is wetenschapsredacteur van de Volkskrant. Hij schrijft over natuur en biodiversiteit.
Na een beloega en een bultrug dook vorige week ook ineens een goudjakhals op. De roep om ‘beheren’ zal snel klinken.
Het is weer een beestenboel in de natuur. Steeds weer duiken dieren op waar zij helemaal niet horen. Lezen ze soms geen beleidsstukken?
Zo filmden vorige week zaterdag bemanningsleden van een KNRM-boot in de zee voor Callantsoog en Julianadorp een beloega. Die witte dolfijn is zeldzaam hier: eerdere meldingen zijn van 1966 en 1984. ‘Alsof je over het strand loopt en een ijsbeer tegenkomt’, zei een opgewonden medewerker van SOS Dolfijn in Hart van Nederland. Hij zat ‘te gillen als een klein meisje’ toen hij het dier zelf zag.
De beloega was wel van het padje. Zijn thuishaven is het Noordpoolgebied, maar hij verkeerde volgens SOS Dolfijn in goede gezondheid. ‘Het scheelt toch een trip naar Spitsbergen’, volgens een van de tientallen toegestroomde kijkers.
Misschien trok de beloega samen op met de bultrug die datzelfde weekend in de Noordzee werd gezien bij Bloemendaal (en eerder in IJmuiden en Scheveningen). Ook al de weg kwijt.
Alwetenden speculeerden er op de socials lustig op los. ‘AI?’ ‘Nee, zo echt als maar zijn kan’, antwoordde filmer Rutger den Hertog. De stuurlui aan wal meenden dat de bultrug gedesoriënteerd was door windmolens en zo de afslag naar de nauwe en ondiepe Noordzee nam, in plaats van het ruime sop links van Groot Brittannië te kiezen. Nee, het lag aan de zonnestorm, wist een ander. ‘Al die mooie beelden van de aurora in Nederland zijn leuk, maar dit is de negatieve kant van het verhaal.’
De waarheid is dat bultruggen deze eeuw geregeld in de Noordzee worden gezien, maar dat de wetenschap de oorzaak nog niet weet. Onverteerbaar voor sommigen.
In deze rubriek geeft Jean-Pierre Geelen, natuurredacteur van de Volkskrant, zijn persoonlijke commentaar op opmerkelijke confrontaties tussen mens en natuur.
De beestenbende was compleet met de waarneming, afgelopen zondag, van een goudjakhals in de Groningse velden. Dat was ook al bijzonder vanwege de fraaie foto’s van de nieuwkomer, op klaarlichte dag genomen door ornitholoog en natuurbeschermer Ben Koks. Het roofdier, qua formaat tussen vos en wolf in, vertoont zich zelden en gaat doorgaans in schemer en donker op pad. De eerste in Nederland werd in 2016 gezien op de Veluwe. Daarna nog vijfmaal, in de Ooijpolder, Zeist, Friesland en Groningen.
Het zal de uiterlijke gelijkenis met de wolf zijn, en de verse wond die dat dier bij sommigen veroorzaakte, waardoor reacties op Koks opgetogen bericht op X ontspoorden. Wildwappies weten nu al zeker dat de goudjakhals is meegelift met de wolf, die ons land vanuit Roemenië kon betreden dankzij een door groene gekkies aangelegde ‘wolvensnelweg’ van Natura 2000-gebieden. ‘Georganiseerde criminaliteit!’ Van onze belastingcenten!
De waarheid is weer eens anders. De provinciale organisatie Bij12 is helder: de goudjakhals komt uit Azië en Oost-Europa, maar door verandering van klimaat en landgebruik trekt het dier steeds westelijker. Plek zat: Bij12 citeert uit onderzoek dat Noord- en Oost-Nederland en de Veluwe de meest geschikte gebieden zijn. Zo’n 7.000 vierkante kilometer biedt ruimte aan mogelijk 781 roedels goudjakhalzen. Je kunt de diarree van angsthazen al ruiken. De roep om ‘beheren’ zal snel klinken.
De ironie: de weg voor dit nieuwe roofdier werd mede vrijgemaakt door wolvenhaters die wel raad weten met die monsters. ‘De intensieve bejaging op de wolf heeft ervoor gezorgd dat de goudjakhals steeds meer leefruimte krijgt’, aldus Bij12 over zijn opkomst in Europa. Wie hem weg wil hebben: de goudjakhals mijdt gebieden waar wolven wonen.
Goed om je heen kijken en genieten blijkt de beste raad bij de komst van veel nieuwe dieren. En soms even gillen als een klein meisje.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns