Peter Buwalda is schrijver en columnist van de Volkskrant
Thuis, in Blerick, vorige eeuw, stond in de woonkamer van ons rijtjeshuis een soortement piano. Het gammele klavier grijnsde ons, de hoeksteen, aan als een oude, pruimende zeeman. Vanbinnen hingen ergens slapjes snaren te roesten. Alle gezinsleden bespeelden het bakbeest, zij het maar met één compositie, en daarvan slechts het begin: de vlooienmars, het nulpunt in de pianoliteratuur. Er bestaat ter wereld geen kinderlijker, verwerpelijker stuk voor de piano dan de vlooienmars. Het riedeltje zou verboden moeten worden door neonazi’s, verbrand, vernietigd. Het is jammer dat ik Ludwig van Beethoven niet kan opbellen om hem te vragen wat hij van de vlooienmars vindt.
Het walsje van Antonio Diabelli, waar Beethoven zijn 33 beroemde variaties op componeerde, vond hij namelijk al troep, een schoenmakerslapje, schijnt hij gezegd te hebben, beneden mijn waardigheid. Terwijl Diabelli’s wals tien keer zo complex is als de vlooienmars. (Deze Diabelli, een derderangs componist en muziekuitgever, vroeg vijftig vooraanstaande componisten om één variatie te componeren op zijn wals, en dan maakte hij er een cadeauboekje van voor naast de kassa. Nein dus, zei Beethoven, keine belangstellung, waarna hij er opmerkelijk genoeg niet één variatie op maakte, maar 33, een mastodontische set die bleek te kunnen wedijveren met Bachs Goldberg-variaties. Typisch Beethoven natuurlijk.)
Afijn, wij beheersten thuis dus allemaal tot in de puntjes het begin van de vlooienmars, dat we er tussen 1978 en 1990 op weg naar de keuken, of juist de andere kant op, op weg naar de televisie, als Jerry Lee Lewis (staande) driemaaldaags loeihard uitramden. Ook mijn vader en moeder heb ik het zien doen. We woonden in een rijtjeshuis, en twee huizen verder woonde mijn vriendje Fruts (schuilnaam) bij wie ze...’
‘Noem hem gewoon Max. Het lullig als je hem Fruts noemt. Hij doet toch niks verkeerd?’
‘... en later hoorden we dat ze bij Frax thuis dachten dat wij een plaat hadden van de vlooienmars die iemand van ons, waarschijnlijk ik of mijn broertjes, elke dag een paar keer probeerde op te zetten, en dat iemand anders, waarschijnlijk onze vader, hem dan meteen weer afzette.’
Glazige blik.
‘Wat fascinerend was aan die complottheorie was dat er tussen Frax’ huis en dat van ons nóg een huis stond, dat van onze buren, en dat onze halve vlooienmarsen daar dus op oorlogssterkte doorheen moeten hebben gegolfd.’
Stilte.
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
‘Om te hebben moeten wij behoorlijke kutburen zijn geweest, denk ik weleens.’
Ah, nu komt er een reactie. ‘Dat denk ik ook weleens, ja.’
Ik moest eraan denken omdat mijn vriendin Jet voor ze gaat slapen naar Sprong in het heelal luistert, een hoorspel uit de jaren vijftig over een reis naar Mars. Hebben ze afgestoft en op het internet gezet. Ze heeft me het begin een keer laten horen, en sindsdien proberen we de aankondiging met exact dezelfde, wat bekakte vijftigerjarenpolygoonstem na te doen.
Kin iets omhoog: ‘Spráng in het hellál. Nee, wacht, Spráng in hét hilaal!’
‘Nee, let op: ‘Spreng in hat héllaaaal!’
‘Sproang in hat hillál!’
‘Sprang! In het. Hellal!’ Dit voortdurend, soms dwars door elkaar heen, al twee weken lang iedere avond, behoorlijk luidkeels, met een soort kopstem, anders lukt-ie niet. Lachen maar ook een wedstrijdje. ‘Sprang! In het hèlal!’ ‘Je lijkt wel een smurf. Luister. Sprang! In hat hallal!’
Onze slaapkamer, weten we, grenst aan die van de buren, die er altijd vroeg in liggen, omdat ze echte banen hebben. Dun wandje, die worden om half twee ’s nachts wakker. ‘Spráng! In het hilal!’ Hoor je? Gaan ze weer. ‘Sprang!’ Welke sprang? ‘In het. Hillal!’ En waarom dertig keer?
Geen column meer missen?
Volg uw favoriete columnisten via de app.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns