De wording van het kabinet-Jetten komt in de eindfase. Woensdagavond laat kreeg het regeerakkoord de goedkeuring van de drie betrokken regeringsfracties. Vrijdag gaat het stuk naar de rest van de Tweede Kamer.
Nadat de partijleiders Jetten, Yesilgöz en Bontenbal dinsdagavond al een akkoord op hoofdlijnen bereikten, zetten ze woensdag naar eigen zeggen ‘nog de puntjes op de i’. Woensdagavond ging hun akkoord vervolgens naar de fracties, die in de loop van de avond alledrie instemden.
Rob Jetten (D66) laat tegen verzamelde pers weten dat er nog ‘een paar kleine puntjes’ zijn, maar de fractie verder kan instemmen. Jetten wilde niet zeggen om wat voor ‘kleine puntjes’ het precies gaat. ‘Soms zijn er dingen die je als onderhandelaars afspreekt waarvan je denkt: dit is echt briljant’, zei Jetten. ‘MMaar dan leest iemand het voor het eerst, en die stelt een paar vragen, en dan denk je: misschien moeten we dit toch anders formuleren.’
Donderdagochtend worden die nog doorgesproken door de drie onderhandelende partijen. Jetten verwacht niet dat er dan nog ‘heel ingewikkelde dingen’ op tafel komen.
De VVD-fractie is volgens partijleider Dilan Yeşilgöz ‘erg positief’ over het akkoord. ‘Er staan natuurlijk ook zinnen in waarvan fractieleden zich afvragen: wat wordt hier precies mee bedoeld? Is daar rekening mee gehouden? Ik heb ook een aantal technische punten meegekregen.’ Die wil ze donderdag tijdens overleg met Jetten en Bontebal inbrengen.
Eerder op de woensdag toonde aspirant-premier Jetten zich ingenomen met het naderende einde van de formatie. ‘Dit wordt een van de snelste formaties van de laatste decennia’, zei hij.
Dat is niet helemaal waar: als Jettens kabinet zoals gepland op 23 februari op het bordes staat, zijn er 117 dagen verstreken sinds de verkiezingen. De drie voorgaande premiers Kok, Balkenende en Rutte deden het sneller in 1994, 1998, 2002, 2007 en 2012. Aan de andere kant: Jetten breekt inderdaad met de trend van de afgelopen drie formaties, die sinds 2017 stuk voor stuk verzandden in eindeloos getouwtrek over wie er (niet) mocht meepraten.
De tamelijk vlot genomen beslissing om niet te streven naar een meerderheidskabinet heeft het proces dit keer aanmerkelijk versneld. Of dat een goed en werkbaar idee is, moet komend jaar in de praktijk gaan blijken. Zeker is dat de drie partijleiders het in eerste aanleg wat makkelijker hebben gemaakt voor zichzelf.
Jetten noemde het woensdag ook een ‘heel mooi symbool’ dat hij de eerste premier van Nederland kan worden die openlijk homoseksueel is. ‘Dat ik toevallig met een man samen ben, dat betekent ook iets voor de lhbti-gemeenschap, in Nederland en wereldwijd.’
Jetten beloofde dat het regeerakkoord vol staat met politieke doorbraken: ‘De afgelopen jaren waren er te veel discussies in Den Haag, terwijl de mensen in het land te weinig merkten van vooruitgang.’ Bovendien zei hij dat zijn minderheidskabinet een ploeg wil zijn ‘die er is voor alle Nederlanders’. Hijzelf wordt de eerste minister-president namens D66.
Na de presentatie van het regeerakkoord komende vrijdag is het woord volgende week aan de Tweede Kamer. Die moet Jetten groen licht geven om te beginnen aan de volgende fase: het samenstellen van zijn bewindsliedenploeg. Doorgaans is die stap een formaliteit. Omdat de formerende partijen samen bij lange na geen meerderheid hebben, wordt het voor Jetten dit keer echter een eerste test om te ervaren op welke punten het regeerakkoord nog niet op voldoende parlementaire steun kan rekenen.
De kans dat Jetten onvoldoende steun krijgt is nihil. Belangrijke fracties als die van GL-PvdA en JA21 hebben al laten weten dat zij eventuele moties om het minderheidskabinet onmogelijk te maken niet zullen steunen. De partijleiders Eerdmans en Klaver willen het kabinet een kans geen en hopen met Jetten te kunnen onderhandelen over delen van het regeerakkoord die hun niet bevallen.
‘Dit coalitieakkoord maakt duidelijke keuzes’, zei CDA-leider Bontenbal woensdag. ‘We beseffen heel goed dat we een minderheidscoalitie zijn die met de oppositie moet praten. Straks moeten de bewindspersonen de Kamer in om meerderheden te zoeken. Dat kan betekenen dat de uitkomst niet precies overeenkomt met het coalitieakkoord. Maar wij maken in ieder geval duidelijk wat we willen.’
Zonder in te gaan op de inhoud, liet hij wel doorschemeren hoe het minderheidskabinet de komende tijd te werk zal gaan. Gedurende de formatie viel bij betrokkenen te horen dat overwogen werd om een apart potje te reserveren om tegemoet te komen aan wensen van de oppositie, maar dat blijkt het niet gehaald te hebben. ‘We doen het zoals het eigenlijk altijd gaat’, zei Bontenbal. En dat betekent dat partijen die een wijziging willen aanbrengen ten opzichte van het voorgestelde beleid, zelf de financiële dekking op de begroting moeten vinden.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant