Het aanstaande kabinet-Jetten hoeft zich voorlopig geen zorgen te maken over de stabiliteit van regeringspartij CDA, blijkt zaterdag op het partijcongres. ‘We hebben in vijftien jaar geen partijleider gehad die zo breed gedragen wordt als Henri Bontenbal.’
is politiek verslaggever en onderzoeksjournalist van de Volkskrant.
Medeonderhandelaars Rob Jetten en Dilan Yesilgöz toonden vrijdag al medelijden met Henri Bontenbal. Terwijl zij na de uitputtende onderhandelingen van de afgelopen maanden dit weekend kunnen uitrusten, moest de CDA-leider zaterdag in Den Bosch weer aantreden bij een partijcongres. ‘Gelukkig is het bij ons altijd gezellig’, zei Bontenbal tijdens een gezamenlijk optreden bij RTL Late Night op vrijdagavond.
Dat ‘altijd’ is enigszins overdreven. Het CDA heeft congressen gekend waar volop geklaagd en geroddeld werd over de koers en de partijtop. Het dieptepunt vormde het live uitgezonden congres in 2010 waar het CDA uiteindelijk instemde om samen met de VVD in een kabinet te stappen dat werd gedoogd door de PVV.
In zijn toespraak zaterdag verwijst Bontenbal zelf ook nog naar de ‘genadeloos grappige’ reportage die satiricus Roel Maalderink in 2023 maakte tijdens het CDA-congres in Den Bosch. Maalderink verbijsterde toen onder andere ex-premier Jan Peter Balkenende door het CDA te bestempelen als een ‘nieuwe, opkomende partij’ die misschien wel in de Kamer kon komen.
Bontenbal haalt zaterdag alsnog zijn gelijk. Het CDA is onder zijn leiding inderdaad een opkomende partij gebleken die met nu achttien zetels in de Kamer op de drempel staat van een rentree in het centrum van de macht. ‘Het CDA is weer terug’, merkt de partijleider op.
CDA-partijvoorzitter Jean Wiertz complimenteert Bontenbal ook met het onderhandelingsresultaat dat een dag eerder is gepresenteerd. ‘Je hebt niet voor het makkelijke gekozen, maar voor het juiste.’
Onder de leden zijn inderdaad weinig mensen te vinden die denken dat het makkelijk gaat worden. Zeker bij oudgedienden zijn er volop twijfels te bespeuren over een minderheidskabinet dat in de Tweede Kamer slechts 66 zetels achter zich heeft. Of dat gaat werken? Niemand die er zijn hand voor in het vuur durft te steken. ‘Maar er was gewoon geen andere optie’, zegt ex-CDA-Kamerlid Mustafa Amhaouch berustend.
Eén voordeel heeft het komende kabinet-Jetten in elk geval: over de stabiliteit van regeringspartij CDA hoeft niemand zich voorlopig zorgen te maken. Bontenbal blijkt onomstreden bij de leden. ‘We hebben in vijftien jaar geen partijleider gehad die zo breed gedragen wordt als Bontenbal’, zegt bijvoorbeeld ex-CDA-staatssecretaris Ben Knapen.
De CDA-leider, die zelf in de Tweede Kamer blijft, doet ook zaterdag weinig moeite om zijn leden naar de mond te praten. Slechts kort wijst hij op de belangrijkste trofeeën die zijn partij heeft binnengehaald, al valt daar ook het nodige op af te dingen. Zo merkt de CDA-leider op dat de AOW ongemoeid blijft, terwijl in het coalitieakkoord wel degelijk is opgenomen dat de AOW-leeftijd sneller omhoog gaat. Dat gebeurt wel pas vanaf 2033 – ver na de komende kabinetsperiode. Kennelijk telt Bontenbal dat niet mee.
Een ander winstpunt volgens de CDA-leider: ‘We stoppen de afbraak van de ontwikkelingssamenwerking.’ Maar ook dan klinkt er maar zuinig applaus op het CDA-congres. Bontenbal erkent zelf ook dat het herstel minimaal is: ‘Er komt een beperkte verhoging van het budget.’
De afgesproken harde ingrepen in de zorg en sociale zekerheid worden volgens Bontenbal voldoende gecompenseerd met verzachtende maatregelen voor ‘de kwetsbaarsten in onze samenleving’. Tegelijkertijd houdt hij de deur open voor aanpassingen. ‘We dagen de sociale partners uit om met betere voorstellen te komen.’
De CDA-leider hamert er zaterdag vooral op dat Nederland een bredere blik moet krijgen die ook vraagt om een andere binnenlandse politieke cultuur. Bontenbal verwijst daarbij naar de Canadese premier Mark Carney, die tijdens het World Economic Forum betoogde dat middelgrote landen zich nu moeten verenigen om overeind te blijven in een nieuwe wereldorde die draait om de ‘rivaliteit tussen grootnachten’.
Nederland kan zich daarom geen politiek meer veroorloven die geobsedeerd is door ‘de waan van de dag, de laatste rel op sociale media of snel willen scoren’. ‘We zijn toe aan een ander verhaal, over een fatsoenlijk land en een betere wereld.’
Wilt u belangrijke informatie delen?
Mail naar tips@volkskrant.nl of kijk op onze tippagina.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant