De Verenigde Staten stappen officieel uit het Parijsakkoord. Daarmee valt een belangrijke drager van internationaal klimaatbeleid weg en komt de doelstelling van 1,5 graden opwarming van de aarde verder uit het zicht. "Waarom zou een ander land nog wel klimaatbeleid voeren?"
Op 20 januari 2025, direct na zijn inauguratie als 47e president van de VS, ondertekende Donald Trump een presidentieel decreet om de VS opnieuw terug te trekken uit het Klimaatakkoord van Parijs. Een jaar later stapt het land officieel uit het akkoord.
Het was de tweede keer, want de VS was onder Trump op 4 november 2020 al een keer uit het klimaatakkoord gestapt. Een paar maanden later werd dat besluit weer teruggedraaid door zijn opvolger Joe Biden.
Dat niet alleen: de Amerikaanse regering heeft aangekondigd zich te willen terugtrekken uit het VN-klimaatverdrag, waaronder het Parijsakkoord valt, samen met 65 andere internationale organisaties. Volgens de overheid zouden de organisaties "niet langer de Amerikaanse belangen dienen".
Het is niet dat één land alleen bepalend is voor klimaatverandering, zegt hoogleraar milieukunde Detlef van Vuuren. Maar de VS is wel de grootste olie- en gasproducent ter wereld en na China de op een na grootste uitstoter van CO2.
Nu de VS uit het akkoord is gestapt, betekent het dat milieuwetenschappers hun projecties over de opwarming van de aarde naar boven moeten bijstellen. "Waar de VS eerst van plan was om in 2050 geen CO2 meer uit te stoten, denken we dat de VS al in de komende tien jaar tot een gigaton aan CO2 per jaar meer zal uitstoten. Het streven om te voldoen aan de Parijsdoelstelling raakt waarschijnlijk uit zicht", vertelt Van Vuuren.
Door de terugtrekking uit het Parijsakkoord valt de VS weg bij landen waar emissies scherp dalen, ziet Van Vuuren. Dat is problematisch omdat juist de VS historisch gezien een grote bijdrage heeft geleverd aan klimaatverandering. Het land beschikt bijvoorbeeld over de innovatieve technologie en financiële middelen om hun uitstoot sterk terug te dringen, al liep de VS bij het daadwerkelijk terugdringen van de uitstoot achter op onder meer de Europese Unie.
Het wordt nu internationaal veel lastiger om van andere landen meer ambitie te verwachten. Van Vuuren waarschuwt dat dit een effect op andere landen kan hebben. Andere landen blijven voorlopig wel aan boord, maar het wordt voor hen moeilijker om verregaand beleid te verdedigen. "Als je in India ambitieus klimaatbeleid wilt aanmoedigen, zou dat land kunnen wijzen naar de VS die ook niets doet."
Tegelijkertijd kunnen landen als China in het gat van de VS springen. "Het zou in het belang van China kunnen zijn om initiatief te tonen en vertraging van het klimaatbeleid te compenseren." Zo maakt China de meeste zonnepanelen ter wereld en staat de grootste producent van windmolens in het land. "Maar China heeft zich daar nog niet zo over uitgelaten", zegt Van Vuuren.
De Amerikaanse overheid doet er nog een schepje bovenop, ziet Van Vuuren. Veel van het binnenlandse klimaatbeleid van Biden gooit Trump in de prullenbak. Het beleid was gericht op een daling van de uitstoot van broeikasgassen, met als doel die tussen de 61 en 66 procent te verminderen ten opzichte van 2005.
Heel verrassend was Trumps besluit niet. De president noemde de opwarming van de aarde een "hoax" en groene energie "bedrog". De leus "drill, baby, drill", wat verwijst naar meer oliewinning, werd een terugkerend onderdeel van Trumps optredens.
De streep door het klimaatbeleid van de regering-Biden zorgt ervoor dat de financiële sector minder staat te trappelen om in groene energie te investeren, ziet klimaatwetenschapper Bart van den Hurk. "Dat kan de verdere versnelling van de energietransitie afremmen", waarschuwt hij.
Daarnaast worden grotere internationale onderzoeken naar klimaatverandering ook belemmerd. "Er komt geen geld meer vanuit de VS voor wetenschappelijk onderzoek. Ook belangrijke data komen nauwelijks meer in onze handen." Meer daarover lees je in onderstaand artikel van vorig jaar.
Tegelijkertijd nuanceert klimaatexpert Bart van den Hurk het belang van federaal beleid alleen. Hij ziet dat lagere overheden in de VS zich wel blijven inzetten voor het klimaat. Zo reisde Gavin Newsom, de gouverneur van Californië, in 2025 af naar de klimaattop in Brazilië om te laten zien dat niet alle klimaatambitie in de VS afhangt van het Witte Huis.
Daarnaast zijn er volgens Van den Hurk "voortschrijdende technologische middelen, zoals de groei van duurzame energie en elektrische auto's, die ervoor zorgen dat de VS niet helemaal stilstaat".
Source: Nu.nl algemeen