Coalitieakkoord In het nieuwe coalitieakkoord staan maatregelen die jongeren aangaan. Zoals schermtijd, een helmplicht voor fatbikes en een minimumleeftijd voor de aanschaf van nicotinehoudende producten. „Mijn vader vindt een fatbike tokkie, dus het mag ook niet.”
Telefoonkluisjes op een middelbare school in het Friese Gorredijk.
Het terugdringen van „ongezonde schermtijd bij kinderen en jongeren”, onder andere door de hele schooldag de regel telefoon ‘thuis of in de kluis’ te hanteren. Een minimumleeftijd en helmplicht voor de fatbike. En een minimum leeftijd voor de aanschaf van nicotinehoudende producten tot 21 jaar. Het minderheidskabinet zal eerst op zoek moeten naar een meerderheid in de Tweede en Eerste Kamer, maar de plannen zijn wel op deze manier opgenomen in het coalitieakkoord ‘Aan de slag’. Wat denkt de jeugd er zelf van?
„Het wát?”, vraagt Nikki (17 jaar) met grote ogen. „Coalitieakkoord? Wat is dat?” Haar vriendin Ilana (18) weet het ook niet. „Plannen voor de politiek? O nee, dat interesseert me niet.” De vriendinnen zijn een dagje vanuit Doorn naar Utrecht gekomen om te winkelen, maar staan eerst nog even onder het bollendak bij Utrecht Centraal te roken. „Dit zijn zelfgemaakte sigaretten.” Met een eigen sigarettenmaker worden ze goedkoper.
Op de plannen om de leeftijdsgrens voor tabak op te hogen, reageren ze geschokt. „Wat?! Nee, dat hoeft voor mij niet hoor, die regel!” Nikki krimpt op voorhand al van de stress ineen, maar veert direct daarna weer op. „Nou, dan kopen mijn ouders het wel voor me hoor en die van jou ook.” Ilana knikt en zegt: „En trouwens, ik koop het toch niet in Nederland. Ik koop het in Duitsland.” Zelf maken en kopen in Duitsland, dat is nóg goedkoper.
Onder het bollendak is het een mierenhoop. Overal prikkels. Er staat voor het I Light U lichtfestival een discobal in de vorm van een hart. Er wordt aandacht gevraagd voor orgaanroof in China. Ziggo heeft een rad van fortuin met flikkerende lampjes naast een knaloranje bus neergezet. En onder een partytent met de tekst ‘ask a muslim, let’s talk’ kunnen mensen in gesprek over de Koran. Twee vrouwen voeren duiven pinda’s om ze te vangen en het haar („er zit daar een kapper”) van hun pootjes te verwijderen en een langzame amputatie te voorkomen. En dan zijn er ook nog de reclames en etalages. Jongeren worden overspoeld met informatie, maar van de inhoud van het coalitieakkoord is er geen een op de hoogte.
Klaas-Jan en Max uit de buurt van Utrecht, allebei dertien jaar oud, vinden het klinken als een uitstekend idee, dat verleggen van die leeftijdsgrens voor nicotine. „Ik had sowieso al afgesproken met mijn ouders dat ik niet zou roken of vapen”, zegt Max. „Ik vind het een vieze gewoonte”, zegt Klaas-Jan. Een fatbike hebben en hoeven ze allebei niet. „Mijn vader vindt het tokkie, dus het mag ook niet”, zegt Max schouderophalend.
Zelfs de telefoon-in-kluis-regel op school vinden ze prima. Zijn dit niet hele brave antwoorden voor twee tieners? „Nee hoor”, zegt Klaas-Jan. „We zitten in de eerste, we weten gewoon niet beter dan dat we onze telefoon niet mogen in de klas.” Het enige dat gevoelig ligt, is de leeftijdsgrens voor sociale media. „Ik vind niet dat ze dat jongeren moeten verbieden, want het is gewoon leuk.” Er zou wel een tijdsbegrenzing op moeten zitten, denkt Max. „Maar dat is de verantwoordelijkheid van ouders, denk ik.”
Twee begin twintigers die een dagje aan het winkelen zijn met een groep vriendinnen, zijn niet boos over de plannen. Maar ze snappen ze ook niet helemaal. Vapes kunnen kinderen zelfs als ze dertien zijn gewoon overal kopen, verbod of niet, zeggen de twee. Een mannelijke vriend windt zich wel héél erg op, ondanks het feit dat hij geen last zal hebben van de leeftijdsverhoging. Want waarom mag je met achttien jaar wel stemmen of drinken, maar straks niet roken?
Rocket (16) en Silas (17) zijn vanuit Amsterdam naar Utrecht gekomen, voor een platenbeurs. „Dat is the hip thing nu”, zegt Rocket. Ze zijn enthousiast over de plannen voor de fatbike en nicotine. „Het is verschrikkelijk, ik haat fatbikes”, zegt Rocket. „Weg ermee.” En ook de leeftijdsgrens voor sociale media – waar zij dus niet meer mee te maken zullen krijgen – vinden ze helemaal oké.
Alleen over de regel dat de telefoon de hele dag in de kluis moet blijven, twijfelen ze even. „Het is wel prima denk ik hoor, maar ik denk dat wij minder de doelgroep zijn”, zegt Rocket. Ze zitten op het vwo en denken dat vooral leerlingen in de eerste, tweede of derde hier moeite mee zullen hebben. „Die hebben meer moeite met discipline, denk ik”, zegt Silas. Anderzijds, vult Rocket aan, zij zijn juist van de generatie die door corona natuurlijk wel „heel erg tech-dependent” is geworden.
Tech-dependent en op zoek naar lp’s op de beurs in Utrecht. Of er geen platenbeurzen in Amsterdam zijn? „Jawel, maar deze is XXL. Dus hier wilden we wel echt naartoe”, zegt Rocket. En gelijk daarna: „Nu moeten we wel echt gaan.” Ze willen platenparels scoren.
De meeste jongeren maken zich, als ze op de hoogte zijn gebracht van het plan, slechts druk over de regel die hén raakt. Maar Nikki en Ilana snappen eigenlijk veel regels wel. Ze vinden het bijvoorbeeld terecht dat er een helmplicht moet komen voor de fatbike. „Mijn broertjes van 11 en 13 weten ook al hoe je die dingen op moet voeren. Zo gevaarlijk.” En, achteraf, snapt Nikki zelfs de niet-roken-tot-je-21ste-regel ook wel. „Ik zie vaak jongere kinderen al roken, dat is echt niet goed.”
Minderjarigen worden alleen met voornaam opgevoerd.
Source: NRC