Corné H. probeert vandaag via de rechter af te dwingen dat hij met zijn tbs-behandeling kan beginnen. Hij werd eind 2024 veroordeeld voor een gijzeling in een café in Ede. Net als 270 anderen wacht hij in de gevangenis op een plek in een tbs-kliniek.
is verslaggever binnenland van de Volkskrant.
Zijn advocaten noemen hem een ‘tikkende tijdbom’, een gevaar voor zichzelf en zijn omgeving. Waar dat toe kan leiden, werd eind vorig jaar duidelijk toen Corné H. drie medewerkers van de gevangenis in Vught gijzelde. H. werd eind 2024 veroordeeld tot 9 maanden gevangenisstraf en wacht sindsdien op een plek in een tbs-kliniek.
Hij is niet de enige, want de wachtlijst is lang. Zo’n 270 tot tbs veroordeelden kunnen op dit moment niet beginnen met hun behandeling. Het aantal loopt jaarlijks op. Dat kost de overheid geld: wie langer dan de wettelijke termijn van vier maanden wacht, heeft recht op een schadevergoeding. In 2025 werd 545.580 euro uitgekeerd aan wachtenden.
Het is niet voor het eerst dat de advocaat van Corné H. de gang naar de rechter maakt om een plek in een kliniek voor een van zijn cliënten af te dwingen. Vorig jaar leidde dat tot een klein succes. Een tot tbs veroordeelde stond al meer dan tweeënhalf jaar op de wachtlijst en de rechtbank Den Haag erkende dat de staat daarmee onrechtmatig handelde. Vier maanden na de uitspraak kon de man eindelijk starten met zijn behandeling.
Rechters zijn de afgelopen jaren vaker tbs gaan opleggen (370 keer in 2025). Ook neemt de gemiddelde duur van het verblijf in een tbs-kliniek toe, onder meer doordat veroordeelden vooraf langer moeten wachten. In de tussentijd verblijven ze op psychiatrische afdelingen in gevangenissen, die daarvoor niet zijn bedoeld en ook kampen met capaciteitsproblemen.
Vorig jaar riep de rechtbank Midden-Nederland toenmalig staatssecretaris van Justitie en Veiligheid op iets te doen aan de oplopende wachttijden, toen bleek dat een tot tbs-veroordeelde twee jaar na de uitspraak nog steeds niet was begonnen met zijn behandeling. De man verbleef in een reguliere gevangenis, terwijl hij geen celstraf opgelegd had gekregen. Tijdens de moord op zijn stiefmoeder was hij volgens deskundigen ontoerekeningsvatbaar, waardoor tbs met dwangverpleging passender werd geacht.
Een opgelegde tbs-maatregel geldt in principe twee jaar, daarna beoordeelt de rechter of verlenging noodzakelijk is. Daarbij wordt gekeken of de kans op herhaling door de behandeling is afgenomen of niet. In dit geval was de man daar dus überhaupt nog niet mee begonnen.
Omdat vrijlating tot ‘onverantwoorde veiligheidsrisico’s in de samenleving zou leiden’, koos de rechtbank ervoor de maatregel toch te verlengen. Hierbij werd nadrukkelijk benoemd dat de lange wachttijden ‘zorgelijk en onwenselijk’ zijn en de ‘effectiviteit en geloofwaardigheid van het tbs-systeem’ niet ten goede komen.
De vorige staatssecretaris van Justitie en Veiligheid wilde voor 2030 tweehonderd nieuwe tbs-plekken creëren. Of dat lukt is afhankelijk van de verstrekking van bouwvergunningen, de beschikbaarheid van voldoende personeel en de ‘investeringsbereidheid’ van de sector. In het nieuwe regeerakkoord staat niets over tbs. Wel wil het kabinet investeren in de Dienst Justitiële Inrichtingen en de capaciteit in gevangenissen uitbreiden en verbeteren.
Deze week werd Hamzah L. veroordeeld tot tbs met dwangverpleging, zonder gevangenisstraf. Volgens de rechters vormt de man, die een 11-jarig meisje doodstak in Nieuwegein, een gevaar voor de samenleving. De behandeling zou daarom zo snel mogelijk van start moeten gaan.
Het is de vraag of dat lukt. Advocaat Bert Kortz laat weten dat hij het kort geding met interesse volgt en ook een gang naar de rechter overweegt als er na de wettelijke termijn van vier maanden nog geen plek beschikbaar is. ‘Mijn cliënt moet vanwege zijn psychische staat zo snel mogelijk opgenomen worden.’
Wilt u belangrijke informatie delen?
Mail naar tips@volkskrant.nl of kijk op onze tippagina.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant