Onder valse voorwendselen heeft een hoogleraar toegang gekregen tot gevoelige gegevens. De man bedrijft „racistische pseudowetenschap”.
Het hoofdkantoor van de National Institutes of Health in de stad Bethesda (Maryland).
Genetische data van twintigduizend kinderen, bedoeld voor onderzoek naar de ontwikkeling van de hersenen, is gebruikt voor racistische pseudowetenschap. Dat schrijft The New York Times. De Amerikaanse rassentheoreticus Bryan J. Pesta omzeilde strenge voorwaarden om toegang te krijgen tot de resultaten van twee grootschalige Amerikaanse studies naar hersenontwikkeling bij kinderen: de PNC-studie en de ABCD-studie. Die worden nog altijd door aanhangers van de wetenschappelijk niet onderbouwde rassentheorie gebruikt om hun beweringen te stutten.
Beide studies volgden kinderen vanaf hun tiende levensjaar en verzamelden allerlei gegevens: van MRI-scans tot genetisch materiaal, maar ook bijvoorbeeld hun sportgewoonten en gebruik van sociale media. De gegevens zijn geanonimiseerd in beheer gebracht bij het Amerikaanse gezondheidsinstituut NIH, dat de data alleen aan gekwalificeerde wetenschappers zou moeten verstrekken. Nu schrijft de Times echter dat Pesta beide datasets in handen wist te krijgen.
Pesta, toen werkzaam als hoogleraar aan de universiteit van Cleveland, vroeg de PNC-data in april 2018 aan bij het NIH. In zijn aanvraag schreef hij de data te willen gebruiken om verschillen in hersenstructuur en intelligentie tussen mannen en vrouwen te onderzoeken. Dat bleek niet zijn werkelijke doel: in 2019 publiceerde hij met een groep eugenetici het controversiële artikel getiteld Global Ancestry and Cognitive Ability. Daarin suggereert de groep dat zwarte Amerikanen vanwege hun genetische afkomst lager scoren op intelligentietests. De onderzoekers hielden nauwelijks rekening met sociaal-economische factoren: volgens het artikel hadden ze slechts toegang tot het opleidingsniveau van de ouders van deelnemers.
„Racistische pseudowetenschap”, stelt hoogleraar biomedische ethiek Guido de Wert. „En het gedachtegoed is allesbehalve nieuw: er is sprake van een heropleving van de eugenetica. Al sinds het begin van de twintigste eeuw wordt misbruik gemaakt van de wetenschap om vermoedens over erfelijkheid en ras te onderbouwen, ten dienste van witte suprematie. Als wetenschappers hebben we een verantwoordelijkheid om dit soort racistische onzin te weren.”
Een maand na publicatie beval het NIH Pesta om „onmiddellijk te stoppen met het gebruiken van de PNC-data”, waarna een onderzoek werd ingesteld. Maar terwijl dat onderzoek nog liep, werd Pesta’s verzoek om toegang te krijgen tot de ABCD-data wel goedgekeurd, zo schrijft de Times. Na afronding van het onderzoek in 2021 beschuldigde het NIH hem van wangedrag, waarna hij toegang tot beide datasets verloor. Tijdens een onderzoek van de universiteit verklaarde hij de data vernietigd te hebben, maar niet zeker te weten of zijn co-auteurs dat ook hadden gedaan. Pesta raakte zijn aanstelling aan de universiteit kwijt.
Een van die co-auteurs, John Fuerst, publiceerde tot 2024 nog artikelen met verwijzingen naar de ABCD-data. Deze verschenen in pseudowetenschappelijke bladen als Mankind Quarterly, opgericht om eugenetica en witte suprematie te promoten. De Wert vindt het zorgwekkend: „Zulke publicaties gaan als een lopend vuurtje op sociale media, waardoor een breed publiek de indruk krijgt dat dit echte wetenschap is. Dat moeten we voorkomen.”
Op de hoogte van kleine ontdekkingen, wilde theorieën, onverwachte inzichten en alles daar tussenin
Source: NRC