De Britse premier Keir Starmer heeft donderdag spijt betuigd voor het aanstellen van Peter Mandelson tot ambassadeur in de VS, eind 2024. Hiermee probeert hij zijn premierschap te redden. Volgens hem was hij voorgelogen door Mandelson, die keer op keer opduikt in het Epstein-schandaal.
is correspondent Groot-Brittannië van de Volkskrant.
In een toespraak suggereerde Starmer dat de veiligheidsdiensten hun werk niet goed hadden gedaan bij hun onderzoek naar Mandelson. De excuses van de premier komen een dag na een interne opstand tegen zijn leiderschap. Deze opstand wordt geleid door voormalig vicepremier Angela Rayner, die een half jaar geleden is ontslagen wegens belastingontwijking. Zij dwong de regering-Starmer woensdag om documenten vrij te geven over de benoeming van Mandelson, die afgelopen najaar als ambassadeur werd ontslagen.
Onduidelijk is wat Starmer precies wist over het Epstein-verleden van deze 72 jaar oude partijcoryfee. De premier wilde de stukken eerst niet prijsgeven. In de komende dagen worden ze alsnog verwacht. Eerst moeten ze langs de veiligheidsdiensten.
De benoeming van Mandelson, die in het verleden twee keer als bewindsman is ontslagen nadat politieke en financiële schandalen aan het licht kwamen, ging indertijd gepaard met kritiek vanuit de partij en het ambassadepersoneel. Starmer en diens topadviseur Morgan McSweeney wilden Mandelson per se in Washington hebben vanwege zijn goede banden met Donald Trump.
Binnen de partij ligt Mandelson, in de jaren negentig de architect van Tony Blairs New Labour, slecht vanwege zijn arrogante houding en bewondering voor de superrijken der aarde.
De critici kregen gelijk. Eerst werd bekend dat Mandelson vond dat Epstein ten onrechte was veroordeeld voor het ronselen van minderjarige tienermeisjes voor prostitutie. De afgelopen dagen kwam uit de Epstein-dossiers naar voren dat Mandelson als een soort loopjongen voor hem had gediend. Als minister van Economische Zaken had Mandelson tussen 2008 en 2010 vertrouwelijke informatie van de EU en de Britse regering doorgespeeld naar de zakenman en veroordeeld zedendelinquent.
Terwijl er een politieonderzoek naar Mandelson loopt, is de aandacht verschoven naar de rol van Starmer. Voor de hoogst impopulaire Labour-premier kan dit mogelijk het einde van zijn premierschap betekenen.
De situatie doet denken aan de laatste dagen van Boris Johnson in 2022. Deze Tory-premier had Lagerhuislid en partijgenoot Chris Pincher een belangrijke regeringsfunctie gegeven, terwijl hij wist dat er een onderzoek tegen hem liep wegens wangedrag in een herenclub. Dat was voor de partij indertijd de spreekwoordelijke druppel, onder meer na het schandaal aangaande lockdownborrels op Downing Street.
Ook bij Starmer is er sprake van een optelsom. Zo kwam hij in opspraak vanwege het aannemen van giften van een bevriende partijdonateur. Hij wordt door critici beticht van het voeren van zwalkend beleid. Hij leidde Labour tijdens regionale verkiezingen vorig jaar naar verschillende nederlagen, een scenario dat zich komend voorjaar lijkt te gaan herhalen bij een nieuwe ronde verkiezingen.
Tenslotte kwam Starmer recent in opspraak wegens het goedkeuren van de verbouwing van de voormalige Royal Mint, in het hart van Londen, tot een nieuwe Chinese ambassade. Dat is volgens critici een spionnennest.
Achter zijn rug lopen potentiële opvolgers zich warm. De voornaamste is Andy Burnham, de burgemeester van Manchester. Om een kans te maken op het leiderschap wilde deze partijprominent deelnemen aan een tussentijdse verkiezing in Manchester. Lidmaatschap van het Lagerhuis is immers een voorwaarde voor een premierschap. Maar deze kandidatuur werd door het Starmer-gezinde partijbestuur tegengehouden. Dat heeft tot veel woede geleid, onder meer bij Burnhams collega-Mancunian Angela Rayner.
Boze Kamerleden eisen nu het vertrek van McSweeney. Zonder deze topadviseur staat Starmer nog zwakker. De vooraanstaande Labour-afgevaardigde Barry Gardiner zei op de Britse televisie dat het Labour van Starmer verandering had beloofd bij de verkiezingen in de zomer van 2024, maar dat het land meer van hetzelfde heeft gekregen. Hij riep de premier dringend op te denken aan het belang van de natie en van de partij.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant