De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) reageert teleurgesteld op het besluit van de Verenigde Staten om zich uit de organisatie terug te trekken. De VS zijn sinds de oprichting lid en speelden een grote rol bij successen als de uitroeiing van pokken en de aanpak van polio, hiv, ebola, griep, tuberculose, malaria, verwaarloosde tropische ziekten, antibioticaresistentie en voedselveiligheid. Volgens de WHO maakt het vertrek zowel de VS als de rest van de wereld minder veilig. De kennisgeving van terugtrekking ligt nu voor bij het Uitvoerend Bestuur, dat begin februari vergadert, en bij de Wereldgezondheidsvergadering in mei 2026.
De Amerikaanse regering verwijt de WHO dat de organisatie haar zou hebben beledigd, beschadigd en in haar onafhankelijkheid zou hebben aangetast. De WHO weerspreekt dat en zegt dat zij, net als bij alle andere lidstaten, altijd in goed vertrouwen met de VS samenwerkte en de soevereiniteit van het land respecteerde. De VS noemen verder "falen tijdens de COVID-19-pandemie" als reden, met beschuldigingen dat de WHO cruciale informatie zou hebben tegengehouden en fouten zou hebben verhuld. De WHO erkent dat geen enkele regering of organisatie alles perfect deed, maar blijft achter haar eigen optreden staan.
De organisatie benadrukt dat zij tijdens de pandemie snel handelde, informatie open deelde en landen adviseerde op basis van de beste beschikbare gegevens. De WHO adviseerde onder meer het gebruik van mondmaskers, vaccins en fysieke afstand, maar stelt dat zij nooit mondmaskerplicht, vaccinatieplicht of lockdowns heeft voorgeschreven. Besluiten daarover lagen volgens de WHO altijd bij nationale regeringen, die zelf moesten bepalen wat zij nodig vonden voor hun bevolking.
De WHO schetst ook de tijdlijn rond het begin van de uitbraak. Op 31 december 2019 kreeg de organisatie de eerste melding van een cluster longontstekingen van onbekende oorsprong in Wuhan, China. Diezelfde dag vroeg de WHO om meer informatie en zette zij het eigen noodsysteem in werking. Voor 11 januari 2020, toen het eerste overlijden in China bekend werd, had de WHO de wereld al gewaarschuwd via officiële kanalen en sociale media, experts bijeengeroepen en uitgebreide richtlijnen gepubliceerd om mensen en zorgsystemen te beschermen. Op 30 januari 2020 riep de directeur-generaal COVID-19 uit tot een "noodsituatie voor de volksgezondheid van internationaal belang", het hoogste alarmniveau in het internationale gezondheidsrecht, terwijl er buiten China nog minder dan 100 gemelde gevallen en geen doden waren.
In de eerste fase van de pandemie riep de WHO-top herhaaldelijk alle landen op om direct maatregelen te nemen en sprak hij waarschuwingen uit als "het venster van mogelijkheden sluit", "dit is geen oefening" en "publieke vijand nummer één". Na diverse evaluaties van de COVID-19-crisis, ook naar het eigen functioneren, zegt de WHO haar werkwijze te hebben versterkt en landen te helpen bij het verbeteren van hun paraatheid. Volgens de organisatie hebben de systemen die voor, tijdens en na de noodfase 24 uur per dag draaiden, bijgedragen aan de veiligheid van alle landen, inclusief de Verenigde Staten.
De VS beschuldigen de WHO verder van een "gepolitiseerde, bureaucratische agenda" die zou worden gedreven door landen die vijandig staan tegenover Amerikaanse belangen. De WHO noemt dat onjuist en wijst erop dat zij een gespecialiseerde VN-organisatie is, aangestuurd door 194 lidstaten. De organisatie stelt dat zij onpartijdig werkt, alle landen dient en hun soevereiniteit respecteert, zonder angst of voorkeursbehandeling.
Tegelijk bedankt de WHO de overige lidstaten voor hun steun en samenwerking in de strijd tegen grote gezondheidsdreigingen, zoals infectieziekten en chronische aandoeningen. Vorig jaar namen de lidstaten het WHO-pandemieakkoord aan, dat na ratificatie een belangrijk internationaal juridisch instrument moet worden om toekomstige pandemieën beter het hoofd te bieden. Momenteel onderhandelen landen over een bijlage bij dit akkoord: het systeem voor toegang tot ziekteverwekkers en verdeling van voordelen. Dit moet snelle detectie en het delen van ziekteverwekkers met pandemisch potentieel bevorderen en tegelijk zorgen voor eerlijke en tijdige toegang tot vaccins, behandelingen en tests.
De WHO zegt te hopen dat de Verenigde Staten in de toekomst weer actief meedoen binnen de organisatie. Tot die tijd wil de WHO met alle landen blijven samenwerken aan haar kerntaak: voor alle mensen het hoogst haalbare niveau van gezondheid als fundamenteel recht bevorderen.
Source: Fok frontpage