ProRail pakt dit jaar flink uit met nieuw cameratoezicht langs het spoor. In 2026 vervangt de spoorbeheerder 288 bestaande camera’s door slimme AI varianten die beelden automatisch analyseren. Daarnaast lopen er proeven met drones die zelfstandig over het spoorgebied vliegen en zelf beelden beoordelen. Met deze technieken wil ProRail incidenten sneller zien, sneller ingrijpen en zo storingen en vertragingen beperken.
De nieuwe camera’s herkennen risicovolle situaties, zoals mensen die het spoor oplopen, stilstaande auto’s bij overwegen, koperdiefstal of vandalisme. Uit onderzoek blijkt dat het aantal zelfdodingen op plekken met een combinatie van fysieke maatregelen en cameratoezicht met 45 procent daalt. Dat is beter voor de veiligheid op en rond het spoor en verkleint de kans op langdurige verstoringen voor reizigers en goederentreinen.
In de Smart Monitoring Room kijken medewerkers dag en nacht mee met de camerabeelden. Op een grote videowall draaien continu livebeelden van zogenoemde hotspots: plekken waar vaker problemen zijn of waar extra risico is. Op andere schermen komen automatisch meldingen binnen van de slimme camera’s. Met beeldherkenning en AI zien die systemen bijvoorbeeld of iemand of een voertuig een bepaalde lijn passeert of ergens blijft stilstaan.
De software maakt ook onderscheid tussen gevaar en gewoon werk. Zo kan het systeem zien of iemand een oranje hesje en een helm draagt en dus waarschijnlijk met onderhoud bezig is. Als de systemen toch iets verdachts zien, geeft de Smart Monitoring Room een seintje aan de Meldkamer Spoor. Die kan daarna machinisten waarschuwen, de politie laten meekijken of incidentenbestrijders sturen. Zo zijn problemen vaak te voorkomen of sneller op te lossen.
Naast vaste en mobiele camera’s kijkt ProRail ook naar drones als extra hulpmiddel. Deze vliegende camera’s kunnen zelfstandig een vooraf ingesteld gebied afzoeken. Met AI herkennen ze openstaande hekken, kapotte afrastering of mensen op plekken waar dat niet mag. Ze kunnen ook aangeven waar mogelijk onderhoud nodig is, bijvoorbeeld aan hekwerk of spoorinstallaties.
Proeven op de Maasvlakte laten zien dat drones snel overzicht geven over grote stukken spoor. Dat helpt bij incidenten en kan storingen voorkomen, bijvoorbeeld door beginnende schade op tijd te zien. In landen als Frankrijk en België worden drones al gebruikt voor spoorinspecties. In Nederland ligt dat ingewikkelder, omdat de regels hier strenger zijn dan Europese regels. Daardoor is het nu nog lastig om drones over lange afstanden boven het spoor te laten vliegen.
ProRail ziet nog veel extra ruimte voor groei. Nu gebeurt cameratoezicht langs het spoor nog op beperkte schaal. Op snelwegen hangt om de paar honderd meter een camera; langs het spoor is die dekking een stuk dunner. De spoorbeheerder zou het aantal slimme camera’s het liefst minstens verdubbelen en drones breder inzetten.
Dat vraagt wel om extra geld, maar ProRail verwacht dat de investering zich terugbetaalt. Met meer slimme camera’s en drones moet het spoor uiteindelijk betrouwbaarder worden, met minder storingen, minder hinder voor reizigers en een hogere veiligheid voor iedereen die met treinen werkt of langs het spoor woont.
Source: Fok frontpage