Amerikanen nemen geen genoegen met de officiële verklaring rond het doodschieten van Alex Pretti door agenten van de immigratiepolitie. Democraten, Republikeinen én rechters tonen zich sceptisch.
Het patroon is inmiddels welbekend. Agenten van ICE, de Amerikaanse immigratiepolitie, plegen geweld tegen burgers en de overheid verkondigt onmiddellijk, zonder onderzoek en zonder twijfel, haar onverbiddelijke conclusie: dit waren ‘domestic terrorists’ (binnenlandse terroristen). Geen slachtoffers dus, maar daders.
Zo ging het na de dood van Renée Good. De moeder van drie die eerder in Minneapolis achter het stuur werd gedood, zou een aanslag hebben beoogd. Hetzelfde gebeurde afgelopen weekeinde. De 37-jarige verpleger Alex Pretti, door federale agenten in de rug geschoten, zou volgens het ministerie van Binnenlandse Veiligheid uit zijn geweest op ‘een bloedbad’. Bewijs blijft uit.
Maar ditmaal lijkt de officiële verklaring voor niemand genoeg. Terwijl steeds meer videobeelden rond het incident naar buiten komen – die vertellen ogenschijnlijk een heel ander verhaal – klinkt de oproep tot transparantie in Washington steeds luider. Ook vanuit rechts.
‘De feiten moeten boven tafel komen’, waarschuwt het Republikeinse Congreslid Bill Huizenga maandag. ‘Ik verwacht een spoedig, transparant onderzoek’, zegt de Republikeinse senator Pete Ricketts. ‘De gebeurtenissen in Minneapolis zijn ongelooflijk verontrustend’, aldus Republikeinse senator Bill Cassidy. ‘Er moet een gezamenlijk federaal en lokaal onderzoek komen. We kunnen het Amerikaanse volk de waarheid toevertrouwen.’
De dood van Pretti is een scharnierpunt geworden voor Donald Trumps steeds gewelddadigere migratiebeleid. De agenten van ICE, belast met het uitzetten van ongedocumenteerden, opereren in een wettige schemerzone. Ze dragen maskers, identificeren zich zelden en treden snoeihard op tegen demonstrerende burgers. Critici zien ICE, de snelst groeiende federale dienst, als hét symbool van president Trumps autoritaire ambities.
‘Jullie hebben volledige federale immuniteit’, beloofde Trump-adviseur Stephen Miller eerder aan ICE-agenten. ‘Iedereen die jullie aanraakt, probeert te stoppen of hinderen, begaat een misdrijf.’
Die vrijbrief leidt in Minneapolis al weken tot harde confrontaties. Agenten losten binnen enkele seconden tien schoten op Pretti, gelegen op de grond. Eerder kreeg een zes maanden oude baby mond-op-mondbeademing, nadat ICE-agenten traangas onder een gezinsauto hadden gegooid.
Aanvankelijk klonken de zorgen over het optreden van ICE vooral onder Democraten. Daar voegen zich nu Republikeinen bij. Zelfs rechters uiten zich toenemend sceptisch over de betrouwbaarheid van de federale dienst en zijn leiders.
Afgelopen weekeinde beval een rechtbank in Minnesota het ministerie van Binnenlandse Veiligheid om ‘geen bewijsmateriaal te vernietigen of te veranderen’ naar aanleiding van Pretti’s dood – een opmerkelijk bevel, blijkbaar nodig geacht, door een federale rechter aan de eigen overheid.
Sinds het incident zetten Democraten in Washington hun middelen om ICE in te tomen. Chuck Schumer, leider van de Democraten in de Senaat, zegt niet langer akkoord te gaan met financiering van de politiedienst. Eerst eist zijn partij nieuwe wettelijke kaders en beperkingen.
Daarmee komt Schumer terug op een eerder bereikt akkoord met Republikeinen. Dat leidt mogelijk opnieuw tot een gedeeltelijke ‘shutdown’, waarbij de federale overheid taken neerlegt uit geldgebrek. Afgelopen najaar deden Democraten iets soortgelijks naar aanleiding van rechtse bezuinigingen op gezondheidszorg.
Intussen klinken er steeds meer geluiden in de samenleving om ICE helemaal af te schaffen. De populaire New Yorkse burgemeester Zohran Mamdani noemde ICE in de talkshow The View een ‘malafide instantie’ die ‘geen enkele interesse heeft in wetten’. Uiterst progressieve Democraten, zoals Congresleden Alexandria Ocasio-Cortez en Ayanna Presley, roepen dat al langer. Maar die oproep vindt nu ook gehoor buiten hun achterban.
Zelfs groepen die conservatief beleid doorgaans steunen, nemen nu afstand van Trumps immigratiebeleid. ‘Geef niet toe aan de politiestaat’, schreef Steven Nekhaila, de voorzitter van het Libertarische Nationale Comité, zaterdag in een verklaring. ‘Schaf ICE af, hervorm het gebroken immigratiesysteem.’
Begin januari was slechts 15 procent van de Republikeinse kiezers voorstander van het afschaffen van ICE. Nu is dat één op de vijf, aldus een recente peiling van The Economist / YouGov. Zij worden aangemoedigd door acteurs, artiesten en invloedrijke atleten die met ‘Abolish ICE’-spelden voor de camera’s verschijnen.
Zangeres Billie Eilish noemde ICE ‘een terroristische organisatie’. Actrice Natalie Portman zei afgelopen weekeinde dat het gedrag van ICE-agenten ‘het allerslechtste van de mensheid’ toont. Opvallend is dat ook Amerikaanse atleten, onder wie de populaire American footballspeler Quinn Meinerz, zich bij hen voegen. Dit zijn stemmen die onder Trumps achterban wellicht meer resoneren.
Terwijl de politieke temperatuur in Washington toeneemt, wordt Minneapolis dezer dagen door een winterstorm geteisterd. Maar nog altijd trotseren dagelijks duizenden demonstranten temperaturen van -18 graden om hun zorgen te uiten. Ook ICE gaat ter plaatse door met het uitvoeren van de grootste uitzettingsoperatie van Trumps tweede termijn, tot woede van de lokale autoriteiten.
‘Trump moet deze ongetrainde agenten weghalen uit Minnesota voordat ze nog iemand doden’, waarschuwde gouverneur Tim Walz. Dat burgers nu niet naar buiten durven, vergeleek hij met het onderduiken van Anne Frank.
De critici kregen onverwachte bijval. ‘Er bestaat een kans dat we meer onschuldige levens verliezen’, stelde de uiterst conservatieve Republikein James Comer. ‘Misschien beter om naar een andere stad te gaan.’ De Republikeinse gouverneurskandidaat Chris Madel trok zich maandag zelfs terug uit de race om het leiderschap van Minnesota. ‘Ik kan de Republikeinse wraak op de burgers van onze staat niet steunen’, aldus Madel. ‘Noch reken ik mezelf lid van een partij die dat wil doen.’
Trump lijkt niet van plan in te binden. Maandag zond de president zijn functionaris Tom Homan, benoemd tot ‘grens-tsaar’, naar Minnesota om de operatie aan te jagen. De ouders van Pretti smeken intussen om meer informatie. ‘De leugens die de overheid over onze zoon verspreidt zijn verwerpelijk en walgelijk’, aldus hun verklaring. ‘Breng alstublieft de waarheid over onze zoon aan het licht.’
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant