Verslaggever Iris Koppe communiceert met de Oekraïense Elena (70), bij wie ze studeerde in Kyiv. Elena zat eerst ondergedoken, vluchtte enkele keren naar Hongarije en keerde terug naar Kyiv. De berichten zijn vertaald vanuit het Russisch.
is verslaggever van de Volkskrant en schrijft over Oekraïne en Oekraïners in Nederland.
‘Tegen alle verwachtingen in ben ik nog steeds hier in de Karpaten. Nu alleen met mijn kleindochters. Mijn man Akos is terug naar Boedapest gegaan, en mijn schoondochter Anna is halsoverkop naar Kyiv vertrokken, de stad waar duizenden mensen nog steeds zonder verwarming zitten terwijl de temperatuur ver onder nul ligt.
‘De moeder van Anna, Valentina, woont nog altijd in Kyiv. Mevrouw is 82, kampt met artrose en heeft daarnaast een erg slecht gehoor. In het eerste jaar van de grootschalige invasie heeft Anna hemel en aarde bewogen om haar koppige ouders te overtuigen met haar mee te gaan. ‘In Italië zullen jullie een comfortabel leven leiden’, hoor ik haar nog smekend zeggen. ‘Blijf nou niet hier. Kies voor je kleinkinderen.’
‘Haar ouders bleven onbuigzaam. Nee, ze lieten zich niet wegjagen. En nee, ze wilden niet naar de EU. Sowieso waren ze nog nooit in het Westen geweest en dat wilden ze graag zo houden. Kyiv was hun stad. Anna bleef vanuit Italië pogingen doen om haar ouders weg uit Oekraïne te krijgen. Tevergeefs. Maks was het eerste en het tweede oorlogsjaar nog in Kyiv. Hij deed boodschappen voor zijn schoonouders en ging regelmatig langs bij hun flatje op de westelijke oever van de Dnjepr.
‘Toen overleed Anna’s vader. Maks regelde de begrafenis en Anna kwam naar Kyiv om haar moeder nu dan toch eindelijk mee naar Italië te nemen. Weer weigerde haar moeder. Nu kon ze de stad natuurlijk helemaal niet verlaten, zo redeneerde ze, omdat ze het graf van haar man moest verzorgen. Wéér zag ik de wanhoop en frustratie bij Anna, die het al niet makkelijk had in Italië waar ze haar dochters als alleenstaande moeder moest opvoeden.
‘Valentina bleef achter in haar flatje in Kyiv. Maks vertrok enige tijd later naar het front en kon niet meer langskomen. Valentina kreeg te maken met stroomuitval, kou, het luchtalarm en een inslaande raket in de flat naast haar. Toen de lift kapot ging en ze moeilijk buiten kon komen, at ze dagenlang geconserveerde komkommers en paddenstoelen uit haar voorraadkast. Als er geen water uit de kraan kwam, dronk ze blikjes gecondenseerde melk. Haar gehoor was inmiddels zo verslechterd dat ze er niets van merkte als het luchtalarm ging. Hierdoor zat ze ook nooit meer in de schuilkelder.
‘In de periodes dat ik in Kyiv was, deed ik boodschappen voor haar. Toen dit ook voor mij lastig werd, nam een nicht, die in de buurt woonde, de zorg voor haar over. Zij ontfermde zich over Valentina en hield Anna op de hoogte van haar welzijn. Maar juist deze nicht heeft Kyiv vorige week verlaten en zit nu ergens op het platteland. En dus wist Anna dat, als ze nu niet naar Kyiv zou gaan, haar moeder zou doodvriezen. Ze vertrok en ik wacht hier op haar, samen met Katja en Ksoesja. Ze zou nu moeten zijn aangekomen, maar ik heb nog niets van haar gehoord.’
Meer afleveringen van De Schuilkelder vindt u in dit dossier over de oorlog in Oekraïne.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant