kritiek van de hand. Een woordvoerder zegt tegen NU.nl dat de voorlopige conclusie van de Commissie "een onjuist en ongefundeerd beeld schetst" van het platform. Het bedrijf is het "fundamenteel oneens" met de lezing uit Brussel en kondigt aan de bevindingen "op alle mogelijke manieren" te zullen aanvechten. Het belooft in de loop van de procedure uitgebreid te reageren op de beschuldigingen.
Waarom tabaksfabrikanten die hun producten opzettelijk verslavend maken NIET megaboeten krijgen is onduidelijk. Wellicht heeft dat te maken met de accijnzen die de politiek hard nodig heeft.
Source: Fok frontpage