Kerngroep Ring Utrecht | actiegroep tegen verbreding A27 Jarenlang maakte de Kerngroep Ring Utrecht zich sterk vóór het behoud van het bos van Amelisweerd en tégen verbreding van de A27. Met de recente motie van de Tweede Kamer lijkt succes nu verzekerd. „We wisten dat de tijd in ons voordeel was. Het plan werd alleen maar absurder.”
Een demonstratie in Utrecht in 2024 tegen de A27-verbreding.
Jos Kloppenborg (70) en Cor van Angelen (77) vlogen elkaar dinsdag in de armen toen de Tweede Kamer een motie aannam om de A27 bij het Utrechtse landgoed Amelisweerd niet te verbreden. Jan Morren (72) at een taartje met een studievriend, die in de jaren tachtig al mee demonstreerde tegen de aanleg van de snelweg. En zaterdag volgt nog een borrel.
Actiecollectief Kerngroep Ring Utrecht, waarin bewonersgroepen en natuurorganisaties uit de stad Utrecht zich verenigden, viert al stilletjes het behoud van het historische Amelisweerd. Want hoewel de motie om het tracébesluit in te trekken nog door de toekomstig minister van Infrastructuur en Waterstaat naar beleid moet worden vertaald, lijken het bos en de dieren op het landgoed gered. „Dat CDA en D66 hier nog tijdens het formatieproces voor hebben gestemd, is veelzeggend”, zegt Kloppenborg. Morren: „Al zou het mooi zijn als het ook in het coalitieakkoord komt.”
Het drietal zit woensdagmiddag in zaal twee van het Utrechtse milieucentrum. Een reusachtige foto van Amelisweerd bestrijkt de achterwand. „De steun van de Kamer kwam wel als een verrassing”, zegt Van Angelen. Al had hun zaak zich de laatste maanden positief ontwikkeld. Met de val van het kabinet, in de eerste plaats. Voor minister Barry Madlener (PVV) had doorstroming van het autoverkeer vooropgestaan, net als voor de VVD-ministers die het afgelopen decennium de ministerpost hadden bekleed. „Slechter voor Amelisweerd kon niet.”
En met D66 en CDA als ‘motorblok’ in de formatie, zag de Kerngroep weer ruimte voor een alternatief plan van de regio-Utrecht, waarin openbaar vervoer en de fiets vooropstaan om de autodruk te verminderen. Dat de landelijke VVD aansloot in de coalitieonderhandelingen, temperde het vertrouwen van Van Angelen. „Maar in de regio is de VVD juist voor het behoud van Amelisweerd. Gedeputeerde André van Schie (VVD) heeft het alternatief voor de Kamer verdedigd.”
Cor van Angelen: „In de regio is de VVD juist voor het behoud van Amelisweerd.”
Jan Morren: „We hebben gezien dat we ook juridisch actie moeten ondernemen.”
Jos Kloppenborg: „Ons succes is de beweging van onderop.”
Volgens Kloppenborg is het de beweging van onderop geweest die heeft geleid tot de landelijke draai tegen het tracébesluit. Zo sprak het CDA zich eerst lokaal uit, toen provinciaal, nu landelijk. Al kwam daar ook bij dat demissionair minister Robert Tieman (BBB) bekendmaakte dat het plan een half miljard euro extra zou kosten. Voor partijen als BBB en SGP was dat een belangrijk argument, terwijl de zoektocht naar geld in de formatie het voor de VVD makkelijker maakte het plan te laten varen.
Ergens is het wrang, zegt Van Angelen, dat na zestien jaar protest vanuit vooral ecologische standpunten geld de doorslag geeft voor partijen om voor het behoud van Amelisweerd te stemmen. „Maar dit is hoe politiek werkt”, zegt Morren. „GroenLinks-PvdA, de indiener van de motie, heeft het als gelegenheidsargument kunnen gebruiken.”
Daarbij komt dat de Kerngroep Ring Utrecht als protestbeweging ook steeds behendiger is geworden in de politieke lobby. Zo wist Kloppenborg in BBB-leider Caroline van der Plas een op het eerste oog verrassende medestander te strikken. „Bij een bezoek aan Amelisweerd hebben we haar de voor- en nadelen van het tracébesluit en het alternatief uitgelegd, maar ook overtuigd van dat het weggegooid geld zou zijn. En ze sloeg aan op het gevecht om dezelfde stikstofruimte tussen de landbouwsector en mobiliteit.”
Om het succes van het protest te verklaren, refereert Kloppenborg naar het „drama van 1982”, toen hij zich met andere activisten tevergeefs in bomen vastbond om de aanleg van de A27 door Amelisweerd te voorkomen. „Die ervaring heeft geholpen om nu te winnen.” Morren: „We hebben gezien dat we ook juridisch actie moeten ondernemen, dat we politiek actief moeten zijn. En dat dat elkaar kan versterken.” Kloppenborg: „Ons succes is de beweging van onderop. Iedereen in de regio kent Amelisweerd, maar er zijn ook veel slimme mensen. En we wisten dat de tijd in ons voordeel was. Het plan werd alleen maar absurder.”
Een meisje rent over de brug over de A27 bij Amelisweerd.
Want, zegt Morren, het eerste tracébesluit uit 2010 was gebaseerd op de notering van het traject in de jaarlijkse file top-50 en verkeersprognoses voor 2030. „Maar daar zakte het langzaam uit weg en de prognoses bleken veel hoger dan de praktijk laat zien.” Volgens Kloppenborg is „asfalt niet alles meer” en moet bereikbaarheid in plaats van voertuigkilometers het belangrijkste criterium zijn voor infrastructuurprojecten.
Toch ziet ook de Kerngroep dat er „wel wat” moet gebeuren aan het stuk snelweg, zegt Morren. Want voor en na de betonbak langs Amelisweerd staan nog regelmatig files. „En er ligt een bouwopgave voor woningen die bereikbaar moeten zijn, die kun je moeilijk negeren.” Een nieuw kabinet kan dus niet zomaar het begrote bedrag voor de wegverbreding wegstrepen, vindt hij, juist om het regio-alternatief te kunnen uitwerken. Dat kost nog altijd ruim 1 miljard euro.
Intussen lopen nog juridische procedures van het collectief tegen de wegverbreding. Bij de rechtbank in Gelderland draait het om het intrekken van natuurvergunningen voor boerenbedrijven die door Rijkswaterstaat werden uitgekocht, bij de Raad van State om de voorgenomen stikstofcompensatie voor de snelwegverbreding in het tracébesluit. Die is volgens de actievoerders niet goed onderbouwd.
Voor het eerste beroep is onlangs een zittingsdatum geprikt, de voortzetting van de zaak bij de Raad van State is ongewis. „Ergens komt het ook wel goed uit dat het Rijk nu geld tekortkomt”, zegt Morren. „Ik kreeg vandaag de rekening van de jurist. We doen het met donaties, maar staan als we straks alle rekeningen hebben betaald wel op nul.”
Economieredacteuren nemen je mee in de discussies die zij op de redactie voeren over actuele ontwikkelingen
Source: NRC