Home

Bij Olympische Spelen is politieke controverse nooit ver weg

Winterspelen Milaan Cortina

Dit is het dagelijkse commentaar van NRC. Het bevatmeningen, interpretaties en keuzes. Ze worden geschreven door een groepredacteuren, geselecteerd door de hoofdredacteur. In de commentaren laat NRC zien waar het voor staat. Commentaren bieden de lezer eenhandvat, een invalshoek, het is ‘eerste hulp’ bij het nieuws van de dag.

Femke Kok, Kimberley Bos, Xandra Velzeboer. En bij de mannen: Stijn van de Bunt en de gebroeders Van ’t Wout. Nederlandse sportliefhebbers kunnen zich verheugen op ruim twee weken topsport, met volop medaillekansen voor de Nederlandse equipe op de Olympische Winterspelen in het noorden van Italië.

Twee weken lang zullen bijna drieduizend topsporters uit 94 landen in zestien verschillende sporten strijden om het goud, zilver en brons. Er zijn ruim driehonderd medailles te verdelen: van de ski-afdaling bij de mannen op de hellingen van de Stelvio tot de ijshockeyfinale in de Santagiulia Arena in Milaan.

Een mondiaal en vrolijk feest voor de sport, zou je zeggen, waar miljoenen fans op afkomen en miljarden mensen over de hele wereld naar kijken. Dat valt nog te bezien. Want zoals zo vaak bij grote internationale sportevenementen zijn ook deze Olympische Winterspelen met controverse omgeven.

Deze zaterdag staat een grote demonstratie in Milaan gepland, georganiseerd door het zelfverklaarde ‘Comité voor Onhoudbare Olympische Spelen’, die volgens Italiaanse media wel eens op rellen zou kunnen uitlopen. Vorige week was ook al protest in Milaan tegen de inzet van de omstreden immigratiedienst ICE bij de beveiliging van de Amerikaanse delegatie tijdens de Spelen.

De inzet op een internationaal sporttoernooi in Noord-Italië van paramilitaire agenten die door de regering Trump ook worden ingezet om migranten zonder verblijfsvergunning op te jagen, roept terecht veel vragen op. Beelden van hardhandige arrestaties in Minneapolis schokten de hele wereld. Twee vreedzame demonstranten werden vorige maand door ICE-agenten doodgeschoten.

In eerste instantie ontkende de Italiaanse regering de inzet van ICE in Milaan, inmiddels is duidelijk dat enkele agenten van de omstreden dienst wel degelijk worden toegevoegd aan het Amerikaanse veiligheidsteam – in een ,,onderzoekende rol”, aldus minister Matteo Piantedosi van Binnenlandse Zaken.

Het is niet ongebruikelijk dat deelnemende landen deels hun eigen veiligheidsdiensten meebrengen voor de bescherming van hun team en hoogwaardigheidsbekleders – onder meer de Amerikaanse vicepresident JD Vance zou vrijdagavond de openingsceremonie in het San Siro stadion bijwonen. Al blijft het gastland verantwoordelijk voor de algehele veiligheid. Maar na de mondiale kritiek op ICE in Minneapolis lijkt de komst naar Milaan een politieke middelvinger van Trump: wij doen wat we willen, overal ter wereld.

Ander verzet tegen deze editie van de Winterspelen is inmiddels wat verstomd, en was in elk geval vergeefs. Al bij de bouw van de olympische wedstrijdlocaties bleek de organisatie de ooit gedane duurzaamheidsbeloften niet helemaal na te komen.

Anders dan gehoopt is er nauwelijks gebruik gemaakt van bestaande wintersportfaciliteiten, die nog niet eens zo lang geleden waren gebouwd voor de vórige Spelen in Noord-Italië, die in Turijn van 2006. Symbool daarvoor staat de bobsleebaan.

Ten koste van honderden bomen verrees een gloednieuw ijskanaal even buiten het mondaine skioord Cortina d’Ampezzo. De historische baan die daar al ligt kon blijkbaar niet worden opgeknapt. En de speciaal voor Turijn gebouwde bobsleebaan, die bijna tweehonderd kilometer dichterbij Milaan ligt dan Cortina, is sinds 2011 gesloten. Dat is doodzonde.

Een derde controverse rond de Winterspelen is de deelname van Russische sporters. Sinds de inval in Oekraïne in februari 2022 bepaalde het IOC dat Rusland en Wit-Rusland zijn uitgesloten van deelname. Onder strikte voorwaarden mogen individuele sporters onder neutrale vlag wel meedoen. Zij mogen nadrukkelijk geen banden hebben met het Russische leger.

Deze week bleek, onder meer uit onderzoek van de BBC en NRC, dat liefst vier van de dertien toegelaten Russische sporters wel degelijk te linken zijn aan de oorlog in Oekraïne. Onder wie langlaufer Saveli Korostelev, die zijn deelname via het arbitragehof CAS had afgedwongen. Hij kwam eerder uit voor het skiteam CSKA, de sporttak van het Russische leger.

Vooralsnog lijken deze vier Russen gewoon deel te mogen nemen aan het olympisch toernooi. De nieuwe IOC-voorzitter Kirsty Coventry liet aan de vooravond van de Spelen weten tegen elke vorm van uitsluiting te zijn, met het bekende argument dat ‘sport niet politiek’ is. Dat is een misvatting. Zolang regeringsleiders van landen die mensenrechten met voeten treden – China, Rusland, Qatar – de organisatie van grote internationale sportevenementen misbruiken om hun wangedrag wit te wassen, kunnen internationale sportbonden juist met sancties effectieve druk zetten.

Het IOC zou er goed aan doen de eigen principes uit het Olympisch Handvest, die onder meer gaan over ,,de bevordering van een vreedzame maatschappij”, strikt te handhaven. De regels versoepelen voor een land dat al jaren een agressie-oorlog voert tegen Oekraïne en de bevolking dagelijks terroriseert, druist daar hard tegenin.

Source: NRC

Previous

Next