Oud-NAVO-chef Jaap de Hoop Scheffer vindt dat de Amerikaanse president Trump "alle perken te buiten gaat" door de inzet van de NAVO-troepen in Afghanistan te bagatelliseren. In een interview met Fox News zei Trump dat de NAVO-troepen destijds "wegbleven van de frontlinies".
Ook de Britse premier Starmer heeft verontwaardigd gereageerd op de uitspraken van Trump. Hij noemt ze "beledigend en ronduit verschrikkelijk", en suggereert dat de Amerikaanse president zijn excuses zou moeten aanbieden.
Trump herhaalde bij Fox News zijn uitspraken bij het World Economic Forum in Davos dat hij "niet zeker wist" of de NAVO-bondgenoten er ook voor de VS zouden zijn "als we hen ooit nodig hebben". "Ze zullen zeggen dat ze een paar troepen naar Afghanistan hebben gestuurd", zei Trump. "En dat deden ze ook. Maar ze bleven een beetje achter, een beetje weg van de frontlinies."
De uitspraken van Trump:
De Hoop Scheffer was tussen 2004 en 2009 secretaris-generaal van de NAVO. "Het gebeurde tijdens mijn mandaat, in een coalitie van vijftig landen en een heleboel partners die daar in de frontlinie vochten en militairen verloren. Dan krijg je dit", zegt de voormalig topdiplomaat.
De Hoop Scheffer vindt Trumps opmerkingen veel te ver gaan. "Met name als ik denk aan de mensen van wie dierbaren zijn achtergebleven in Afghanistan."
De oud-NAVO-topman wil dat de Amerikaanse president zijn excuses aanbiedt aan de militairen en hun families. "Het zit mij zeer hoog, absoluut. Hier gaat het om mensen, om dierbaren van gesneuvelde militairen."
Ook demissionair minister van Defensie Brekelmans reageert verontwaardigd. "We hebben als Nederland deelgenomen aan diverse missies in Afghanistan, aan de frontlinie. Er zijn 25 militairen omgekomen. Wat moeten militairen van die uitspraak denken?"
De NAVO-missie in Afghanistan begon nadat de Verenigde Staten na de aanslagen van 11 september 2001 artikel 5 van het NAVO-verdrag hadden geactiveerd. Dat artikel stelt dat een aanval op één bondgenoot geldt als een aanval op het hele bondgenootschap. Nederland stuurde tussen 2002 en 2021 ongeveer 30.000 militairen naar Afghanistan. 25 van hen kwamen om het leven, onder meer tijdens vuurgevechten.
"Er is één keer artikel 5 ingeroepen en dat was door de Amerikanen", zegt minister Brekelmans. "Het is zorgelijk dat hij daar slecht over geïnformeerd is en bagatelliserend hierover spreekt. Het strookt niet met de grote offers die Nederlandse militairen en hun families hebben gebracht."
Ook minister Van Weel van Buitenlandse Zaken benadrukt dat de uitspraken van Trump niet kloppen. "Wij waren daar wel, voor elke Amerikaan is er ook een Europeaan gesneuveld. We blijven die boodschap herhalen, want dit moet je met feiten bestrijden."
Van Weel wijst ook naar zijn eigen ervaringen. "Ik ben zelf meerdere keren in Afghanistan, Uruzgan, geweest. Bij de Britten, de Canadezen, het was echt de hotspot van Taliban, dat was echt wel de frontlijn. Het is niet respectvol en dus ook niet waar."
In totaal deden 51 landen mee aan de ISAF-missie in Afghanistan. De VS telt veruit de meeste dodelijke slachtoffers: 25.654. Daarna volgt het Verenigd Koninkrijk met 457 gesneuvelde soldaten.
In dat land vallen de uitspraken van Trump bijzonder slecht. Premier Starmer zegt dat hij "niet verbaasd is" dat de woorden van Trump "zoveel pijn hebben veroorzaakt".
Een moeder van een zwaargewonde Afghanistan-veteraan vroeg aan Starmer of hij een excuus van Trump wil eisen. "Als ik me op die manier had versproken of die woorden had gebruikt, zou ik zeker mijn excuses aanbieden, ook aan haar", reageerde Starmer bij de BBC.
De Britse minister van Defensie Healey zegt dat de Britse soldaten herinnerd moeten worden "als helden die hun leven hebben gegeven in dienst van ons land". Staatssecretaris Carns, die gaat over de Britse troepen, noemt Trumps opmerkingen "een echte schande" en "volstrekt belachelijk".
Een overzicht van de Nederlandse missies in Afghanistan:
Binnenland
Buitenland
Source: NOS nieuws