Geen docent van vlees en bloed voor de klas, maar een hologram dat draait op AI. Rechtenstudenten aan de Vrije Universiteit Amsterdam maakten afgelopen week kennis met Lex Frisius, een virtuele rechtsgeleerde uit de achttiende eeuw. Een leuk idee, maar er klinkt ook kritiek.
Tegen de achterste muur van een werklokaal is een witte doos neergezet. Daarin is Lex Frisius te zien als een hologram. Hij draagt witte kousen en een bordeauxrode, lange rokjas en hij heeft een hoge witte kraag, zoals je hieronder kan zien. Door de adembewegingen die hij maakt, lijkt hij net een echte persoon.
Maar Lex Frisius is een 3D-personage uit de achttiende eeuw, dat draait op het AI-model Gemini.
"Lex betekent wet en Frisius is een gangbare Friese naam uit de vroegmoderne tijd", legt hoogleraar rechtsgeschiedenis Hylkje de Jong uit. Frisius is ontwikkeld met het idee om studenten AI-vaardiger te maken binnen het vak 'Europese rechtsgeschiedenis: van archieven tot AI'. Daarbij werken zij met historische bronnen en leren ze wat AI wel en niet kan.
Doordat Frisius is getraind met het gebruikte bronmateriaal en daar zijn antwoorden op baseert, zou hij nauwelijks foute antwoorden moeten geven, zolang de vragen maar over de aan hem gevoede kennis gaan.
In een halve cirkel zitten vijf studenten om de witte doos met Frisius. Ze hebben allemaal een aantal vragen bedacht rondom het thema injurie (belediging en mishandeling). Elke student moet voorafgaand aan dit werkcollege eerst zelf die vraag beantwoorden, daarna laten ze de vraag door de AI-tool Copilot beantwoorden en tot slot beantwoordt Frisius de vraag.
Na een vraag over de landordonnantie uit 1602 is het zo'n drie tot vijf seconden stil in het lokaal. In die tijd is Gemini 'aan de achterkant' alle informatie aan het ophalen. Daarna produceert de robot zijn antwoord, waarbij hij zelf handbewegingen maakt om ze kracht bij te zetten.
De techniek achter de tool is verzorgd door Erik Boon en Marco Otto van het VU Network Institute. "Ontwikkelingen zoals deze worden vanuit de VU gesponsord. Vooraf is goed nagedacht over wat zo'n AI-geleerde kan opleveren voor het onderwijs", legt Boon uit. "Daarna zijn we hem gaan maken. Dat was best spannend, want we wisten eigenlijk niet goed of dit wel zou lukken en of het een succes zou zijn."
Felienne Hermans, hoogleraar Computer Science aan de VU, AI-criticus en niet betrokken bij het Lex Frisius-project, begrijpt het idee achter het vergelijken van AI-antwoorden om studenten AI-geletterd te maken. Ze vraagt zich wel af of dit de juiste vorm is. "Docenten kunnen ook zelf AI-antwoorden verzamelen en die in de les bespreken, zonder dat studenten steeds zelf een chatbot hoeven te raadplegen. Zo leer je hoe AI werkt en waar het misgaat, zonder het signaal af te geven dat je iets bij twijfel maar gewoon aan AI moet vragen."
Docenten moeten verder oppassen met klakkeloos toepassingen bedenken, vindt Hermans. Kunstmatige intelligentie in de klas haalt volgens haar namelijk een belangrijk aspect van leren weg: frictie. "Worstelen met een moeilijke tekst, meerdere bronnen naast elkaar leggen en even niet meteen een antwoord hebben, hoort bij leren. Altijd het antwoord kunnen opzoeken met AI maakt het makkelijker, maar niet per se beter."
De Jong vindt zelf niet dat de frictie in het leerproces bij deze toepassing verloren gaat. "Het is echt een aanvullend lesonderdeel", reageert ze. "Vooraf hebben de studenten de bronnen al bestudeerd en heb ik er hoorcolleges over gegeven. Als extra toevoeging is er nu een werkgroep waarbij we bezig zijn met Lex Frisius, om te laten zien hoe AI antwoord geeft op de vragen die studenten hebben. Die vragen bedenken ze overigens zelf, aan de hand van de bestudeerde bronnen."
Hoe de toekomst van Lex Frisius eruitziet, is nog onbekend. Boon ziet wel toekomst in bijvoorbeeld educatieve rollenspellen. "Stel: je moet leren omgaan met een agressieve persoon. Dan is het prettiger om dit eerst met een AI-avatar te oefenen dan direct in de praktijk met een echte persoon."
Source: Nu.nl algemeen