Handelsverdrag India en Europa zijn het bijna eens over een verdrag dat handel moet vergemakkelijken. Beide willen minder afhankelijk zijn van de wispelturige VS. Wie profiteert er van zo’n verdrag en welke obstakels zijn er? Vier vragen.
In de haven van Deendayal in Kandla, in de staat Gujarat
In de smog van New Delhi marcheerden de afgelopen weken geregeld militairen richting India Gate, de triomfboog die is gebouwd naar voorbeeld van de Arc de Triomphe. Ze oefenden de parade voor de Dag van de Republiek waarbij Ursula von der Leyen als voorzitter van de Europese Commissie maandag eregast is.
Haar aanwezigheid op deze voor India belangrijke feestdag heeft grote symbolische waarde, maar het draait eigenlijk om de dag erop, waar India en de EU tijdens de zestiende India-EU-top hopen aan te kondigen dat onderhandelingen over een handelsverdrag zijn afgerond.
Het handelsverdrag moet de Indiase markt van bijna 1,5 miljard mensen toegankelijker maken voor Europese ondernemers en India betere toegang geven tot de 450 miljoen consumenten in Europa. Hoewel de gesprekken al in 2007 zijn begonnen en jaren hebben stilgelegen, hebben die nieuw momentum gekregen door de veranderende wereldorde. India én Europa willen haast maken om hun afhankelijkheid van China en de VS te verkleinen.
Hoewel de concrete afspraken nog niet openbaar zijn, is duidelijk dat voor een groot aantal goederen de heffingen worden verlaagd. Een diplomaat die betrokken is bij de onderhandelingen verwacht dat de twee partijen dit jaar een handtekening zetten onder een verdrag. De EU en India tekenen dinsdag al wel samenwerkingsafspraken op het gebied van maritieme veiligheid, cyberveiligheid en terrorismebestrijding.
Voor Von der Leyen is een succesvol bezoek aan India belangrijk, zeker na de voor haar pijnlijke nieuwe wending rond het handelsverdrag tussen de EU en de Zuid-Amerikaanse Mercosur-landen. Afgelopen week stemde het Europees Parlement voor een vertragend onderzoek bij het Europees Hof. Von der Leyen blijft ondertussen het belang van handelsverdragen benadrukken: voor een sterk en onafhankelijk Europa zijn goede afspraken nodig. De EU wil zakendoen met de groeiende wereldeconomieën, zei ze in Davos. Dus ook met India.
Ursula von der Leyen en de Indiase premier Narendra Modi vorig jaar bij een ontmoeting in New Delhi
De handelsstromen tussen de EU en India zijn nu al omvangrijk. In 2024 importeerde de EU voor ruim 65 miljard euro aan goederen, en exporteerde voor zo’n 44 miljard euro naar India. Van de EU naar India gaan vooral machines, voertuigen en chemische stoffen. Daar komt bijna 60 miljard euro aan diensten bij, waar India ook meer leverde dan het afnam vanuit de EU. Van India naar Europa gaat vooral elektronica, gevolgd door chemische stoffen en aardolie, brandstoffen en geraffineerde producten. Voor die laatste categorie gebruikt India overigens ook olie die het importeert uit Rusland.
India heeft, met 17 procent als gemiddelde, hoge importheffingen vergeleken met de EU (gemiddeld 5 procent volgens de WTO). Het protectionisme van India en de hoge heffingen zitten investeringen in de weg, volgens de financieel-economische denktank Bruegel.
Voor India is het extra belangrijk om overeenstemming te bereiken met Europa omdat dat met de VS nog niet wil lukken. India heeft al een half jaar met sterk stijgende heffingen te maken, omdat de VS wil dat het helemaal stopt met de import van Russische olie. India sloot het afgelopen jaar wel met andere landen handelsverdragen, waaronder met het Verenigd Koninkrijk. In die afspraken heeft India toegezegd de heffingen op drank, auto’s, textiel en machineonderdelen te verlagen.
Voor een groot aantal Indiase producten hanteert Europa nu al vrij lage importheffingen, ongeveer 3,8 procent. Maar voor een aantal arbeidsintensieve sectoren, onder meer kleding en schoenen, is dat 10 procent. Volgens de Amerikaanse zakenbank Jefferies hebben die sectoren veel te winnen bij lagere heffingen omdat ze een voorsprong kunnen nemen op andere textiel-exporterende landen zoals China. Daarnaast moet het makkelijker worden voor Indiase IT-experts om bij Europese bedrijven aan de slag te gaan.
Voor de Europese markt zou betere toegang tot de snelgroeiende Indiase markt kansen bieden, ziet ook Evofenedex, een Nederlandse belangenvereniging voor exporteurs. Die liggen bij tariefverlagingen, die nu met name hoog zijn voor auto’s, chemicaliën, kunststoffen en machines.
Landbouwartikelen en zuivel zijn uitgezonderd van het verdrag, vooral omdat India dat wil. In India werkt rond de 40 procent van de beroepsbevolking in de landbouw en daarom durfde het geen Europese producten toe te laten. India heeft de hoogste melkproductie ter wereld, en produceert met China de meeste rijst. India heeft, zo zei een zuivellobbyist eerder tegen de Financial Times, „geen rijst van buiten nodig”.
Dat India en Europa vanwege de huidige geopolitieke situatie belang hebben bij een stabiele handelspartner is duidelijk. Maar obstakels zijn er ook. Soumya Bhowmick, onderzoeker economisch beleid vanuit India, noemt als belangrijkste de hoge heffingen van India voor Europese auto’s en auto-onderdelen, en drank (vooral wijn en sterke drank). India wil zijn autosector beschermen en verdient juist veel aan de heffingen op alcohol. Reuters meldde zondag dat India inmiddels zou hebben ingestemd met verlaging van heffingen voor 200.000 auto’s met een verbrandingsmotor uit de EU. Die heffingen lagen tussen de 70 en 110 procent, maar worden volgens het persbureau 40 procent. Voor elektrische auto’s geldt dit voorlopig niet.
Een ander obstakel is de CO₂-heffing die de EU heeft ingevoerd. Binnen de EU betalen bedrijven voor hun CO₂-uitstoot. Om te voorkomen dat productie verhuist naar landen met minder streng klimaatbeleid, betalen die extra belasting voor export naar Europese landen. India heeft steeds aangegeven deze CO₂-heffing te zien als verkapte handelsbarrière en noemt de maatregel protectionistisch. Volgens Bhowmick is het voor veel Indiase producenten „te duur” om de CO₂-uitstoot bij hun productie omlaag te brengen.
Niet alle obstakels zijn zomaar uit de weg te ruimen, dat ziet Bhowmick ook. „Beide landen hebben er belang bij om de handel een boost te geven. India is op zoek naar diversificatie, net als de EU: ze willen met meer regio’s in de wereld goede afspraken maken.” Dat biedt bescherming tegen economische risico’s als een pandemie, Ruslands oorlog in Oekraïne of het beleid van Trump.
Europaredacteuren praten je bij over de belangrijkste ontwikkelingen in de EU
Source: NRC