is podcastpresentator en columnist voor de Volkskrant.
Dilan Yesilgöz stond erbij als een poes die onbeperkt van de room had mogen snoepen, alle vier de pootjes nat, dus je zou kunnen denken dat het coalitieakkoord een feestje is voor rechts Nederland (‘vingers bij aflikken’, zou de voor-vorige premier zeggen), maar toen stuurde Jesse Klaver een vrolijk stemmend berichtje de wereld in.
Daarin rept hij van ‘het startpunt voor onderhandelingen om tot meerderheden te komen in de Eerste en Tweede Kamer’ en van ‘zetels maximaal inzetten om de plannen groener en socialer te maken: dat zal keihard nodig zijn’ en van ‘verantwoordelijke oppositie’ waarbij hoort dat je eerst een paar dagen rustig gaat lezen en het gehittepetit aan anderen overlaat, dus groetjes en volgende week meer. Toen wist ik: we gaan interessante tijden tegemoet.
Want natuurlijk is het akkoord, waar ze echt – het was geen grapje – de licht-infantiele kop ‘Aan de Slag’ boven hebben gezet, een onderhandelingsdocument. Een ‘kom maar met een tegenvoorstel’-bod. Dat kan niet anders, er valt genoeg erin of eruit te onderhandelen.
Vooropgesteld, de deprimerende toon van het mislukte kabinet van de premier wiens naam we alweer vergeten zijn, is weg. De weerzin tegen cultuur en tegen niet nader gedefinieerde ‘elites’ waarmee we de afgelopen jaren zijn besproeid ontbreekt, goed onderwijs wordt eindelijk niet meer verdacht gevonden maar gewoon essentieel voor het functioneren van de samenleving, de onverholen haat tegen ons, de mensen met een migratieachtergrond, is opgeborgen, en het buitenland bestaat weer – al zei Yesilgöz het een beetje jammer te vinden dat het niet gelukt is het budget voor ontwikkelingssamenwerking volledig af te breken. Dat kun je winst noemen.
Verder is het akkoord een festival van gemiste kansen en voorbijgereden afslagen. De hypotheekrenteaftrek, een marktverstorende en tamelijk bizarre subsidie op het eigenhuisbezit, blijft in stand. De vermogenden en erfgenamen worden goeddeels met rust gelaten, terwijl de werklozen en arbeidsongeschikten moeten inschikken.
De verhoging van het eigen risico in de zorg is een beetje uit de lucht komen vallen omdat ze niet in de verkiezingsprogramma’s stond. Een CO2-beprijzing blijft uit, terwijl dat een elegant en doodeenvoudig instrument is om allerhande klimaatdoelen te bereiken. Idem voor rekeningrijden.
Ingrepen in het belastingstelsel blijven achterwege, op wat marginaal gefrutsel na. Lelystad Airport, het dode paard dat leuk ingezet had kunnen worden om er huizen te bouwen, wordt toch in bedrijf genomen. De asielnoodmaatregelenwet hebben ze niet hoonlachend verscheurd maar handhaven ze onverkort, alsof het een normale PVV-wet is, alsof de episode met de PVV normaal was, alsof niemand meer de putlucht ruikt.
De politieke cultuur moet dringend veranderen, schrijft de informateur in haar eindverslag. Van wedstrijdmodus naar samenwerking, van minder geroddel, gescheld en stoelpotengezaag naar zoeken naar gezamenlijke belangen en naar het landsbelang.
Nu is iedereen in Den Haag het er wel over eens dat de ander zich eindelijk eens moet gaan gedragen, dus het wordt nog een klus met die nieuwe politieke cultuur. De lakmoesproef is niet of de oppositie zich gaat plooien, maar of Yesilgöz in de afgelopen weken in de zaaltjes zonder zuurstof het jij-bakken heeft afgeleerd en zelfinzicht heeft opgedaan, alsook een vleugje nederigheid. Of Bontenbal begrijpt dat besturen óók betekent het accommoderen van de ander. En of Jetten de moed bezit die leiderschap vereist.
Over onze columns
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Geen column meer missen?
Volg uw favoriete columnisten via de app. Klik op het belletje naast de auteursnaam.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant