Het nieuwe kabinet gaat flink bezuinigen op zorg en sociale zekerheid. Dat blijkt uit het vrijdag gepresenteerde coalitieakkoord van D66, VVD en CDA. Dit zijn de plannen rondom jouw uitkeringen, zorgkosten en toeslagen.
De coalitie wil dat de AOW-leeftijd weer een-op-een meestijgt met de levensverwachting. Gaat de gemiddelde levensverwachting een jaar omhoog, dan gaat de AOW-leeftijd ook een jaar omhoog. Daarmee wijkt het nieuwe kabinet af van de afspraken uit het pensioenakkoord, waarin de stijging juist was afgeremd.
Volgens eerdere berekeningen van het Centraal Planbureau zou de AOW-leeftijd in 2060 daardoor uitkomen op zeventig jaar en negen maanden.
Deze maatregel betekent dat Nederlanders in de toekomst mogelijk sneller langer moeten doorwerken naarmate de gemiddelde levensverwachting stijgt. In 2025 telde Nederland ruim achttien miljoen inwoners. Van hen is ruim 20 procent 65 jaar of ouder, bijna 3,8 miljoen mensen, blijkt uit cijfers van statistiekbureau CBS.
De maximale WW-uitkering wordt per 1 januari 2028 teruggebracht van 24 naar 12 maanden. Daar staat tegenover dat de uitkering vanaf 2030 in de eerste twee maanden wordt verhoogd naar 80 procent van het laatstverdiende loon. De coalitie wil hiermee de eerste periode van werkloosheid beter opvangen.
Het wordt ook lastiger om recht te krijgen op WW: werknemers moeten 42 van de 52 weken voorafgaand aan ontslag hebben gewerkt. Per gewerkt jaar wordt voortaan een halve maand WW-recht opgebouwd.
Deze hervorming past in het bredere plan om het stelsel van werk en inkomen 'activerender' te maken. Werkgevers, met name kleine en middelgrote bedrijven, hadden al langer kritiek op langdurige loondoorbetaling bij ziekte en uitkeringen.
De coalitie verhoogt het eigen risico in de zorg naar 460 euro per jaar. Dat is nu 385 euro en in 2027 komt daar 15 euro bij. In 2028 volgt nog eens een verhoging van 60 euro, waardoor het totaal 460 euro wordt.
D66-leider Rob Jetten noemt dit een "verantwoorde keuze", maar zegt ook dat de partijen willen voorkomen dat mensen in één keer hun volledige eigen risico kwijt zijn. Daarom geldt straks een maximum van 150 euro eigen risico per behandeling.
Deze verhoging van het eigen risico vormt het belangrijkste onderdeel van een totale zorgbezuiniging van 8 miljard euro. Het is een duidelijke breuk met het beleid van het kabinet-Schoof, dat het eigen risico juist fors wilde verlagen. Dat was een belangrijke verkiezingsbelofte van de PVV.
De coalitie wil het belasting- en toeslagenstelsel vereenvoudigen. Voor gezinnen betekent dit een ingrijpende wijziging: De kinderbijslag en het kindgebonden budget worden samengevoegd tot één regeling. De Sociale Verzekeringsbank zal dat gaan uitvoeren.
Het vaste bedrag per kind gaat omhoog en het inkomensafhankelijke deel gaat omlaag. Net als in het vorige kabinet komt er een aparte staatssecretaris die zich bezighoudt met de afwikkeling van het toeslagenschandaal.
Belangrijk om te weten is dat deze plannen nog niet in beton zijn gegoten. Het gaat om een minderheidskabinet, waardoor D66, VVD en CDA voor elk voorstel steun moeten zoeken in de Tweede Kamer.
Dat betekent dat onderdelen van het akkoord nog kunnen veranderen tijdens onderhandelingen met andere partijen. De oppositiepartijen hebben fel gereageerd op het coalitieakkoord. Onder anderen PVV-leider Geert Wilders en SP-leider Jimmy Dijk zeggen "snoeihard" oppositie te gaan voeren.
Source: Nu.nl economisch