De ramen mogen niet meer open want het AW-lab krijgt een beter energielabel. Het gezang van de merel blijft voortaan buiten.
De woningcorporatie die de ruimte verhuurt waarin het AW-laboratorium is ondergebracht gaat haar huurders naar een nieuw energielabel brengen. ’t Is voor het behoud van het klimaat, daar wordt graag subsidie voor gegeven. We krijgen er weer een isolerende glaslaag bij en nu worden ook de laatste ramen vastgespijkerd. Vijftig jaar geleden kon je de ramen voor en achter nog wijd openzetten, straks is dat onmogelijk.
Her binnenlaten van frisse lucht gaat gepaard met energieverlies, heeft de corporatie vastgesteld, en dat is idioot. „We gaan binnenkort de draaiende delen vervangen door vaste ramen”, schrijft zij in een wervende brochure. Ze had het begrijpelijker kunnen formuleren maar er zijn altijd bewoners die het zingen van de merel willen horen en die moet je niet te vroeg alarmeren. Er worden draaiende delen vervangen. Nou én? De nieuwe vaste krijgen een ZR-rooster.
De corporatie zag in dat zij haar huurders in de race naar het hoogste energielabel dreigde te verstikken, ja, dat er zelfs een conflict kon ontstaan met de subsidie-gulle overheid die eisen stelt aan de ventilatie en daarom bedacht zij het volgende: we installeren mechanische ventilatie die automatisch aanslaat als de CO2-concentratie een grenswaarde overschrijdt. Moderne CO2-meters gaan dat bijhouden. De CO2-concentratie geldt als een maat voor de luchtvervuiling en ruiken de meters onraad dan wordt er met kracht frisse lucht naar binnen gepompt. Om die ook weer te laten weglopen zullen de bestaande binnendeuren worden ingekort. Daar wordt een stuk van afgezaagd.
Het is een mooie meevaller dat je de elektromotoren van de mechanische ventilatie „bijna niet hoort” maar de huurders willen toch graag weten hoe váák de bijna onhoorbare ventilatie in werking zal treden. Daar zegt de kleurige folder niets over. Ook verzuimt die uit te leggen waarom mechanisch ventileren beter is dan het open zetten van een raampje.
Een rondgang op internet leert dat veel CO2-meters alarm slaan zodra de binnenconcentratie CO2 is opgelopen tot 800 ppm. De ppm, een heel ongelukkige maat, staat voor ml per m3 en 1 ppm CO2 is praktisch gelijk aan 2 mg CO2 per m3. De meters beschouwen een concentratie van 1,6 gram CO2 per m3 dus als ongezond.
Is 800 ppm veel? Het is bijna niks. De CO2-concentratie van de buitenlucht is al 430 ppm en hij kan over een eeuw zomaar óók 800 ppm zijn. Dan piepen de meters permanent. Vroeger werden concentraties tot 15.000 ppm nog als ongevaarlijk beschouwd, onderzeebootbemanningen doorstonden waarden van 30.000 ppm zonder grote problemen, maar de grenswaarde komt steeds lager te liggen. Een recent reviewartikel (2018) laat dat zien. Er zijn mensen gevonden die van blootstelling aan 800 ppm al een verhoogde hartslag, bloeddruk en ademfrequentie krijgen. Van koffie en kniebuigingen krijg je dat ook, maar dat ligt anders.
Hoe makkelijk kan de CO2-concentratie binnenshuis oplopen tot 800 ppm? Daar valt wel een slag naar te slaan. Afgezien van het oude gasfornuis in de keuken is de mens zelf de voornaamste producent van CO2 en die productie valt op de achterkant van een sigarendoos te schatten aan de hand van een koolstofbalans. De lichtgewichtkampeerder houdt zich op zijn berugzakte wandelingen overeind met 7 ons droogvoer per dag. Dat bevat gemiddeld zeker nog 15 procent water. Bovendien heb je er achter de laptop minder van nodig. De thuiskampeerder leeft dus op 5 ons watervrij zetmeel en vet per dag. Neemt hij dat in de verhouding 2:1 tot zich dan komt hij op een CO2-productie van ongeveer 1.000 gram per dag (want 1 gram zetmeel levert 1,63 gram CO2, 1 gram vet 2,78). Bevat het rantsoen ook proteïnen dan komt hij lager uit.
Aan de humane CO2-productie is wonderlijk veel gemeten, steeds kwam er wat anders uit, maar aan de hand van een recente publicatie (2022) durf je hem toch wel op 800 gram per etmaal te stellen. ’s Middags ligt de productie hoger dan ’s ochtends en ook de omgevingstemperatuur is van invloed.
800 gram per dag betekent dat een persoon die kalm in een hermetisch gesloten kamer van 60 m3 zit de CO2-concentratie binnen anderhalf uur in het rood heeft gejaagd: gewoon door in en uit te ademen. Is hij een beetje een ADHD-type dat elk kwartier opstaat om even te kijken of er al post is en of de poes nog genoeg water heeft en ververst hij bij het openen en sluiten van de deur steeds tien procent van de kamerinhoud dan zit hij na anderhalf uur op 720 ppm maar op den duur redt hij het toch echt niet. En bedenk dan dat er soms nóg een persoon of een huisdiertje in zo’n kamer zit. We begrijpen nu dat er op drukke verjaardagspartijtjes zomaar iemand dood kan blijven.
De AW-redactie heeft besloten de installatie van bijna onhoorbare mechanische ventilatie met alle mogelijke middelen te saboteren, maar ziet erg op tegen de gevolgen van CO2-accumulatie die zal optreden als de draaiende delen eenmaal zijn vervangen. Ook hoofdpijn, vermoeidheid en concentratieverlies worden genoemd. ’t Is niet voor niets dat het bouwbesluit eist dat de inhoud van woonkamers eens per uur wordt ververst.
Wat te doen? Met de deuren wapperen? Je kunt ook schalen met kaliumhydroxide (gootsteenontstopper) neerzetten. Dat is een probaat en klassiek middel om CO2 af te vangen. Auguste Piccard gebruikte het al in 1931 voor zijn stratosfeervlucht, William Beebe was hem in 1930 in de diepzee voor gegaan.
Het waarschijnlijkst is dat de AW-redactie straks een flink gat slaat in het driedubbele glas van de corporatie. Om de merel te kunnen horen. En de houtduif.
Op de hoogte van kleine ontdekkingen, wilde theorieën, onverwachte inzichten en alles daar tussenin
Source: NRC