Na drie maanden onderhandelen presenteren D66, VVD en CDA vrijdag om 13.00 uur hun coalitieakkoord. Het stuk heet "Aan de slag" en bevat volgens D66-leider Rob Jetten "grote hervormingen". Het akkoord verschijnt op de laatste dag van de zelfgekozen deadline, 30 januari. Bezoekers kunnen de ontwikkeling van de formatie volgen via een liveblog.
De formatie verliep opvallend rustig. Er lekten lange tijd geen inhoudelijke punten uit en er werden geen grote ruzies zichtbaar. De drie partijen spraken af om niets te delen over de gesprekken. Dat ging goed tot de fracties donderdag het concept-akkoord mochten inzien. Kort daarna verschenen de eerste details in de krant.
Volgens De Telegraaf willen de partijen het begrotingstekort onder de 2 procent houden. Daar hangen stevige bezuinigingen aan vast. Tegelijk vragen meerdere dossiers om veel extra geld. Defensie krijgt een forse financiële impuls, maar ook stikstof, de woningmarkt en de opvang van asielzoekers vragen om nieuwe maatregelen en bijkomende uitgaven.
Jetten zegt dat de coalitie kiest voor "grote hervormingen" en dat deze keuzes voelbare gevolgen hebben. Verwacht wordt dat de klap vooral neerkomt op de zorg en de sociale zekerheid, al willen de partijen dat nog niet bevestigen. De precieze invulling daarvan wordt vrijdag duidelijker wanneer het volledige akkoord op tafel komt.
De rol van de oppositie wordt centraal. D66, VVD en CDA hebben samen geen meerderheid in de Tweede Kamer. Ze moeten daarom per wetsvoorstel andere partijen meekrijgen. Oppositiepartijen hebben eerder laten weten de plannen serieus te willen bekijken, maar ze vragen daar invloed voor terug. Veel van hen, zoals GroenLinks-PvdA, zijn bovendien kritisch over forse bezuinigingen in de zorg.
De coalitie houdt daar rekening mee. Niet alle afspraken liggen al tot in detail vast. Zo blijft er ruimte voor aanpassingen in ruil voor steun van oppositiepartijen. Toch is het akkoord omvangrijk: het telt meer dan vijftig pagina’s, vertelde CDA-leider Henri Bontenbal eerder aan journalisten die stonden te wachten op nieuws.
Na de presentatie volgt dinsdagmiddag een debat in de Tweede Kamer over deze laatste stap in de formatie. Daar zal Jetten, als leider van de grootste partij in de coalitie, worden aangewezen als formateur. Die rol gaat meestal samen met het premierschap. Jetten moet dan een complete ploeg van ministers en staatssecretarissen samenstellen.
Achter de schermen loopt het gesprek over wie welke post krijgt al langer. Bontenbal heeft laten weten dat hij in de Kamer blijft en dus geen minister wordt. Over VVD-leider Dilan Yesilgöz gaat juist rond dat zij waarschijnlijk een plek in het kabinet krijgt. Alle beoogde bewindspersonen krijgen de komende weken nog een veiligheidscheck. Als dat rond is, kan het nieuwe kabinet op het bordes staan. In Den Haag wordt 23 februari genoemd als de streefdatum voor de beëdiging.
Source: Fok frontpage