is journalist en columnist van de Volkskrant, gespecialiseerd in financieel-economische onderwerpen.
Als een bedrijf met een winst van 10 miljard euro al het mes zet in het personeelsbestand, wat denkt de rest dan niet te kunnen gaan doen.
ASML in Veldhoven, Nederlands meest succesvolle bedrijf, schrapt 1.700 banen. Zelfs daar is de baanzekerheid bijna even groot als die van coach van Ajax of minister in het minderheidskabinet van Rob Jetten.
En dat is een bizarre ontwikkeling. Wat ASML doet is een Angelsaksische uitwas, terwijl op het vasteland van Europa toch het Rijnlandse model in ere wordt gehouden. En dat zouden we moeten koesteren, zeker nu de EU verder van de VS wegdrijft.
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
In het Rijnlandse model staan niet alleen de winst en aandeelhouderswaarde centraal, maar houden bedrijven ook rekening met andere belangen, zoals de zorg voor werknemers, klanten en omgeving. Ze hebben oog voor het maatschappelijke draagvlak. Dat ASML liever ingenieurs wil in plaats van managers is te begrijpen, maar dat doe je niet met de botte bijl.
Overheden lopen zich het vuur uit de sloffen om het ASML zo aangenaam mogelijk te maken in het thuisland. ASML is op cruciale momenten in het voortbestaan gesteund met ontwikkelingskredieten en exportverzekeringen. Daarnaast is via het ‘Project Beethoven’ 2,5 miljard euro aan gemeenschapsgeld vrijgemaakt voor verbetering van infrastructuur, onderwijs en huisvesting in de regio Eindhoven.
En nu kondigt het bedrijf aan 12,5 miljard euro te besteden aan het inkoopprogramma van eigen aandelen dat loopt tot 2028. Oftewel: de aandeelhouders – voor het overgrote deel buitenlandse partijen – worden vetgemest, terwijl 1.700 werknemers iets anders moeten zoeken. Als ASML zo goed in zijn slappe was zit dat het geld in de zakken brandt, had het Project Beethoven ook zelf kunnen financieren.
Uit onderzoek van recruitmentbureau Robert Half bleek onlangs dat 43 procent van de Nederlandse werknemers baanzekerheid belangrijker vinden dan een hoger salaris. Voor 34 procent van de werknemers is zowel salaris als baanzekerheid even belangrijk. Slechts 22 procent geeft salaris meer prioriteit dan baanzekerheid.
Dat is anders dan in de VS waar werknemers voor enkele centen meer van de ene baan naar de andere hoppen. Ook in Nederland is de mobiliteit toegenomen en is de eerste werkgever niet meteen de laatste, maar de meeste mensen – zeker die boven de veertig – hechten aan een prettige werkomgeving in een gezond bedrijf waarin hun baan niet op de tocht staat.
Als ASML met zo’n winst en zo’n enorme kaspositie werknemers gaat lozen, is dat een vrijbrief voor andere bedrijven in Nederland waar het minder gaat – en dat zijn ze vergeleken met ASML allemaal – om ook het mes te zetten in het personeelsbestand. Ook die willen misschien wel eens hun aandeelhouders op een douceurtje trakteren.
Stel dat ASML over pakweg tien jaar in financiële problemen komt, dan houden ze misschien hun hand op bij de Rijksoverheid, net zoals de banken dat in 2008 deden na jaren van superwinsten.
ASML is een bedrijf voor heel Europa om trots op te zijn. Maar hopelijk is het niet Silicon Valleys houten paard van Troje.
Geen column meer missen?
Volg uw favoriete columnisten via de app.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns