Handelsakkoorden India
Dit is het dagelijkse commentaar van NRC. Het bevatmeningen, interpretaties en keuzes. Ze worden geschreven door een groepredacteuren, geselecteerd door de hoofdredacteur. In de commentaren laat NRC zien waar het voor staat. Commentaren bieden de lezer eenhandvat, een invalshoek, het is ‘eerste hulp’ bij het nieuws van de dag.
Baas boven baas. Ruim een week geleden sloot commissievoorzitter Ursula von der Leyen namens Europa in de Indiase hoofdstad Delhi de „moeder aller handelsakkoorden” met de Indiase premier Narendra Modi. Het „sprookje van twee reuzen”, noemde Von der Leyen het akkoord, verwijzend naar de omvang van de machtsblokken (Europa de tweede economie ter wereld, India de vierde). Wederzijds werden invoerheffingen drastisch verlaagd zodat zowel goederen als diensten makkelijker en goedkoper heen en weer kunnen tussen India en de EU. Wederzijds ook werd respect getoond voor gevoeligheden: India mocht een deel van de landbouwmarkt blijven afschermen, Europa houdt vast aan haar eigen CO2-heffing en biedt klimaatsteun aan de Indiërs.
Maandag toepte president Trump in elk geval verbaal over Europa heen: ook hij wist naar eigen zeggen een deal te sluiten met India, onder meer over het niet meer afnemen van Russische olie door India (in plaats daarvan zou India Amerikaanse of zelfs Venezolaanse olie gaan kopen), meer export van Amerikaanse waar naar India en een verlaging van de Amerikaanse invoerheffingen op Indiase producten van 50 naar 18 procent. India zou volgens Trump helemaal geen invoerheffingen meer rekenen over Amerikaanse producten, wat als dat klopt een opmerkelijk resultaat zou zijn voor de traditioneel erg protectionistische Indiase economie.
Modi heeft nog niet inhoudelijk gereageerd op Trumps ‘deal’ en hem alleen bedankt. India is intussen de lachende derde, met in korte tijd drie cruciale akkoorden (als eerste met het VK), wat ruimte biedt om minder afhankelijk te worden van de economisch en politiek dominante buurman China.
De strijd tussen Europa en de VS om de beste deal met Modi is om meerdere redenen interessant. Allereerst lijkt het er sterk op dat Europa via een on-Europees staaltje machtspolitiek de druk op Trump heeft op weten te voeren om snel zelf ook een akkoord te sluiten met India. De EU-India-deal, waar jaren over onderhandeld is en die in een stroomversnelling kwam door Trumps handelsoorlog, maakte duidelijk dat de VS de boot dreigden te missen. Per saldo kiest Trump nu voor een economisch rationele relatie met India in plaats van het land te blijven ‘straffen’ met extreem hoge invoerheffingen. Dat is winst.
Daarbij zet Europa de laatste weken cruciale stappen om de afhankelijkheid van de VS verder te verkleinen. Begin dit jaar werd al een akkoord gesloten met de vier zogenoemde Mercosur-landen in Zuid-Amerika. Er wordt gewerkt aan een akkoord met een aantal Zuidoost-Aziatische landen en met Australië, waarmee al wel afspraken zijn gemaakt over de toegang tot cruciale grondstoffen. Europa kijkt kortom wereldwijd goed om zich heen om de eigen (handels)belangen veilig te stellen.
Dat is niet alleen verstandig, maar ook cruciaal. Niets wijst erop dat de VS op afzienbare termijn weer een betrouwbare (handels)partner zullen worden. Het gestaag verminderen van de afhankelijkheid is daarom noodzakelijk en zou zelfs versneld moeten worden. Niet alleen op het gebied van handel, maar ook op terreinen als energie, defensie en technologie moet de EU snel substantiële stappen zetten naar meer autonomie.
Europa moet wel op blijven letten: India is geen ‘gewoon’ land. Modi mag zijn land graag afspiegelen als de grootste democratie ter wereld, het is alom bekend dat mensenrechten er nog steeds op grote schaal geschonden worden. Een meer op Realpolitik gebaseerde Europese opstelling is onvermijdelijk in de snel veranderende wereldorde. Maar de eigen liberale en democratische kernwaarden van Europa mogen daarbij niet verkwanseld worden.
Europaredacteuren praten je bij over de belangrijkste ontwikkelingen in de EU
Source: NRC