Geschiedenis De Amerikaanse begraafplaats Margraten krijgt enkele nieuwe infopanelen, die ook de rol van zwarte militairen uitlichten. Maar discriminatie en segregatie blijven onbenoemd.
Een herdenkingsmuur in het bezoekerscentrum van Margraten met portretten van Amerikaanse militairen.
Er komen nieuwe panelen op de Amerikaanse begraafplaats in Margraten die de discriminatie en segregatie in het leger van de Verenigde Staten ten tijde van de Tweede Wereldoorlog niet langer expliciet benoemen. Het vorig jaar weggehaalde informatiepaneel over grafdelvers zou fouten hebben bevat. „Dat hebben we nu hersteld”, beweert Joe Popolo, de Amerikaanse ambassadeur in Nederland.
Popolo stond maandagmiddag de pers te woord in de ambassadeursresidentie vlak bij het Haagse Vredespaleis. Ook presenteerde hij de nieuwe panelen voor het bezoekerscentrum van Margraten, waar 8.300 Amerikaanse bevrijders liggen. Er komen binnenkort negen extra portretten van gevallenen, onder wie twee Afro-Amerikanen en een Native American.
En volgens Popolo is vanaf dinsdag ook een nieuw paneel over grafdelvers te bezichtigen, want oorspronkelijk werd maar één onderdeel genoemd, terwijl er twee waren.
Maar het gewraakte, weggehaalde paneel ging niet alleen over de grafdelvers. Het vertelde vooral dat tijdens de Tweede Wereldoorlog een miljoen Afro-Amerikanen meestreden, maar in het leger te kampen kregen met discriminatie en segregatie. Daarnaast vermeldde het dat een deel van de militairen later voor meer gelijkheid in Amerika vochten in de burgerrechtenbeweging.
Het weghalen van die informatie bracht nationaal en internationaal beroering teweeg, nadat NRC daarover afgelopen najaar berichtte. Onder meer vroegen 34 Democratische leden van het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden om herplaatsing.
Popolo, geldschieter van Donald Trumps verkiezingscampagne en door de Amerikaanse president tot ambassadeur benoemd, laat in de residentie weten dat de teksten over discriminatie en segregatie het bezoekerscentrum „wegkaapten van het eigenlijke doel”. Volgens Popolo hoort het op de begraafplaats te gaan over het offer gebracht door Amerikanen van elke achtergrond. Eerder schreef hij dat de borden in Margraten niet dienen ”om een agenda te promoten die Amerika bekritiseert”.
Popolo kreeg in Den Haag bijval van Thomas Spoehr, directeur van de American Battle Monuments Commission (ABMC), die oorlogsbegraafplaatsen met gevallenen uit de VS beheert. Op vragen van NRC liet de organisatie vorig najaar weten dat het ging om een reguliere roulatie van de panelen. Nu zegt Spoehr: „Zulke teksten leiden af van waar herdenken om draait.” Een voorganger van Spoehr bij de ABMC heeft voor het betreffende paneel gezorgd en het vorig jaar ook weer weggehaald.
Spoehr zegt niet te weten of standpunten in Washington een rol speelden bij de verwijdering. Dat beeld rijst wel op uit een interne e-mailwisseling van ABMC, die werd opgevraagd door de Jewish Telegraph Agency, een internationaal nieuwsagentschap. Daarin leken medewerkers zich vooral te willen schikken naar een decreet van de regering-Trump dat van leer trok tegen „woke” en „discriminerende gelijkheidsideologie”.
Ook Robert Edsel staat de pers te woord in de residentie van Popolo. Van deze zakenman-schrijver verscheen in 2025 het boek Herdenk ons. Amerikaanse opoffering, Nederlandse vrijheid en een eeuwige belofte in de Tweede Wereldoorlog. Dat vertelt de geschiedenis van de begraafplaats in Margraten, onder meer aan de hand van de ervaringen van twee Afro-Amerikanen, grafdelver Jefferson Wiggins en Bill M. Hughes, radiotelegrafist in een tankbataljon.
Ondergaande zon op de begraafplaats van Margraten.
Edsel laat de discriminatie en segregatie in dat boek niet onvermeld. Hij schrijft onder meer over rellende, witte omwonenden van trainingskampen van zwarte militairen in de VS tijdens de oorlog. Hij vermeldt ook dat George Patton, een van Amerika’s vooraanstaandste generaals, Afro-Amerikanen ongeschikt achtte voor tankbataljons: „Een soldaat van kleur kan niet snel genoeg vechten voor een pantservoertuig.”
Maar ook Edsel vond het verwijderde paneel niet passen op de begraafplaats. Hij vond een citaat van grafdelver Wiggins daarop bovendien te veel eer. „Zijn rol werd te veel uitgelicht voor die plek. En hij hoort niet eens bij de gesneuvelden.”
Theo Bovens, voorzitter van de stichting Black Liberators in the Netherlands, noemt de nieuwe panelen „een stap in de goede richting. Er is weer aandacht voor de rol van de zwarte militairen bij de bevrijding”. Wel mist hij nog steeds belangstelling voor de strijd binnen de strijd, die voor burgerrechten voor Afro-Amerikanen. „Maar uiteindelijk bepaalt de ABMC wat op de begraafplaats is te zien.”
Bovens’ stichting gaat intussen door met de 15.000 zwarte bevrijders eren. ”We kijken onder meer ook naar Venlo. Daar hebben zwarte Amerikanen in de voorste linies meegevochten om de stad te bevrijden.”
Volg de laatste politieke ontwikkelingen in de VS op de voet
Source: NRC