Een ouderwets scheermesje met scheerschuim, een elektrisch scheerapparaat, of toch een ontharingscrème: hoe kom je op een duurzame en comfortabele manier van ongewenst haar af?
Sinds de prehistorie verwijdert de mens zijn lichaams- en gezichtshaar. Toen ging dat met geslepen vuurstenen of dierentanden, nu zijn er scheerapparaten van honderden euro’s op de markt. Maar welke scheermethode is het duurzaamst? En is die optie ook het comfortabelst?
In de 19de eeuw, na eeuwenlang gerommel met klassieke ‘open’ scheermessen – snijwonden waren meer regel dan uitzondering – maakte het zogeheten krabbertje, of veiligheidsscheermes, zijn entree.
Dat was het startschot voor een flinke uitbreiding van de gereedschapskist. Denk: wegwerpmesjes en scheerapparaten voor lichaam, gezicht of beide. En: methoden waaraan geen mesje te pas komt, zoals harsen, epileren, laseren en ontharingscrème – waarover later meer.
Een Brits-Deens onderzoek uit 2023 wees harsen als duurzaamste optie aan. In vergelijking met scheren met wegwerpmesjes en laseren, tenminste; andere methoden namen de onderzoekers niet mee.
De klimaatimpact van 180 wegwerpmesjes – aanname van de onderzoekers: 1.040 scheerbeurten over een periode van 10 jaar – komt neer op 9,6 kg CO2-uitstoot. Een ritje van 60 kilometer in een gemiddelde benzineauto belast het klimaat ongeveer evenveel.
Maar: het lichaam scheren met wegwerpmesjes gebeurt in de praktijk meestal onder een warme douche, schrijven de onderzoekers. Neem het energieverbruik daarvan mee, en de klimaatimpact van tien jaar scheren stijgt naar 643 kilogram CO2 – uitgaande van een scheerbeurt van een kwartier.
Wil je van al je lichaamshaar af en neem je daarvoor drie kwartier de tijd – de individuele tijdsverschillen zullen flink zijn – dan is je voetafdruk na tien jaar te vergelijken met die van vier nieuwe laptops. Leg laseren en harsen langs dezelfde meetlat, en je komt respectievelijk op 0,5 en 0,06 laptop uit. Ook het waterverbruik van scheren met wegwerpmesjes is vele malen hoger.
Eenzelfde soort wetenschappelijk onderzoek dat elektrisch scheren in acht neemt, bestaat niet. Het grootste verschil met een wegwerpmesje is dat een elektrisch scheerapparaat – jawel – elektriciteit nodig heeft om zijn werk te doen.
Een snelle rekensom leert dat een scheerapparaat 2 kWh verbruikt in tien jaar – wederom uitgaande van 1.040 scheerbeurten van 15 minuten. Gebruik je Nederlandse netstroom, dan gaat daar gemiddeld 0,4 kilogram CO2-uitstoot mee gepaard. Dat valt in het niet bij de klimaatimpact van wegwerpmesjes, al helemaal aangezien elektrisch scheren geen warm water vergt.
Wel kost het produceren van een scheerapparaat waarschijnlijk wat meer grondstoffen en energie, denkt industrieel ecoloog en milieulast-onderzoeker Benjamin Sprecher (TU Delft). ‘Maar intuïtief zou ik zeggen dat je beter elektrisch kunt scheren dan met wegwerpmessen.’ De voornaamste reden: een wegwerpmesje hoort na een paar scheerbeurten in de prullenbak te belanden, een scheerapparaat gaat jaren mee.
Volgens dermatoloog Anne Berthe Halk, gespecialiseerd in cosmetische vraagstukken, zijn wegwerpmesjes echter niet voor niets populair. ‘Bij nat scheren, met een scheermesje, water en eventueel scheerschuim of zeep, zit het mesje dichter op de huid dan bij droog scheren met een scheerapparaat. Dat leidt tot een gladder resultaat, wat voor veel mensen belangrijk is.’
Keerzijde: het mesje schaaft daardoor vaak ook kleine stukjes huid af. Dat werkt uitdroging of ontstekingen in de hand, vooral bij mensen die van nature een gevoelige huid hebben.
Langdurige gevolgen heeft dat gelukkig niet, zegt Halk; het is vooral irritant. Wil je huidirritatie voorkomen, vermijd dan scheermiddelen met zeep, alcohol of parfum, adviseert ze. Die kunnen de situatie verergeren, hoewel het per persoon verschilt of een scheermiddel irritatie opwekt.
Gebruik bovendien te allen tijde een schoon en scherp mesje. ‘We zien vaak dat mensen maanden doen met wegwerpmesjes, vooral omdat ze zo duur zijn.’ Na verloop van tijd krijgt een mesje minuscule haakjes, die bij het scheren in de huid blijven steken. Daarnaast zijn maandenoude wegwerpmesjes vaak verzamelplaatsen van bacteriën.
Wie niet al te veel waarde hecht aan een zo glad mogelijk resultaat, is volgens Halk beter af met een elektrisch scheerapparaat. Andere alternatieven, zoals epileren, harsen en laseren, hebben elk hun voors en tegens.
Harsstrips en epileerapparaten knippen de haren niet kort, maar trekken ze uit het haarzakje. ‘Dat leidt tot minder snelle teruggroei, maar doet pijn. Epileren kost bovendien veel tijd. Probeer maar eens een hele baard te epileren, dat is niet te doen.’ Laseren maakt de haarzakjes zelfs helemaal kapot, waardoor haren nog langer wegblijven. Nadeel: het is duur en omdat meerdere behandelingen nodig zijn nóg tijdsintensiever.
De ontharingscrème, een goedje dat haren week maakt waardoor ze met de hand te vegen zijn, kan ook uitkomst bieden. Halk: ‘Maar sommige mensen kunnen daar heel slecht tegen. Test het daarom eerst even op een klein stukje huid voordat je het over je hele lichaam smeert.’
Wegwerpmesjes lijken in elk geval voor huid noch klimaat de beste oplossing. Het enige argument vóór is esthetisch, stelt Halk. ‘Logisch, want mensen scheren zich vooral om er mooi uit te zien.’ Het voorstel van de Brits-Deense onderzoekers die de klimaatimpact van wegwerpmesjes becijferden: gewoon accepteren dat we allemaal iets hariger zijn.
Beter Leven
In de rubriek Beter Leven beantwoordt de Volkskrant, samen met experts, praktische vragen op het terrein van onder meer gezondheid, geld en duurzaamheid. Zelf een vraag voor deze rubriek? beterleven@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant