LEIDSCHENDAM - De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) heeft jeugdzorginstelling Schakenbosch in Leidschendam onder verscherpt toezicht gesteld. Aanleiding voor de maatregel zijn meerdere meldingen over incidenten en onveilige situaties. Zo werden jongeren regelmatig vastgepakt, hardhandig gefixeerd en opgesloten. De instelling krijgt negen maanden de tijd om de tekortkomingen te herstellen.
De Inspectie deed in november van vorig jaar onderzoek naar de instelling. Daaruit bleek dat Schakenbosch op meerdere punten niet voldoet aan de normen voor goede en veilige zorg.
In het rapport worden meerdere ernstige incidenten beschreven. De inspectie stelt vast dat jongeren regelmatig fysiek zijn vastgepakt en gefixeerd, ook in situaties waarin geen directe noodzaak bestond. In één geval escaleerde een discussie, waarna een jongere naar zijn kamer werd gestuurd en daar werd gefixeerd.
Volgens de inspectie verergerde de situatie hierdoor juist. Uit gesprekken met jongeren blijkt dat fixaties soms hardhandig plaatsvinden en dat dit bij hen heeft geleid tot langdurige psychische klachten.
Daarnaast concludeert de inspectie dat op veel groepen sprake is van een streng en beperkend leefklimaat. Jongeren worden regelmatig geconfronteerd met straffen, afzondering en het afnemen van vrijheden, zoals telefoon- of buitentijd. Deze maatregelen worden vaak ingezet in plaats van begeleiding die is afgestemd op de individuele behoeften van jongeren. De inspectie hoorde dat jongeren soms meerdere dagen niet naar buiten mochten of voor straf op hun kamer werden opgesloten.
Ook maakt Schakenbosch gebruik van zogenoemde 'tussenkamers' om jongeren af te zonderen. Volgens de inspectie zijn deze ruimtes niet veilig ingericht en is er soms geen toegang tot een toilet. Jongeren hebben aangegeven dat zij hier langdurig alleen verbleven en zich onveilig voelden.
Verder blijkt uit het onderzoek dat medewerkers onvoldoende zijn toegerust om te werken met jongeren met complexe gedrags- en psychiatrische problematiek. De kennis over het zorgvuldig en proportioneel toepassen van vrijheidsbeperkende maatregelen schiet regelmatig tekort. Ook worden jongeren, ouders en verwijzers onvoldoende betrokken bij beslissingen over de hulpverlening.
Het rapport beschrijft ook meerdere incidenten die de ernst van de situatie onderstrepen. Zo brak in de zomer van 2025 brand uit op een groep nadat jongeren zonder toezicht waren achtergelaten. Het vuur verspreidde zich snel en jongeren konden slechts net op tijd het pand verlaten.
Daarnaast zijn er ernstige tekortkomingen vastgesteld in de medicatieveiligheid. In één geval kon een suïcidale jongere zelfstandig bij de medicatiekast en medicijnen meenemen. In andere situaties kregen jongeren wekenlang geen medicatie, een te hoge dosering of hadden zij tijdens afzondering toegang tot grote hoeveelheden kalmeringsmiddelen. Ouders geven aan dat signalen hierover niet of te laat werden opgepakt.
Ook tijdens verloven gingen zaken mis. Zo keerde een jongere niet terug van verlof en bleek dat medewerkers het telefoonnummer van de meegegeven groepstelefoon niet kenden. De jongere was die nacht onbereikbaar en kwam in een gevaarlijke situatie terecht.
In een ander geval werd een onthulling van seksueel misbruik tijdens verlof niet adequaat opgevolgd: er werd geen melding gedaan, geen medische hulp geboden en betrokken instanties werden niet tijdig geïnformeerd.
Naast problemen in het leefklimaat ziet de inspectie ook structurele tekortkomingen in de organisatie. Incidenten worden niet altijd vastgelegd of besproken, waardoor er weinig wordt geleerd van eerdere gebeurtenissen. Ouders en jeugdbeschermers horen bovendien vaak pas na enkele dagen over ernstige incidenten, zoals een brand of het overlijden van een jongere.
Ook het beheer van medicatie en de manier waarop Verklaringen Omtrent het Gedrag (VOG) van medewerkers worden aangevraagd en bewaard schieten tekort. Volgens de inspectie is de organisatie instabiel, met veel personeelswisselingen en een groot aandeel tijdelijk personeel. Hierdoor staat de continuïteit en kwaliteit van de zorg onder druk.
Schakenbosch moet uiterlijk eind september weer voldoen aan alle normen voor goede en veilige zorg. Tot die tijd staat de instelling onder verscherpt toezicht van de Inspectie. In deze periode zal de inspectie zowel aangekondigde als onaangekondigde bezoeken brengen om te controleren of de noodzakelijke verbeteringen daadwerkelijk worden doorgevoerd.
Aan het einde van het toezicht beoordeelt de IGJ of Schakenbosch voldoende vooruitgang heeft geboekt en of het verscherpt toezicht kan worden beëindigd. Als de verbeteringen onvoldoende zijn, kan de inspectie aanvullende maatregelen nemen. Een woordvoerder van Ipse de Bruggen, de organisatie waar Schakenbosch onder valt, laat weten de bevindingen van de inspectie zeer serieus te nemen.
'Het welzijn en de veiligheid van de jongeren die aan onze zorg zijn toevertrouwd staan voor ons altijd voorop. Dat de inspectie vaststelt dat wij op onderdelen niet voldoen aan de gestelde normen, nemen wij uiterst serieus.' Bij de organisatie wordt erkent dat verbeteringen noodzakelijk zijn en zegt hiervoor volledige verantwoordelijkheid te nemen.
Source: Omroep West L'dam