‘Mijn advies aan twintigers en dertigers: minder flauwekuldingen doen en een half dagje meer werken’, aldus Peter Kanne in zijn interview met de Volkskrant. Nederland is verwend en verweekt, is zijn diagnose. Lezers reageerden.
Met verbazing las ik het interview met Peter Kanne naar aanleiding van zijn boek. Kanne stelt dat meer groei nodig is om voorzieningen overeind te kunnen houden en komt met een magische formule: meer werken. Vooral twintigers en dertigers moeten eraan geloven.
Ten eerste stijgt de arbeidsproductiviteit in Nederland de komende jaren juist weer, zo voorspellen economen van de Rabobank. Daarnaast wordt meer werken juist moeilijker als automatisering en AI banen gaan overnemen. Tot slot neemt stressgerelateerd ziekteverzuim toe. In september was dit op het hoogste niveau in jaren. Wellicht is dat heilige werken dus niet de oplossing om crises te bestrijden.
Verder heeft Kanne het over ‘minder flauwekuldingen doen.’ Wat hij daarmee bedoelt wordt niet duidelijk. Beseft Kanne dat werk ook niet altijd zinvol is? Ik adviseer hem het boek Bullshit Jobs van David Graeber te lezen. Het verwijtende betoog van Kanne zet méér productie en kapitalisme neer als oplossing in plaats van als probleem. Het interview eindigt met een simplistische uithaal naar verschillende politieke stromingen: Kanne voelt zich het meest thuis bij de christendemocratie.
Ik denk echter dat het coalitieakkoord van D66, VVD en CDA al perfect behelst wat Kanne wenst.
Fausto van Bronkhorst, Amsterdam
Waarom krijgt meneer Kanne twee pagina’s groot de ruimte om zijn grijsgedraaide boodschap aan de Volkskrant-lezer te brengen? Nederlanders zijn soft, jongeren en vrouwen zijn lui. Ik vraag me af hoeveel uren van zijn werkweek hij heeft opgegeven om twee zoons banden te leren plakken.
In dezelfde krant wenst Sander Schimmelpenninck dat de belasting op inkomen flink wordt verlaagd en de belasting op vermogen juist wordt verhoogd. Zodra werken weer gaat lonen, ga ik er wel eens over nadenken om een half dagje eraan te plakken, mits ik dan wel een woning voor mezelf kan vinden.
Gegroet, een softe dertiger (v).
Lisa van Zelm, Amsterdam
Peter Kanne zet het venster van zijn denken open en werpt een blik naar buiten. In zijn boek beschrijft hij de wereld zoals hij die ziet. Tot zijn verrassing blijkt de vitrage die de buitenwereld van hem scheidt gefabriceerd door het CDA.
Misschien kan hij bij een volgend boek eens voor een ander raam gaan staan en beschrijven wat hij daar opmerkt. Beter nog: sluit de luiken en ga aan introspectie doen, maar projecteer niet op mij of mijn kinderen. Ik zou weleens willen weten waarom hij na de linkse sociale academie vlak voor zijn pensioen bij een rechts-conservatieve middenpartij uitkomt. Misschien door de mantra van de tien geboden?
K.E. Asselman-Frugte, Zwolle
In uw krant las ik het interview met Peter Kanne, waarin hij twintigers en dertigers in zijn boek oproept om minder ‘flauwekuldingen’ te doen en een halve dag meer te werken. Ik ben 31 jaar, heb een huis en een gezin, en moest bij het lezen vooral lachen. Het interview leest als een bericht uit een goed verwarmde bubbel waarin huizen nog betaalbaar zijn, studieschulden een voetnoot vormen en de toekomst zich keurig laat plannen.
Veel jongeren hebben hun volwassen leven niet kunnen beginnen op het moment dat zij dat wilden. Door de woningcrisis bleven velen noodgedwongen langer thuis wonen, betaalden zij jarenlang hoge huren of moesten zij extreme financiële risico’s nemen om een huis te kopen. Dat is geen kwestie van prioriteiten of werkethiek, maar van structurele schaarste. Harder werken lost dat probleem niet automatisch op.
Daarnaast leven we in een tijd van voortdurende onzekerheid. Oorlogen, geopolitieke spanningen en een escalerende klimaatcrisis maken de toekomst minder voorspelbaar dan voor eerdere generaties. Ook financieel is de basis minder stevig: hoge woonlasten, inflatie en voor velen een aanzienlijke studieschuld drukken jarenlang op de mogelijkheden om vermogen op te bouwen of keuzes te maken. Zekerheden die ooit vanzelfsprekend leken, zijn dat niet meer.
Daar komt bij dat het vooruitzicht op rust steeds verder wordt opgeschoven. De AOW-leeftijd beweegt richting de 70, wat betekent dat mijn generatie langer moet doorwerken dan welke generatie ook, terwijl de belofte van stabiliteit en zekerheid juist afneemt. In dat licht voelt de oproep om nu alvast structureel meer te werken vooral als vooruitlopen op een marathon waarvan de finish steeds wordt verlegd.
Misschien zit de blinde vlek juist daar. Juist omdat de toekomst onzeker is en later steeds later komt, zijn die zogenoemde flauwekuldingen – tijd met gezin, vrienden, hobby’s – geen tijdverspilling, maar een rationele vorm van overleven. Geen vlucht uit de werkelijkheid, maar een manier om haar vol te houden.
Pim ten Cate, Enschede
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant