Rusland maakt op grote schaal misbruik van Interpol om politieke tegenstanders te laten arresteren. Dit blijkt uit door een klokkenluider gelekte documenten die zijn geanalyseerd door de BBC en de Franse onderzoeksgroep Disclose.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Interpol is een netwerk dat de politiekorpsen van 196 lidstaten met elkaar verbindt. Via dat netwerk verstuurt Rusland verzoeken tot opsporing van ‘verdachten’. De politiekorpsen van een land kunnen in zo’n geval overgaan tot arrestatie, maar zijn daartoe niet verplicht, net zomin als landen verplicht zijn om verdachten uit te leveren.
Het Russische misbruik zou blijken uit een analyse door de Britse omroep BBC en de Franse onderzoeksgroep Disclose van duizenden documenten, die door een klokkenluider naar buiten zijn gebracht. Interpol zegt dat de beschuldigingen tegen de organisatie berusten op ‘een foute interpretatie van haar werkwijzen en feitelijke fouten over gegevens en veranderingen in Interpols systemen’.
De BBC zegt evenwel over interne stukken te beschikken waaruit blijkt dat hooggeplaatste functionarissen in 2024 en 2025 grote zorgen uiten over Ruslands misbruik. De organisatie nam na de Russische inval in Oekraïne ook extra maatregelen om te verhinderen dat Moskou arrestatiebevelen gebruikt om dissidenten het zwijgen op te leggen. Volgens de klokkenluider zijn die restricties in 2025 in alle stilte weer opgeheven.
Rusland maakt misbruik van zowel red notices, die aan alle 196 aangesloten landen worden gestuurd en daarom ook strenger worden beoordeeld, en red diffusions, arrestatieverzoeken gericht aan individuele lidstaten van Interpol. In 2024 werden door de politie-organisatie 15.548 rode verzoeken rondgestuurd, ruim een kwart meer dan het jaar ervoor en het hoogste aantal sinds 2014.
Het is onduidelijk wat die stijging veroorzaakt heeft. Interpol geeft geen data vrij over welke landen hoeveel arrestatiebevelen indienen. Wel zegt de organisatie dat in 2024 ruim 2.400 aanvragen werden afgewezen.
Ondanks die strengere controle op Russische verzoeken zou uit de interne documenten blijken dat 90 procent van de aanvragen bij Interpol in 2024 moeiteloos langs de eerste inspectie komen. Tegelijkertijd werd ruwweg de helft van de verzoeken in tweede instantie verworpen. De interne klachtencommissie van Interpol krijgt meer bezwaren binnen tegen Rusland dan ieder ander land – zelfs drie keer meer dan tegen Turkije, de nummer twee op de lijst van landen met meest aangevochten opsporingsverzoeken, aldus de BBC en Disclose.
Een van de slachtoffers die bij de BBC aan het woord komt is Igor Pestrikov, een Russische zakenman die het land in juni 2022 ontvluchtte, vier maanden na de Russische invasie van Oekraïne. Hij vroeg asiel aan in Frankrijk. Dat land kreeg een afzonderlijk arrestatieverzoek voor Pestrikov in de vorm van een red diffusion.
De zakenman kreeg lucht van het arrestatiebevel. Hij vermoedt dat Rusland hem uitgeleverd wilde hebben omdat hij weigerde de export van zijn staalbedrijven te staken en alleen de binnenlandse markt te bedienen. Pestrikov wilde niet dat zijn staal werd aangewend in de oorlog tegen Oekraïne.
Volgens Pestrikov had hij twee opties, zo vertelt hij aan de BBC. ‘Je kunt naar de politie gaan en zeggen dat je in het Interpol-systeem zit en je arrestatie riskeren, of onderduiken. Dat heeft als gevolg dat je geen woning kunt huren en je bankrekeningen worden geblokkeerd.’ Het overkwam Pestrikov toen hij zich meldde bij de Franse politie. Voor hun veiligheid besloten zijn Oekraïense vrouw en zijn dochter naar een ander land te verhuizen, de zakenman bleef in Frankrijk achter.
Nadat hij twee jaar op de lijst ‘opsporing verzocht’ had gestaan, kwam de interne klachtencommissie van Interpol tot de conclusie dat Pestrikov grotendeels om politieke redenen werd vervolgd. Het Russische arrestatieverzoek tegen hem werd door de internationale politie-organisatie ingetrokken.
Volgens de BBC en Disclose blijkt uit de documenten dat de afgelopen tien jaar zeker 700 mensen bezwaar hebben aangetekend tegen een Russische red notice of bilateriaal opsporingsverzoek. Zeker 400 bezwaren werden gegrond verklaard.
In een van de gelekte documenten valt te lezen dat Rusland de politie van Abu Dhabi benaderde met een arrestatieverzoek, terwijl het land toegaf dat Interpol had geweigerd om in deze zaak een red notice uit te vaardigen. Die handelwijze is in strijd met de regels van de internationale politie-organisatie.
Rusland zou in 2024 alle lidstaten van Interpol hebben gevraagd om rechters en een aanklager van het Internationaal Strafhof in Den Haag op te pakken, nadat het internationale tribunaal arrestatieverzoeken had uitgevaardigd tegen de Russische president Vladimir Poetin en andere regeringsfunctionarissen vanwege hun rol bij de oorlog in Oekraïne.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant