Kunstroof Een jaar na de kunstroof in het Drents Museum zijn de gestolen gouden helm en armbanden nog steeds spoorloos. In april staan de tot nu toe zwijgende verdachten voor de rechter.
Politie op speurtocht in Deurze.
Meer dan zeshonderd goud- en zilverschatten waren in het Drents Museum te zien in de tentoonstelling Dacia – Rijk van zilver en goud over de Daciërs, een volk dat meer dan 2.000 jaar in het huidige Roemenië leefde. Het Drents Museum leende de stukken van minstens vijftien verschillende musea in Roemenië. Het topstuk was de helm van Cotofenesti, gemaakt in het midden van de vijfde eeuw voor Christus en geleend van het Nationaal Historisch Museum in Boekarest.
Het was deze helm die inbrekers een jaar geleden meenamen nadat ze in de nacht van 24 op 25 januari 2025 de toegangsdeur van het museum opbliezen met een vuurwerkbom en twee glazen vitrines kapot maakten. De inbrekers stalen ook nog drie gouden armbanden. Binnen drie minuten stonden ze weer buiten. De gestolen kunstobjecten zijn nog steeds zoek, ondanks een groot onderzoek waarbij het Openbaar Ministerie (OM) bijzondere opsporingsmiddelen heeft ingezet.
Het OM maakte onder andere gebruik van undercoveragenten uit binnen- en buitenland, zo werd bekend tijdens de laatste pro-formazitting op 8 januari. Volgens de advocaten van de verdachten zijn ze met de undercoveroperaties onder druk gezet om informatie te geven.
Douglas W. (37), Bernhard Z. (35) en Jan B. (21) uit Heerhugowaard worden verdacht van de kunstroof. Ze zitten in voorlopige hechtenis. Er wordt nog een man vervolgd voor betrokkenheid bij de diefstal, maar hij zit niet vast. Deze 27-jarige man uit Heerhugowaard wordt ervan verdacht kentekenplaten te hebben gestolen voor de vluchtauto die na de roof is gebruikt. Het OM besloot in september drie andere medeverdachten niet te vervolgen.
De gestolen helm van Coțofenești in 2022.
In Roemenië bracht de roof veel teweeg. Al snel na de diefstal kwam de kritiek dat het Drents Museum de beveiliging niet op orde had, iets wat het museum altijd heeft ontkend. Ook werd de directeur van het historisch museum in Boekarest, dat de kunstschatten had uitgeleend, ontslagen door de Roemeense minister van cultuur.
Het Drents Museum maakte voor de tentoonstelling gebruik van een regeling waarbij het Rijk bij schade of diefstal garant staat voor dertig procent van de gehele collectie, die voor in totaal 30 miljoen is verzekerd. De verzekeraar heeft de schade vastgesteld op 5,7 miljoen euro, wat binnen die dertig procent valt. De Nederlandse staat heeft dat bedrag inmiddels uitgekeerd, schreef demissionair minister Gouke Moes (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, BBB) vorige week in een brief aan de Tweede Kamer. Het OM wil de schade verhalen op de verdachten.
RTL Nieuws meldde in mei dat de roof mogelijk in opdracht van de Roemeense onderwereld was gepleegd. Het OM liet in juli weten geen bevestiging daarvoor te hebben gevonden.
Het OM zegt wel een „overvloed aan bewijs” tegen de drie hoofdverdachten te hebben. Zo zijn er kledingstukken met dna-sporen van meerdere verdachten aangetroffen in een vuilniscontainer in Assen. In de kleding zijn glasdeeltjes teruggevonden, die volgens het OM van de opgeblazen deur en twee vitrines in het museum komen. Daarnaast hebben de verdachten online een plattegrond van het museum bekeken.
Inmiddels zijn er vier pro-formazittingen geweest. De volgende pro-formazitting is in maart. In april vindt de inhoudelijke behandeling van de rechtszaak plaats. De rechtbank in Assen trekt drie dagen uit voor de zaak. Dan wordt ook de werkwijze van het OM besproken. De politie deelde van verdachten Douglas W. en Bernhard Z. hun voor- en achternaam en een foto, nadat ze na hun arrestatie weigerden informatie te geven over de gestolen objecten. Het tonen van voor- en achternaam en een foto van verdachten is ongebruikelijk; er moet een stevige verdenking voor een strafbaar feit zijn waar tenminste acht jaar celstraf voor staat, de hoofdofficier van justitie moet toestemming hebben gegeven en het moet dringend noodzakelijk zijn voor de opsporing. Volgens het OM is aan die voorwaarden voldaan.
Tijdens de pro-formazitting op 8 januari besloot de rechtbank dat het OM in april duidelijker moet uitleggen wat de rol van minister David van Weel (Buitenlandse Zaken, VVD) was bij het tonen van de foto’s van de verdachten. De advocaat van Bernhard Z. wil dat er duidelijkheid komt over of de minister zich met het onderzoek heeft bemoeid. Van Weel was op het moment van de inbraak minister van Justitie en Veiligheid. Hij zei eerder tegen RTL Nieuws dat de verdachten de keuze kregen om te vertellen waar de gestolen kunstobjecten waren. Als ze dat niet deden, zouden hun foto’s en achternamen bekend worden gemaakt. „Bij zo’n roof telt elke seconde”, zei Van Weel.
Tot nu toe zwijgen de drie verdachten over wie de roof heeft gepland, of het in opdracht was, en waar de schatten verborgen zijn. Het OM noemt het „kwalijk” dat de verdachten stil blijven, maar de hoop dat de kunstschatten terugkeren is er volgens een woordvoerder van het OM nog steeds.
Elke donderdag de mooiste verhalen over kunst en cultuur: interviews, recensies en achtergronden
Source: NRC