Home

Maak van donsense het leenwoord van het jaar

Lezersbrieven U schreef ons over Donald Trump en reageerde op de oproep voor een nieuwe zondagsrust.

Wat kun je als individu doen tegen de wispelturige waanzin van Donald Trump? Om te beginnen: niet meer op vakantie gaan naar de VS natuurlijk. Triest voor de weldenkende Amerikanen, maar democratisch gezien zijn zij momenteel helaas in de minderheid. Mogelijkheid twee: Amerikaanse producten boycotten. Dat is lastiger, zeker als je daar digitale producten onder rekent.

Gelukkig is er nog een andere mogelijkheid, namelijk het Amerikaans woord donsense adopteren. Jimmy Kimmel gebruikte het onlangs nog in zijn talkshow, maar volgens Urban Dictionary bestaat het al sinds 2017. Dit naslagwerk geeft als betekenis ‘Whenever Donald Trump speaks’. Ik stel als definitie voor: ‘De overtreffende trap van nonsens, zoals die vrijwel dagelijks uit Donalds mond dendert. Domme, onberekenbare gekkigheid, die de wereld op z’n kop zet.’

Ik weet niet hoe het u vergaat, maar ik word somber van het nieuws uit de VS. Het is niet meer te bevatten, iedere vorm van ratio en redelijkheid lijkt zoek. Bij wijze van troost kijk ik op YouTube (Amerikaans product!) naar fragmenten uit de talkshows van Stephen Colbert, Jimmy Kimmel en Seth Meyers. Wekelijks nemen zij Trump keihard op de korrel, tot groot vermaak van het publiek in de zaal. Maar goed, vaak brengt diezelfde dag nieuwe donsense uit het Witte Huis, die je dan alsnog moet verstouwen.

Wat mij bovenal verbaast, is de diepe kortzichtigheid van al die Donaldteske donsense. Je hoeft geen Amerika-expert of helderziende te zijn om te kunnen voorspellen wat er de komende jaren gaat gebeuren. Die opportunistische techbro’s zullen steeds meer te maken krijgen met Europese concurrenten. En de Amerikaanse wapenindustrie zal volledig instorten. Geen Europees land wil daar nog afhankelijk van zijn. Ik weet het: over vier jaar kan alles weer anders zijn, maar beleid vraagt om stabiliteit op de langere termijn en Trump toont aan dat je daar bij de VS niet meer op kunt rekenen. Wat we nu meemaken is geen rimpeling, maar een breuk – het is al vaak gezegd. En niet The Golden Age van Amerika is zojuist begonnen, maar de ondergang van de VS als supermacht.

Nooit zal Trump de Nobelprijs voor de Vrede krijgen, hoezeer hij er ook als een verwende kleuter om bedelt. Geef hem wat hem wel degelijk toekomt: vereeuwig een deel van zijn voornaam in een woord. Zelf probeert hij het begrip Donroedoctrine te pushen – als hedendaagse variant van de Monroedoctrine. Gun hem dat niet. Omarm in plaats daarvan donsense voor ‘groteske nonsens’. Je zou het ook kunnen gebruiken voor ‘oliedomme onzin’. Zeg maar: donzin. Voorbeeldzin: ‘Nee man, wat je nou zegt is niet zomaar onzin, dit is echt complete donzin!’

Hoe vaker we een van deze woorden gaan gebruiken, hoe groter de kans dat ze in onze woordenboeken terechtkomen. Gebruik ze bijvoorbeeld in psychologische publicaties, in teksten over narcisme dat alle perken te buiten gaat. Promoveer donsense tot leenwoord van het jaar.

Kortom: adopteer een van deze woorden, strooi ze rond, maak Domme Donald via donzin of donsense tot wat hij dagelijks over de wereld rondstrooit: een begrip voor bizarre, gevaarlijke, verontrustende nonsens. Ziedaar iets dat je als taalgevoelig individu kunt doen tegen deze deprimerende, ontwrichtende gekkigheid.

Ewoud Sanders Haarlem

Dit stukje stond eerder op Neerlandistiek.nl

rustDAGIets om van te dromen

Zondagsrust, ik snak ernaar (Breng die ene dag om te lummelen terug, 24/1). Jammer dat bijna niemand meer weet hoe dat kan zijn. Eén dag in de week die anders was dan andere dagen; een zondagse jurk, een zondags koekje bij de koffie en vader en moeder in goede doen. Soms voor kinderen weleens wat saai, voor hen duurde de dag lang. Maar wat een plezier om te kunnen spelen, te lezen, buiten op onderzoek gaan. Later was daar wel het huiswerk op zondag, maar de ondertoon bleef genoeglijk. Rust, dat was het motto van de dag.

Waarschijnlijk romantiseer ik het een beetje, maar ik had nooit kunnen denken dat zondagsrust een droom zou worden. Maar wat een kans, minder uitstoot, minder shoppen, een betere gezondheid – wie wil dat nu niet? Als zondagsrust nu ter sprake komt roept dat soms ook weerstand op: ‘Hoezo rust op zondag, je kunt toch zelf uitmaken wanneer je rust neemt?’ En daarom juist een ritueel dat de kracht heeft van iets gezamenlijks, iets wat eenieder goed doet. En het maakt creativiteit los, ongetwijfeld kom je op dingen waar je anders niet op komt. Kortom: iets om naar te snakken.Jeanne den Besten Amsterdam

rustDAGToontje lager

„Moeten we de zondag weer als collectieve rustdag terugbrengen?” Jullie bedoelen: „Moeten we de zondag weer als collectieve, opgelegde rustdag terugbrengen?” Wat dacht je van zelf je rustdag en je werkdagen mogen uitkiezen? Dat kan voor heel wat meer mensen rust brengen dan één vaste dag die vooral christenen goed uitkomt. Het percentage christenen is ook nog eens dalende. Na bijna twee millennia mag de kerk wel eens een toontje lager zingen en anderen laten bepalen.

Verder: je zou die zondag, bijvoorbeeld als student die sport op zaterdag, maar nodig hebben om rond te komen. Je zou maar een ijsjeszaak hebben. De middenstand in de grensstreken kan wel inpakken. Ik ben verhuisd van de Veluwe naar Utrecht, Den Haag en (nu) Rotterdam om voor altijd van dat gemeentelijke christenjuk verlost te zijn. Na de komst van de ChristenUnie-burgemeester hier in Rotterdam ook nog de zondagsrust terug? Help!Michiel Stam Rotterdam

rustDAGNiet afdwingen

Ik ben het ermee eens dat je in je dagelijks leven rustpunten moet inbouwen. Echter zie ik het niet zitten dat af te dwingen met een verplichte collectieve rustdag. Als individu moet jezelf intrinsiek gemotiveerd zijn om op enig moment in de week jezelf rust te gunnen. Het belang hiervan zou in allerlei gremia kunnen en door ervaringsdeskundigen worden uitgelegd. En dan te beginnen bij de opvoeding, onderwijs, in arbeidsrelaties en dergelijke.

En dat we nu nog meer reclame gaan horen op de npo om ons aan te zetten om van alles te kopen, om weg ver te reizen met vakanties. Daar zou eens over nagedacht moeten worden, of we daar blij en gelukkig van worden. De hypernerveuze samenleving maken we zelf, met elkaar. We weten na een paar seconden dat een heftige aardbeving heeft plaatsgevonden, er overstromingen zijn. Is dat altijd zinvol om te weten? Opleggen van regels, daar hebben we niets aan, dat geeft spanning in de overspannen samenleving. Maar aandacht vragen voor rust, die jezelf kunt organiseren, zodat je kunt genieten van kleine dingen, dicht bij huis. Daar gaat het mijns inziens om.Petra Smeenk Trancoso de Baixo (Por)

rustDAGWoensdagrust

Ik begrijp de wens van Carla Dik-Faber zeker. Om het zelf te doen is (bijna) onmogelijk gezien haar column. Als verpleegkundige werk ik al 40 jaar ook het weekend, ik ben niet gehecht aan het weekendritueel of het gevoel van ‘weekend’. Mijn voorstel zou zijn om van de woensdag dan een collectieve rustdag te maken. Deze dag staat los van geloof, en breekt zo lekker de week.

Ronald Graafland Gouda

rustDAGAchterhaalde rollen

Voor ons, broer en zus geboren en opgegroeid in Ede (22 en 25 jaar oud), zit de zondagsrust nog vers in ons geheugen, ondanks het openen van winkels op zondagen. De zondagsrust is in essentie echter nog altijd niet verdwenen. Een gemiddelde stadsbezoeker zal opmerken dat de winkelstraat uitgestorven is op zondag.

De interpretatie van de zondagsrust van Carla Dik-Faber stamt uit een verleden waarin één ouder werkte en, in de traditionele rol, ‘de vrouw’ doordeweeks de boodschappen kon doen. Tegenwoordig werken in het merendeel van de gezinnen beide ouders en zijn er ongeveer 3,4 miljoen Nederlanders die in eenpersoonshuishoudens wonen. Zij bepalen liever zelf hun zondagse invulling, of dat nu een terrasbezoek is of de wekelijkse boodschappen.

Verder beweert Dik-Faber dat een dag rust kinderen van hun telefoon af zal halen. Iedereen met een beetje kennis van de jongere generaties weet dat dit een illusie is en een dag thuis alleen maar meer schermtijd oplevert.

Zondagsrust wordt door velen gewaardeerd, maar geef mensen de vrijheid om die zelf in te vullen.

J. en E. Vlaswinkel Utrecht

rustDAGMeer kansen voor rust

Ik zou het heerlijk vinden als de richtlijn is op zondag rust. Dan zie ik de tuin snoeien ook als rust, zonder machines. De auto wassen is ook rust, zonder machines. Rust als in: probeer in relatieve stilte en met een relatief kleine straal waarin je je begeeft tot rust te komen. Ik denk wel dat vaker per week gezonder is dan één dag. Hier zal de industriële revolutie debet aan zijn? Reclames van de straat af en niet meer langs de snelweg. Geen muziek in winkels. In bepaalde gebieden een verbod op auto’s. Ik zie meer kansen voor rust.Ilse Duijvestein Den Haag

rustdagVervelen

De zondag als collectieve rustdag is een heel goed idee. Alle goede redenen om dat te doen worden in het artikel van Carla Dik-Faber al gegeven. Maar dat wil ook zeggen dat we moeten leren om ons op zo’n dag misschien wel te vervelen. Vervelen wordt gezien als een negatieve emotie, maar het is er wel eentje die je nieuwe energie kan geven.Jo Lamers Venlo

Schrijf je in voor de nieuwsbrief NRC Amerika

Volg de laatste politieke ontwikkelingen in de VS op de voet

Source: NRC

Previous

Next