Nederlandse techbedrijven maken zich zorgen over de plannen van het demissionaire kabinet om de komst van kennismigranten te beperken. De ondernemingen hebben de expats hard nodig, omdat in ons land een flink tekort is aan hoogwaardig technisch personeel.
Ook in de Tweede Kamer is kritiek op de plannen waarin bedrijven onder meer een hoger loon moeten betalen aan kennismigranten. Vooral D66 en de VVD vrezen voor de gevolgen voor het bedrijfsleven.
Het ministerie van Sociale Zaken werkt de plannen momenteel dan ook verder uit. Het is de bedoeling dat in het derde kwartaal meer duidelijkheid is over de nieuwe regeling.
De meeste techbedrijven in ons land zien de plannen niet zitten. Onlinesupermarkt Picnic is een van die bedrijven. Op het hoofdkantoor in Amsterdam werken meer dan veertig nationaliteiten.
"En we zijn wereldwijd nog steeds op zoek naar talent", zegt topman Michiel Muller tegen NU.nl. "Het is dus niet handig om een rem te zetten op de komst van kennismigranten. We hebben ze nodig en hebben al een flink tekort aan mensen."
Chipmachinefabrikant ASML heeft ook veel hoogopgeleide kennismigranten in dienst en ziet een rem niet zitten. Toch wil het bedrijf uit Veldhoven afwachten hoe de daadwerkelijke plannen eruitzien.
Ook maaltijdbezorger Just Eat Takeaway, webwinkel bol, Marktplaats en Booking, die in NLtech zijn verenigd, luiden de noodklok. Deze bedrijven zoeken onder meer onderzoekers, data scientists en product- en softwareontwikkelaars, die schaars zijn in ons land.
"Innovatief techtalent is voor ons essentieel om te kunnen concurreren met internationale spelers. Omdat expertise op het gebied van software, data en productontwikkeling in Nederland en Europa schaars is, werven we voor dit type functies ook kennismigranten", laten de bedrijven aan NU.nl weten.
"Nederland is een aantrekkelijke bestemming voor internationaal talent. De huidige kennismigrantenregeling, zonder extra complexiteit die de doorlooptijd vertraagt, stelt ons in staat snel en efficiënt internationaal toptalent aan te trekken en te behouden. Dit is essentieel om de innovatiekracht van Nederland op peil te houden."
Toch wil het demissionaire kabinet, dat al in zijn nadagen zit omdat het nieuwe kabinet bijna is geformeerd, een rem op de komst van kennismigranten. Het is de bedoeling dat bedrijven die deze werknemers willen inhuren voortaan een hoger loon betalen. Verder komen er meer redenen om een vergunning te weigeren.
Naast het inperken van het aantal migranten wil het demissionaire kabinet de maatregelen ook gebruiken om misbruik van de regeling tegen te gaan.
Een van de veranderingen is dat kennismigranten onder de dertig jaar straks minimaal 1,1 keer het gemiddelde bruto-inkomen (4.171 euro per maand) moeten verdienen. De inkomensgrens gaat daarmee met enkele honderden euro's per maand omhoog.
Ook wijzigen de regels voor bedrijven die een vergunning aanvragen. Nu mag een aanvraag worden geweigerd als een bedrijf drie of meer boetes heeft gekregen voor onder meer onderbetaling of het illegaal inzetten van personeel. Daar moeten boetes voor andere vergrijpen bij komen. Zo kan een vergunning straks ook worden geweigerd als een bedrijf de afgelopen twee jaar geen expat in dienst heeft gehad.
Uit cijfers van statistiekbureau CBS blijkt dat er in 2024 zo'n zestienduizend kennismigranten naar ons land kwamen. Ze werken bijvoorbeeld als ICT'er of softwareontwikkelaar, omdat deze werknemers vanwege de krapte op de arbeidsmarkt niet in ons land zijn te vinden.
Volgens CEO Geert-Jan Waasdorp van arbeidsmarktonderzoeker Intelligence Group zijn de voorgenomen maatregelen slechts een druppel op een gloeiende plaat. "De overheid wil het duurder maken voor bedrijven om kennismigranten te halen, maar dat heeft weinig zin. Grote concerns betalen al veel voor talent, daar speelt geld geen rol."
Waasdorp benadrukt dat expats vooral nodig zijn bij bouw- en techbedrijven. "We hebben deze kennismigranten deels nodig om de krapte op de arbeidsmarkt op te lossen. Maar het is wel de makkelijkste weg."
De CEO vindt dat beter over de lange termijn moet worden nagedacht. "De overheid moet werkgevers dan ook stimuleren om te investeren. Voor elke kennismigrant leid je hier een persoon op voor dezelfde functie. Diegene kan de taken dan over twee jaar overnemen."