Een kleine vijf maanden voor het begin van het WK voetbal in de Verenigde Staten, Canada en Mexico is een petitie om het toernooi te boycotten door bijna 150.000 Nederlanders ondertekend. Hoe groot is de kans dan Oranje thuisblijft? Vijf vragen en antwoorden.
Heeft Nederland ooit een groot sportevenement geboycot?
Ja, Nederland was in 1956 zelfs het eerste land ooit dat de Olympische Spelen boycotte. Vanwege de inval van de Sovjet-Unie in Hongarije besloot het Nederlands Olympisch Comité dat de Nederlandse sporters, die op dat moment al in Australië waren, zich moesten terugtrekken voor de Zomerspelen in Melbourne. Zwitserland en Spanje waren de enige landen die zich aansloten bij de boycot.
Vijftig jaar later, in 2006, bood toenmalig NOC*NSF-voorzitter Erica Terpstra bij een reünie excuses aan de sporters aan die destijds plots de Spelen moesten missen. "Ik was bij die reünie", vertelt sporthistoricus Jurryt van de Vooren. "Maar oud-tienkamper Eef Kamerbeek en sprintster Puck van Duyne niet. Het trauma was nog te groot voor ze."
In aanloop naar de Spelen van 1980, die ten tijde van de Koude Oorlog in Moskou werden gehouden, was er weer een roep om een boycot. "Premier Dries van Agt zei dat het moest gebeuren, maar het NOC koos voor een typisch Nederlandse oplossing", zegt Van de Vooren. "Zoek het zelf maar uit, was de boodschap. Een aantal Nederlandse sporters, waaronder de hockeyploegen, gingen daardoor niet naar Moskou."
Een WK voetbal is nooit geboycot door Oranje, al werd in 1978 wel een actie gestart door cabaretduo Neerlands Hoop (Freek de Jonge en Bram Vermeulen). Ze wilden dat Oranje niet zou gaan, omdat de mensenrechten in gastland Argentinië op ernstige wijze werden geschaad door het regime van generaal Jorge Videla.
60.000 Nederlanders zetten hun handtekening en er kwam Kamervragen, maar een boycot werd nooit een serieuze optie voor de regering, de KNVB of Oranje. Oeki Hoekema was de enige voetballer die uit principiële overwegingen bedankte, al is de vraag of hij überhaupt zou zijn geselecteerd. De aanvaller speelde in 1971 zijn enige interland.
Hoe groot is de roep om een WK-boycot nu?
De roep om een boycot begon op 17 januari met een column van Teun van de Keuken in Vrij Nederland. "Eén Hitler-toernooi was genoeg, boycot het Trump-WK", schreef de journalist en televisiemaker, verwijzend naar de Spelen van 1936 in Berlijn.
Er volgde een online petitie. "Nu deelnemen aan een sportevenement alsof er niets aan de hand is legitimeert Trumps expansieve politiek. Laat ons land en onze voetballers aan de goede kant van de geschiedenis staan. Hou onze jongens thuis", is de boodschap, die na drie dagen door 90.000 Nederlanders was ondertekend.
Het aantal steunbetuigingen loopt nog altijd op, maar niet meer zo hard. Maandagavond naderde de teller de grens van de 150.000 ondertekeningen.
Wat is het standpunt van de KNVB?
Anders dan voorafgaand en tijdens het WK van 2022 in Qatar wil de KNVB sport en politiek strikt gescheiden houden. De bond heeft daarom nu een afwachtende houding. Bondsvoorzitter Frank Paauw benadrukte een week geleden dat de KNVB een voetbalorganisatie is. "Zolang de politiek geen politiek bedrijft, doen wij ook niet aan politiek", zei hij.
De KNVB meldde verder dat het zich bewust is van de geopolitieke ontwikkelingen en daarin samen optrekt met de Nederlandse overheid. En dat Oranje vooralsnog gewoon naar het WK gaat.
Wat doen andere landen?
Het lijkt erop dat geen enkele WK-deelnemer op dit moment serieus een boycot overweegt. De Franse sportminister Marina Ferrari sprak een week geleden nog van een "geweldig toernooi". "Het WK is een enorm belangrijk moment voor mensen die van sport houden."
In Duitsland en Groot-Brittannië spraken meerdere parlementariërs zich wél uit voor een boycot als de Verenigde Staten Groenland innemen. Inmiddels is er een deal tussen de VS en de andere NAVO-landen over de Groenland-kwestie en lijkt de spanning grotendeels verdwenen.
Wat doet het met Trump doen als er een boycot van Oranje komt?
Amerikacorrespondent Michiel Vos is stellig: een Nederlandse boycot zou Trump niets interesseren. "Trump zal zeggen: wat maakt het uit, die losers zouden het WK toch niet winnen", zegt Vos, die alle politieke ontwikkelingen in de VS op de voet volgt.
"Trump zou een Nederlandse boycot afdoen als Europees gezeik van een stel zeurpieten. In zijn optiek kan Europa hem niet aan. Daar zou een WK-boycot het voorbeeld van zijn. Wat Trump zal doen is pak 'm beet Kameroen uitnodigen om Nederland te vervangen. Daarna gaat hij over tot de orde van de dag."
Volgens Vos voelt Trump het pas als meerdere prominente Europese (voetbal)landen zich terugtrekken. "Zo'n massale boycot heeft namelijk invloed op de waarde van dit WK en dat ga je terugzien op de beurs. Trump luistert naar zijn vrouw Melania, Mark Rutte en naar de beurs", vertelt Vos, die recent met presentator Humberto Tan de podcast Dit is Amerika is begonnen.
"Stel nou dat weinig mensen uit Europa naar de VS afreizen en dat dat zijn bevriende CEO's in de reisbranche raakt. Dat vindt hij niet leuk. Of dat het bruto nationaal product van de VS daalt. Dat raakt hem wel."
Het zal Amerikanen weinig uitmaken wie er meedoen aan het WK, denkt Vos. "Wat voor Trump geldt, geldt voor veel Amerikanen: voetbal boeit ze niet. Het WK leeft nog totaal niet. Ze weten niet welke wedstrijden er worden gespeeld, maar kijken voor de show eromheen. Die gaat 'gewoon' door."
Source: Nu.nl sport