De Epstein-dossiers blijken niet alleen ‘meer dan gênant’ voor kroonprinses Mette-Marit, die ook in opspraak is door het schandaal rond haar zoon. De vrijgegeven documenten zijn tevens zeer pijnlijk voor enkele andere Noorse prominenten.
is correspondent in Scandinavië en Finland van de Volkskrant. Hij woont in Stockholm.
‘De vraag is nu: waarom krijgen we geen antwoorden?’, aldus een commentator van de Noorse publieke omroep NRK deze week in een ongewoon fel commentaar. ‘Dit gaat niet langer over Epstein. Het gaat over een machtselite die gelooft dat zwijgen een strategie is’.
De vorige week vrijgegeven documenten van Jeffrey Epstein hebben in Noorwegen tot een vertrouwenscrisis geleid, nu blijkt dat de kroonprinses, een oud-premier en andere Noorse prominenten warme banden onderhielden met de Amerikaanse zedendelinquent, ook nadat die in 2008 was veroordeeld voor het ronselen van een minderjarige voor prostitutie.
De crisis treft in de eerste plaats kroonprinses Mette-Marit. Uit de geopenbaarde berichten blijkt dat ze van 2012 tot 2014 een hechte vriendschap onderhield met Epstein. De twee bespreken in e-mails haar gezinsleven, literatuur en Epsteins vrouwenjacht. Haar naam komt meer dan duizend keer voor in de documenten.
‘Kom je me snel opzoeken? Ik mis mijn gekke vriend’, schrijft de kroonprinses als ze op het Caribische eiland Saint-Barthélemy op vakantie is, niet ver van het privé-eiland van Epstein. De Amerikaan antwoordt dat hij met zijn helikopter overkomt. ‘Ik ga met Elon Musk lunchen, je kunt aansluiten, of ik zie je later, of in Palm Beach.’ De kroonprinses antwoordt dat ze alle moeite zal doen om hem te zien. ‘Want ik wil dat je Haakon, mijn man, ontmoet.’ Volgens een woordvoerder van de koninklijke familie hebben de drie elkaar later daar op straat ontmoet.
In 2019 werd al bekend dat Mette-Marit Epstein had ontmoet. Destijds benadrukte het hof dat de kroonprinses niet op de hoogte was van zijn verleden toen ze het contact verbrak. Uit een nu geopenbaarde e-mail uit 2012, vlak na hun kennismaking, blijkt dat dit niet klopt. ‘Ik heb je gegoogeld na je laatste e-mail. Ben het ermee eens dat het er er niet al te best uitziet :)’
In Epsteins agenda staat dat Mette-Marit ook op Epsteins Caribische eiland is geweest, waar veel van het misbruik heeft plaatsgevonden. De kroonprinses ontkent dat ze daar is geweest en het blijkt ook niet uit de berichten. Wel logeert ze met een vriendin een kleine week in Epsteins huis in Miami. Hij is er in eerste instantie zelf niet, maar komt later langs om Mette-Marit te zien.
In een reactie noemt de kroonprinses de kwestie ‘gênant’ en zegt ze dat ze destijds ‘een slechte inschatting’ heeft gemaakt. ‘Jeffrey Epstein is verantwoordelijk voor zijn daden. Ik moet de verantwoordelijkheid nemen voor het feit dat ik Epsteins achtergrond niet beter heb gecontroleerd en dat ik niet snel genoeg begreep wat voor soort persoon hij was.’
Het schandaal komt bovenop de rechtszaak tegen haar zoon die dinsdag is begonnen. Marius Borg Høiby (29), Mette-Marits kind uit een eerdere relatie en de stiefzoon van kroonprins Haakon, staat terecht voor verkrachting, geweldpleging en drugsbezit. Afgelopen weekend werd hij opnieuw gearresteerd voor bedreiging met een mes en het verbreken van een contactverbod.
De geopenbaarde documenten zijn ook zeer pijnlijk voor andere Noorse prominenten, onder wie Thorbjørn Jagland, voormalig premier (1996-97), secretaris-generaal van de Raad van Europa (2009-2019) en voorzitter van het Nobelcomité (2009-2015). Epstein en Jagland bespraken meerdere keren de mogelijkheid van een familiebezoek aan Epsteins eiland. Het plan ging uiteindelijk niet door.
In een e-mail uit januari 2013 schrijft Jagland dat hij van plan is de hele familie mee te nemen op reis om de verjaardag van zijn vrouw te vieren. ‘Ik kan het niet alleen maar blijven doen met jonge vrouwen, zoals je weet’, schrijft Jagland erbij. Ook vraagt hij Epstein om financiële hulp bij de aankoop van een woning. Als secretaris-generaal van de Raad van Europa wisselde hij e-mails uit met de Russische minister van Buitenlandse Zaken, Sergej Lavrov, over het leggen van contacten voor Epstein.
De oud-premier zei eerder dat zijn contact met de Amerikaan ‘normale diplomatieke activiteiten’ betrof. Donderdagavond kondigde de Noorse autoriteit voor economische delicten aan een onderzoek te starten tegen Jagland wegens mogelijke corruptie.
De berichten raken ook het Noors diplomatenechtpaar Terje Rød-Larsen en Mona Juul. Zo zouden hun kinderen volgens Epsteins testament ieder 5 miljoen dollar erven. Ook blijkt dat Epstein een Noorse zakenman onder druk zette om zijn huis aan het diplomatenechtpaar te verkopen. Epstein schrijft in een e-mail aan de advocaat van de diplomaten dat hij het ‘touw langzaam aantrekt’ bij de eigenaar. De zakenman verkoopt de woning uiteindelijk aan het echtpaar, ver onder de marktprijs. Juul, de Noorse ambassadeur in Irak en Jordanië, is op non-actief gesteld en het ministerie van Buitenlandse Zaken onderzoekt de zaak.
Geen van de betrokkenen heeft tot dusver uitgebreid gereageerd en dat steekt, aldus een analyse van de Noorse publieke omroep. ‘Ze doen alsof dit een privéaangelegenheid is die stilgehouden kan worden, alsof het publiek geen recht heeft op een antwoord.’ En: ‘Uiteindelijk zou de Epstein-zaak het vertrouwen van Noren in ons systeem kunnen schaden. Het is in elk geval veel meer dan alleen maar gênant.’
Het schandaal lijkt het aanzien van de Noors koninklijke familie te schaden. De populariteit van het koningshuis stond al onder druk door de rechtszaak van Høiby en het vorig jaar gesloten huwelijk van prinses Märtha Louise, de zus van Haakon, met de Amerikaanse sjamaan Durek Verrett. Peilingen van deze week laten een afnemende steun zien voor de monarchie en weinig enthousiasme over het vooruitzicht van Mette-Marit als koningin. De 88-jarige koning Harald, op de troon sinds 1991, is wel populair.
De Noorse premier Jonas Gahr Støre heeft de kroonprinses en de andere prominenten opgeroepen te vertellen wat er precies is gebeurd. Ook zijn voorganger Erna Solberg zei dat het noodzakelijk is dat de kroonprinses alles onthult. ‘Mijn ervaring met het Noorse volk is dat we kunnen vergeven, zolang we maar weten wat er is gebeurd.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant