D66, CDA en VVD hebben vrijdag het coalitieakkoord gepresenteerd, waarin hun gezamenlijke plannen voor Nederland zijn opgeschreven. Lezers hadden veel vragen over die plannen. Hoe gaan de bezuinigingen op uitkeringen er bijvoorbeeld uitzien? Politiek verslaggever Priscilla Slomp beantwoordt de vragen.
In het coalitieakkoord staat dat de partijen de AOW-leeftijd een-op-een wil laten meestijgen met de levensverwachting. Mocht de levensverwachting in de toekomst afnemen, wordt de AOW-leeftijd dan ook lager?
"Op dit moment is de AOW-leeftijd ook al gekoppeld aan de gemiddelde levensverwachting. Voor elk jaar dat we ouder worden, stijgt de gerechtigde leeftijd met acht maanden. De coalitie wil die acht maanden veranderen in twaalf maanden."
"In de wet is al vastgelegd dat de AOW niet kan dalen, omdat je anders een jojo-effect zou krijgen. In het coalitieakkoord staan geen details over of ze dit willen aanpassen."
"Verder is de AOW-leeftijd gekoppeld aan de algemene levensverwachting. Er wordt dus geen onderscheid gemaakt tussen mannen en vrouwen. Vrouwen kunnen in theorie dus iets langer van hun AOW genieten. Dat zal ook zo blijven."
De coalitie wil gaan bezuinigen op de werkloosheidsuitkering. Deze wordt ingekort van twee jaar naar één jaar. Maar hoe zit dat met uitkeringen voor arbeidsongeschikten door ziekte, zoals de WIA of de IVA?
"Het stelsel van ziekte en arbeidsongeschiktheid gaat op de schop. Die wens leeft al langer, omdat het systeem onuitvoerbaar is geworden."
"De WIA-uitkering gaat als het aan D66, VVD en CDA ligt omlaag. Door de inkorting van de WW krijgen mensen in de WIA ook maar één jaar recht op 70 procent van hun oude loon. De IVA, een speciale uitkering voor mensen die volledig en langdurig arbeidsongeschikt zijn, verdwijnt. Mensen die zo'n uitkering hebben, krijgen nu nog 75 procent van hun laatste loon uitgekeerd en straks dus nog maar 70 procent."
De drie partijen gaan niet bezuinigen op onderwijs, integendeel zelfs. Wat willen ze hiermee gaan doen?
"D66, VVD en CDA willen de komende jaren weer flink investeren in het onderwijs. De bezuinigingen van het kabinet-Schoof worden dus teruggedraaid. In 2027 gaat er 1 miljard extra naar het onderwijs en dat bedrag loopt daarna op tot 1,5 miljard. Hoe dit geld precies verdeeld gaat worden, is nog onbekend."
"De coalitie houdt in ieder geval vast aan de focus op het versterken van de basisvaardigheden (lezen, rekenen en schrijven) van kinderen en scholieren. Ook wordt in het coalitieakkoord veel aandacht besteed aan het mbo en wil de coalitie weer investeren in onderzoek en wetenschap."
Hoe zit het met de kinderopvangtoeslag? Kabinet-Schoof wilde de opvang in de toekomst (vrijwel) gratis maken.
"De coalitie wil die huidige plannen doorzetten. Vanaf 2029 moet de kinderopvang voor werkende ouders dus bijna gratis worden."
"D66, VVD en CDA willen de kinderopvangtoeslag ook afschaffen en vervangen door directe financiering. Dat is onderdeel van een groter plan om het zekerheids- en toeslagenstelsel te vereenvoudigen."
Over de hypotheekrenteaftrek liepen de meningen uiteen, vooral tussen de VVD en het CDA. Wat wordt daar nu mee gedaan?
"De fiscale behandeling van de eigen woning blijft ongewijzigd en het huidige beleid blijft bestaan. VVD heeft dit punt binnengesleept bij de onderhandelingen. In het akkoord staat dat de coalitie zo 'de rust op de woningmarkt wil bewaren'."
De vorige coalitie maakte zich hard voor het 'strengste asielbeleid ooit'. In de samenleving is nog altijd veel aandacht voor de asielzoekersinstroom. Welke maatregelen gaat deze coalitie nemen?
"De coalitie heeft afgesproken dat ze veel plannen van het kabinet-Schoof verder uit zullen voeren, als de Eerste Kamer hiermee instemt. Dat betekent dat er een tweestatusstelsel komt en dat de asielnoodmaatregelenwet wordt uitgevoerd. Als gevolg wordt onder meer gezinshereniging strenger en vervalt de verblijfsvergunning voor onbepaalde tijd."
"Ook willen D66, VVD en CDA extra beperkende maatregelen nemen als de asielketen 'bezwijkt onder de instroom'. Ze denken aan een tijdelijke asielstop voor bepaalde groepen vluchtelingen."
"D66, VVD en CDA willen uiteindelijk naar een nieuw asielstelsel waarin mensen buiten de EU asiel aanvragen en ook buiten de EU de procedure doorlopen. Erkende vluchtelingen moeten vervolgens via hervestiging over de lidstaten worden verdeeld."
Source: Nu.nl algemeen