schrijft voor de Volkskrant over cabaret, stand-upcomedy en musical.
Als theaterjournalist weet ik dat het interessante drama zich lang niet altijd op het podium afspeelt, maar vaak juist achter de schermen. Ruzies, roddels, liefdesaffaires, grensoverschrijdend gedrag; in de coulissen gebeurt van alles.
Filmmakers weten dit ook en bij de vorige week onthulde Oscarnominaties viel me op dat er onder de kanshebbers maar liefst drie films zitten die zich afspelen in de theaterwereld. Het Noorse Sentimental Value (9 nominaties) draait om de gespannen vader-dochterrelatie van een filmregisseur en een toneelactrice. Hamnet (8 nominaties) toont de (mogelijke) totstandkoming van Shakespeares meesterwerk Hamlet aan het eind van de 16de eeuw, met een magistraal slotdeel waarin Hamlet voor het eerst wordt opgevoerd in het Globe Theatre in Londen. En Blue Moon (2 nominaties) is een tragikomisch portret van de beroemde Broadway-tekstschrijver Lorenz Hart.
Wekelijks neemt Bor Beekman, Robert van Gijssel, Joris Henquet, Merlijn Kerkhof, Anna van Leeuwen of Herien Wensink stelling in de wereld van film, muziek, theater of beeldende kunst.
In de opening van Sentimental Value belanden we direct in de schouwburg. We volgen een theaterpremière in het Nationale Theater van Oslo. Er wordt een stuk opgevoerd met grote emoties en een duister decor, wat doet denken aan het werk van Eline Arbo, de Noorse regisseur en artistiek directeur van Internationaal Theater Amsterdam.
Achter de schermen heerst chaos, want hoofdrolspeler Nora (Renate Reinsve) heeft een paniekaanval en vlucht in haar uitbundige jurk naar haar kleedkamer. Ze durft niet op te gaan, iedereen is onrustig en de regisseur begint op haar in te praten. Later dan gepland stapt Nora toch het toneel op. Haar explosieve performance wordt een succes.
De rest van de film zit vol met scherpe opmerkingen over de film- en toneelwereld. ‘Je weet dat ik niet van theater houd’, vertelt vader Gustav (Stellan Skarsgård), een gerenommeerd filmmaker, zijn dochter recht in haar gezicht. Lang geleden kwam Gustav weleens naar een stuk van Nora kijken, maar hij ging in de pauze al naar huis. ‘De scenografie was vreselijk. En ik weet al dat je kunt acteren. Maar je hebt recht op iets meer dan een toneelstuk van 200 jaar oud, opgevoerd voor een zaal gepensioneerden.’
Al die vileine verwijzingen geven deze film voor theatergangers een extra laag. Dat geldt nog meer voor Blue Moon, de toneelmatige film van regisseur Richard Linklater die zich afspeelt op één locatie, namelijk artiestenbar Sardi’s in New York. Filmster Ethan Hawke is onherkenbaar als de tengere, eigenaardige, verbaal zeer begaafde tekstschrijver Lorenz Hart (1895-1943). Hawke werd terecht genomineerd voor de Oscar voor beste mannelijke hoofdrol.
Lorenz Hart vormde lange tijd een succesvolle tandem met componist Richard Rodgers, oftewel Rodgers & Hart. Blue Moon speelt zich af op de première-avond van de musical Oklahoma! in 1943. Deze musical zou een regelrechte klassieker worden, het begin van de gouden jaren van succesduo Rodgers & Hammerstein. Op deze avond moet Hart toezien hoe zijn creatieve partner nu samenwerkt met een nieuwe tekstschrijver, Oscar Hammerstein II.
Lorenz Hart is eerder weggelopen van de première en maakt tegen de barman valse grappen over Oklahoma!. Dan begint de afterparty en komen de Oklahoma!-makers de bar binnen. ‘Nu komt de beste performance van de avond’, zegt Lorenz Hart tegen de barman. Om vervolgens naar Richard Rodgers (Andrew Scott) te lopen en hem en zijn nieuwe voorstelling de hemel in te prijzen.
Het is grappig en tragisch, zoals het theaterleven kan zijn.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns