Informateur Rianne Letschert bij aankomst in het formatiegebied voor een gesprek met de fractieleiders van D66, CDA en VVD.
Na 92 dagen formeren presenteren D66, VVD en CDA vrijdag hun coalitieakkoord, genoemd Aan de slag. Volgens de planning staat informateur Rianne Letschert om 11.00 uur de pers te woord over haar eindverslag, dat ze aanbiedt aan Tweede Kamervoorzitter Thom van Campen (VVD). Om 13.00 uur volgt in perscentrum Nieuwspoort dan de officiële presentatie, waarna het akkoord online wordt gepubliceerd. Gedurende de dag zullen de aanstaande coalitiepartijen reageren op het akkoord, onder meer bij RTL Tonight.
In Den Haag wordt vooral uitgekeken naar de plannen van de aanstaande coalitie wat betreft de overheidsfinanciën. De drie partijen hebben dure plannen in hun verkiezingsprogramma’s staan, met name op gebied van Defensie, stikstof en woningbouw. Bovendien moet het toekomstige kabinet miljarden euro’s vinden om financiële gaten van kabinet Schoof te dichten.
Opvallend is hoe weinig tijdens de formatie uitlekte. Woensdagavond zei De Telegraaf wel te hebben vernomen dat de partijen het begrotingstekort onder de 2 procent willen houden – in Den Haag wordt dat gezien als een strenge norm, ver onder de Europese eis van 3 procent. Ook zouden zij zich verzetten tegen gezamenlijke Europese leningen (‘eurobonds’) en 50 miljoen euro aan eerder geplande bezuinigingen op de NPO terugdraaien. Daarmee zou nog steeds circa 100 miljoen euro aan bezuinigingen van kabinet Schoof overeind blijven.
Het lek wordt door andere partijen toegedicht aan de VVD, omdat de inhoud overwegend positief zou zijn voor die partij. VVD-leider Dilan Yesilgöz wist gisteren niet of het lek bij haar partij vandaan kwam. Hoe dan ook vindt ze het „heel vervelend” en slecht voor het vertrouwen.
Voor de oppositie is het ook een intensieve dag – die fracties weten niet wat de aanstaande coalitie heeft uitonderhandeld. Met slechts 66 zetels in de Tweede Kamer is de coalitie afhankelijk van steun van oppositiepartijen. Daar zijn de coalitiepartijen zich van bewust, zij zullen een handreiking doen aan oppositiepartijen.
Een van de belangrijkste oppositiefracties is GroenLinks-PvdA, dat 20 zetels heeft in de Tweede Kamer en 14 in de Eerste Kamer. Tweede Kamerlid Luc Stultiens, woordvoerder Financiën, is benieuwd: „Wat springt eruit, waar zitten de pijnpunten?” Zijn fractie zal contact zoeken met het maatschappelijk middenveld. „We zijn veel aan het rondbellen, met bijvoorbeeld de vakbonden, om te toetsen wat zij zien en waar hun zorgen zitten,” zegt Stultiens.
Zaterdag bespreekt GroenLinks-PvdA het akkoord in een online fractievergadering. Daar wordt bepaald hoe de partij publiekelijk reageert. Zondag geeft partijleider Jesse Klaver bij een ledenbijeenkomst in Utrecht een toespraak over de opstelling van zijn partij. Vorige week vrijdag zei hij een constructieve maar kritische houding aan te nemen: „We reiken de hand, niet om het kabinet in het zadel te houden, maar om Nederland vooruit te helpen.” Halszaak voor GroenLinks-PvdA, zegt de partij, is dat het kabinet niet (te veel) bezuinigt op sociale zekerheid en zorg. GroenLinks-PvdA’ers gaan er achter de schermen wel vanuit dat dat het plan is van de aanstaande coalitie.
Een andere belangrijke oppositiepartij is JA21, die juist geen moeite zou hebben met het snijden in de sociale zekerheid en zorg. Tweede Kamerlid Michiel Hoogeveen, die ook gaat over financiën, zegt dat zijn fractie vrijdag nog geen harde conclusies kan trekken over het akkoord. „Dit is een dag van lezen en overleggen,” denkt hij. De eerste reactie op vrijdag blijft daarom algemeen. Hoogeveen zegt dat JA21 later met een inhoudelijke reactie komt. „Maandagavond reageren we bij [de talkshow] Eva.”
Economieredacteuren nemen je mee in de discussies die zij op de redactie voeren over actuele ontwikkelingen
Source: NRC