Streamingdiensten Netflix verandert de manier waarop films gemaakt worden, zei Matt Damon laatst in een podcast. Hoe Netflix data gebruikt om de kijker zo lang mogelijk bezig te houden – ook als die op zijn telefoon zit. Films veranderen zo in audioboeken met plaatjes.
Kevin Spacey als corrupte politicus Frank Underwood in 'House Of Cards'.
Matt Damon maakt altijd dezelfde grap op filmsets. Is een regisseur peinzend op zoek naar visuele perfectie, de ideale camerahoek, lens en belichting? Dan kijkt Damon mee over de schouder en zegt bewonderend: „Dat gaat er prachtig uitzien op een telefoon!”
Streamingdiensten (en telefoons) veranderen niet alleen hoe je films kijkt, maar ook hoe ze gemaakt worden. Dat was de conclusie uit een recent interview met Ben Affleck en Matt Damon bij de Joe Rogan Experience, naar aanleiding van hun nieuwe actiefilm The Rip.
Het is al een tijdje bekend dat Netflix het kijkgedrag van gebruikers analyseert om te beslissen wat de dienst maakt of aankoopt. In 2013 maakte Netflix zo de serie House of Cards. Data van (destijds zo’n) 40 miljoen abonnees gaven aan dat regisseur David Fincher, acteur Kevin Spacey en de Britse serie House of Cards populair waren. Die fanschares overlapten genoeg om een Amerikaanse House of Cards met Fincher en Spacey een succes te maken. Zelfs de trailer die elke kijker voorgeschoteld kreeg werd toegespitst op zijn kijkgedrag. Zo kregen fans van Thelma and Louise een trailer met Robin Wright te zien.
House of Cards werd een megahit – al kon ook Netflix’ algoritme niet voorspellen dat Spacey gecanceld zou worden. En sindsdien is duidelijk dat Netflix data van inmiddels 325 miljoen abonnees gebruikt om in te spelen op wereldwijde kijkbehoeften. Al is de dataset te klein om echt de toekomst te voorspellen: Netflix heeft zoals elke filmstudio veel meer flops dan hits.
Maar volgens Damon bepalen streamingdiensten ook de inhoud en structuur van films. Vroeger draaide de filmindustrie om het verkopen van bioscoopkaartjes. Was de kijker eenmaal binnen, dan had je twee uur; bioscoopbezoekers lopen immers zelden middenin een film weg. Netflix richt zich op televisie: kijkers moeten direct gegrepen worden, anders haken ze af.
Dat heeft consequenties. Vroeger bewaarde je je duurste, grootste scène voor het laatst. „En nu zeggen ze”, legt Damon uit. „‘Kunnen we in de eerste vijf minuten al een grote [actiescène] stoppen? We willen dat mensen blijven kijken.’” Ook tv-series en komedieshows worden naar verluidt anders gemonteerd, omdat Netflix weet waar kijkers afhaken. En is de kijker eenmaal binnen, dan wordt-ie zo lang mogelijk binnengehouden. Zo groeiden afleveringen van de populaire serie Stranger Things geleidelijk tot de speelfilmlengte van 90 minuten.
Het hoofddoel is: de kijker vasthouden. Zelfs als de kijker niet eens kijkt. „Het zou niet erg zijn als je de plot drie of vier keer herhaalt”, citeerde Damon Netflix. „Omdat mensen tijdens het kijken op hun telefoon zitten.” Dit is al langer een klacht van scenaristen. Tegen het Britse tijdschrift N+1 zeiden scenaristen dat personages van streamingdiensten constant moeten uitleggen wat ze doen en deden. Dat leidt tot zinnen zoals die van Lindsay Lohan in romkom Irish Wish: „Ik geef toe: het was een prachtige dag vol dramatische vergezichten en romantische regen, maar dat geeft je nog niet het recht om mijn levenskeuzes ter discussie te stellen!”
Film wordt zo een audioboek met plaatjes. En critici merkten ook meermaals op dat Netflix-films en -series er hetzelfde uitzien: glad, kleurrijk, een beetje goedkoop. Beeld moet vooral niet afleiden. „Visuele muzak”, noemde actrice Justine Bateman dat in The Hollywood Reporter.
Gelukkig heeft elke regel uitzonderingen. Zoals scenarioschrijver William Goldman zei: „Niemand weet iets” in Hollywood. Kijkers zijn grillig; daar veranderen Netflix’ kijkdata niks aan. Een succesformule kan plots floppen, een Koreaanse serie over sadistische kinderspelletjes (Squid Game) kan de succesvolste tv-serie ooit worden. Of Adolescence over een van moord verdachte tienerjongen en mannenrazernij, een serie die zich aan geen enkele muzakregel en wereldwijd aanslaat. Zolang kijkers (af en toe) hun telefoon wegleggen, blijft de gouden formule van Netflix: zo breed mogelijk inzetten.
Wat moet je deze week kijken? Tips en achtergronden over boeiende films, series en tv-programma’s
Source: NRC