Van de week droomde ik dat Groenland Europa had gekoloniseerd in plaats van andersom. De Inuit waren naar ons toe gepeddeld, nu leefden we allemaal zoals zij. Niet dat we in kajaks forensden of dat we ruiten hadden van zeehondendarm; maar we waren wel gaan denken als de Inuit.
We vonden het idee van privaat grondbezit bijvoorbeeld even komisch als de gedachte dat je een briesje of waterwerveling kon kopen – laat staan dat je een vlag kon planten in een ‘prachtig stuk ijs’. Status zat ‘m niet in dure spullen; status kreeg je door weg te geven. Prestige zat ‘m in vakmanschap of kennis. Luxe was luisteren naar een goed verhaal bij het vuur.
Wij waren één met de natuur; geen heersers. We deden niet sentimenteel over de dieren; we betoonden respect. Het leven was minder jachtig, in héél Nederland leefden sowieso maar duizend mensen.
De onmogelijke droom werd me misschien ingefluisterd door die beloega die laatst de Noordzee op zwom, als een boodschapper uit de ijswereld. Anders wel door het opdringerige wereldnieuws. Want de Inuit waren net een beetje aan het opkrabbelen van de Deense kolonisatie, toen dat getouwtrek tussen Trump en Europa weer begon.Wij moeten nu kiezen tussen goed en kwaad, suggereerde de Deense premier, Mette Frederiksen: Trump of Europa. Veel Groenlanders zagen vermoedelijk geen groot verschil tussen de ene kolonisator en de andere. Die dachten: Optie C graag, geen van beide!
Wij Europeanen hebben namelijk behoorlijk huisgehouden in Groenland. In een museum in Zierikzee ligt nog altijd een eeuwenoude Groenlandse kajak. Volgens een lokale grap peddelde er ooit een Groenlander naar Zeeland toe. In heel Europa zijn er dat soort legenden: over mysterieuze mannetjes in ranke bootjes die hier verschenen.In werkelijkheid ontvoerden onze walvisvaarders soms Inuit met kajaks en al. Hun vrouwen werden soms verkracht, in Groenland leven nu Inuit met Hollands-blauwe ogen. De mannen moesten hier kunstjes opvoeren, zoals peddelen in de Haagse Hofvijver, las ik op ijsbarbaar.nl.
Okay, dat was lang geleden. Maar Europeanen deden tot recent barbaarse dingen. De Denen hebben drie eeuwen terug hun vlaggetje in het ijs geprikt, de taal, religie en woningen van de Inuit afgepakt; hen gedwongen in flats te wonen. Deense artsen hebben zelfs jarenlang duizenden jonge vrouwen anticonceptie opgedrongen. Dat programma eindigde pas begin jaren negentig. Dus misschien dachten de Inuit deze week: nu weten die Europeanen eens hoe het voelt.
In Groenland wonen 57.000 mensen, grofweg 50.000 daarvan Inuit – een stadion vol. Dat ze ons zouden koloniseren, lijkt dus onmogelijk. Militair gezien dan. Maar je kunt een land ook mentaal bezetten. Dat hebben de Verenigde Staten met Nederland bijvoorbeeld gedaan, in de jaren vijftig. Die Marshallhulp was niet louter weldoenerij, wat dacht u; het was ook een paard van Troje. Onze software, tv-series en straaljagers, zelfs onze eigen Mark Rutte: inmiddels allemaal hartstikke Amerikaans geworden.
Of denk aan de culturele invloed van Athene. Dat kende in de tijd van Plato en Perikles 50.000 inwoners, minder dan Almelo – toch baseren we ons meest eerbiedwaardige schoolsysteem op dit stadje. Wat zeg ik, onze staatsvorm.
Hun wereldbeeld zou ons kunnen overmeesteren als een virus. Het gebeurt al: wereldwijd bestaan er tientallen miljoenen kajaks, een uitvinding van de Inuit.
Waren we Inuit, zou er helemaal geen staatsvorm zijn, waren we anarchisten. Zonder formulieren. Zonder containerschepen, sojaolie, computerchips, China. We konden alles zelf maken.
Onder Inuit-overheersing zou ons leven echt verbeteren en de planeet wel varen. Het concept ‘vuilniszak’ zouden we absurd vinden. We gooiden niets weg, gebruikten elk onderdeel van de zeehond. Wie te veel had, deelde uit. Ongelijkheid bestond niet. In de midwinter organiseerden we orgies waarbij Woodstock verbleekte.
Dat van die orgies haal ik uit The Dawn of Everything (2022) van David Graeber en David Wengrow. Die benadrukken dat er geen nobele wilden bestaan (evenmin als woeste wilden). Natuurlijk moeten we niet romantiseren. Maar het lijkt me wél zinvol te bedenken dat er altijd een alternatief is voor onze ‘westerse beschaving’, een optie C. Of D. Of E.
En bedenk: Nederlanders die al een beetje Inuit waren geworden, spraken vaak vol bewondering. Zoals de beroemde Nederlandse veldbioloog Niko Tinbergen, die vorige eeuw een jaar in Groenland leefde om naar sneeuwgorzen te kijken. De Inuit waren niet onder de indruk van zijn westerse spullen, las ik bij de NOS.
„Het eerste dat ze vragen is: ‘Heb je het zelf gemaakt?’, en als het antwoord dan bij elke gelegenheid weer ontkennend luidt, dan gaat de bewondering via verwondering over in een soort schouderophalend medelijden.”
Ik blijf dromen dat ze op een dag komen. Het schijnt dat onze ‘op regels gebaseerde wereldorde’ op instorten staat, ik zie niet alléén nadelen.
Volg de laatste politieke ontwikkelingen in de VS op de voet
Source: NRC