De VVD wil dat het Openbaar Ministerie stopt met procesafspraken in zaken tegen grote drugscriminelen. Bij zulke afspraken belooft een verdachte mee te werken en geen lange strijd in de rechtszaal te voeren. In ruil daarvoor vraagt het OM een lagere straf dan normaal. Deze aanpak bespaart tijd voor rechters en officieren, maar zorgt volgens de VVD voor een verkeerd signaal bij zware misdaad.
Kamerlid Ulysse Ellian zegt dat procesafspraken soms kunnen, maar vindt het onacceptabel dat het OM ze ook sluit met verdachten die hij ziet als grote spelers in de drugscriminaliteit. Hij dient deze week tijdens het debat over de begroting van Justitie en Veiligheid een motie in. Daarmee vraagt hij de minister om het OM te bewegen om in dit soort zware zaken geen deals meer te maken. Volgens Ellian is de opdracht van de samenleving helder: grote criminelen mogen niet het gevoel krijgen dat ze ermee wegkomen, en dat gebeurt volgens hem nu wel.
Als voorbeeld wijst hij op de zaak tegen Faissal Taghi, de zoon van Ridouan Taghi, waar de rechter vanmiddag uitspraak doet. De zoon wordt verdacht van deelname aan een criminele organisatie en zou zijn voorbereid om het netwerk van zijn vader voort te zetten. Het OM eiste zes jaar cel, maar gaf aan dat de eis zonder procesafspraken acht jaar zou zijn geweest. Dat verschil laat volgens Ellian zien hoe groot het effect van zo’n deal kan zijn.
Het OM is formeel onafhankelijk, maar Ellian denkt dat de Kamer via de minister toch invloed mag vragen als het gaat om het gebruik van procesafspraken. Hij stelt dat het parlement nooit expliciet heeft ingestemd met dit soort deals en dat er eerst een duidelijke wettelijke basis moet komen. Zelf ziet hij weinig ruimte voor politieke steun: wat hem betreft hoort er geen goedkeuring te komen voor afspraken met zware drugscriminelen.
In de rest van de Tweede Kamer is er nog geen duidelijke lijn. Verschillende partijen zeggen dat ze nog twijfelen over de oproep van de VVD. Wel klinkt breder de wens dat de politiek strikte grenzen vastlegt voor procesafspraken. De regering werkt al aan wetgeving die deze afspraken in de toekomst moet regelen, maar die is nog niet klaar.
Het OM verdedigt de huidige praktijk. Volgens een woordvoerder zorgt het maken van procesafspraken ervoor dat strafzaken sneller klaar zijn. Daardoor kan het OM meer zaken bij de rechtbank brengen, terwijl de capaciteit en middelen beperkt zijn. In sommige deals speelt ook geld een rol: verdachten betalen dan hoge boetes, die direct naar de staatskas gaan. In eerdere zaken leverde dat al enkele miljoenen op.
Het OM verwerpt het beeld dat verdachten door procesafspraken gemakkelijk wegkomen. De officier benadrukt dat de rechter altijd het laatste woord heeft. De rechtbank bekijkt de afspraken tot in detail en kan de deal ook afkeuren. Volgens het OM levert een langere rechtszaak bovendien niet automatisch een veel zwaardere straf op. Door sneller vonnis te krijgen in grote zaken, kan justitie ondertussen vele andere dossiers aan de rechter voorleggen. De Kamer praat woensdag en donderdag verder over deze kwestie tijdens het debat over de begroting van Justitie en Veiligheid.
Source: Fok frontpage