Oleg Lysenko en Sanne van Vuuren rijden ambulances naar Oekraïne via hun stichting Music for Ukraine. Sinds Olegs optreden in Even tot hier hebben ze het drukker dan ooit.
"Het is fijn dat je iets concreets kunt doen in plaats van lijdzaam het nieuws over je heen te laten komen."
Oleg: „Sanne en ik zijn bijna vier jaar geleden begonnen met geld inzamelen voor ambulances voor Oekraïne. Voordat ik op tv kwam bij Even tot hier, hadden we al twintig ambulances naar Oekraïne gebracht.”
Sanne: „En toen, dankzij het tv-programma, hebben we via tatu.nu meer dan 3 miljoen euro opgehaald.”
Oleg: „Die jongens, Niels van der Laan en Jeroen Woe, zijn geweldig. En ik wil ook BNNVARA bedanken.”
Sanne: „Ik wist wel hoe hard het ging met de donaties, maar ik mocht niks tegen Oleg zeggen. Dat was wel moeilijk, maar dat heb ik ook echt niet gedaan.”
Oleg: „Ik was al blij met die 182.000 die eerst op het bord stond. Ik dacht: wat veel geld! En toen kwam Sanne er nog een 3 voor zetten. Dat was ongelofelijk.”
Sanne: „Sinds Oleg op tv geweest is, eind vorig jaar, is het spitsuur bij ons. De afgelopen weken hebben we 43 ambulances gekocht, waarvan we er al 33 naar Oekraïne hebben gereden.”
Oleg: „Voor de kerst hebben we een konvooi naar Oekraïne gereden en begin januari weer eentje. Het was zwaar vanwege de weersomstandigheden, de sneeuw stond ons tot de knieën en het was min 7. Zondag was ik weer thuis en nu, een week later, vertrek ik weer met acht ambulances. Of ik niet eens thuis kan blijven? Dat zegt mijn vrouw ook.”
Sanne: „Misschien is het niet nodig dat je elke keer zelf meegaat. Je kunt ook best een keertje afslaan. In februari hebben we een konvooi gepland waarop we niet meegaan.”
Oleg: „Het liefst zou ik wel meegaan, zodat alles goed gaat.”
Sanne: „Als je wilt uitbreiden, moet je overdragen. Daar werken we nu aan. We hebben nu een vrijwilliger die de benefietconcerten organiseert, iemand die de medische spullen inkoopt, enzovoort. En we werken samen met een Oekraïense stichting. Die brengt de ambulances naar het front en de ziekenhuizen. Wij dragen ze over bij Lviv in West-Oekraïne.”
Oleg: „We hebben vaak contact met soldaten die zeggen: jullie ambulance heeft levens gered.”
Sanne: „Sinds Even tot Hier hebben meer mensen aangeboden te rijden dan we ambulances kunnen sturen. Het is heel mooi hoe betrokken mensen zich voelen.”
Oleg: „Ik ben 26 jaar geleden uit Oekraïne naar Duitsland gekomen om accordeon te studeren. Om precies te zijn speel ik bayan, een Oost-Europese accordeon. Ik studeerde in Hannover, maar toen had ik eens de verkeerde trein genomen en belandde ik in Groningen. Daar heb ik op de markt gespeeld. Pas toen ik zag dat mensen guldens gaven in plaats van marken, besefte ik dat ik niet in Duitsland was. Het was een goede ervaring, ik kreeg veel aandacht. Ik speelde klassieke muziek: Scarlatti, Vivaldi, Bach. Mijn muziek klonk door de kleine straatjes van Groningen. Het was alsof ik in het Concertgebouw speelde! Later heb ik daar in een Ierse pub mijn eerste cd opgenomen. Ook woonde ik er, toen ik studeerde aan de Messiaen Academie in Enschede. Nog weer later studeerde ik Argentijnse tango in Rotterdam. In die tijd ontmoette ik Sanne.”
Sanne: „Dat was in 2008, bij een concert in Groningen. Het was georganiseerd door gemeenschappelijke vrienden. Oleg speelde daar en tsja, muziek werkt op je emotie. Na afloop waren we bij die vrienden en zijn we aan de praat geraakt.”
Oleg: „Ik ben vooral uitvoerend musicus, hoewel ik ook accordeonles aan huis geef. Ik geef concerten en speel in theatervoorstellingen. Doe allerlei projecten met andere musici en artiesten. De prioriteit daarbij is om geld voor onze stichting in te zamelen.”
Sanne: „Ik werk aan de Radboud Universiteit als docent en onderzoeker Engelse taalkunde. Daarnaast ben ik ook opleidingscoördinator van de opleiding Engelse Taal en Cultuur. Ik doe vooral onderzoek naar taalonderwijs.”
Oleg: „Door mijn tv-optreden heb ik nu extra veel benefietconcerten. Alle weekenden tot de zomer zitten vol. Dat is heel mooi, maar wel vermoeiend. Gisteren was ik om half twee ’s nachts pas thuis. Want ik moest optreden in Vught – en daarna moest ik nog anderhalf uur naar huis rijden.”
Sanne: „Juist nu is het heel erg fijn dat mijn vader en zijn vrouw naast ons wonen. Het is een hectische periode. Dus het is geweldig dat zij kunnen bijspringen, bijvoorbeeld door extra eten te koken. En als wij samen een konvooi naar Oekraïne brengen, zorgen opa en oma voor onze kinderen.”
Oleg: „Ik heb vaak benefietconcerten gegeven met onze zoons Luka (15) op trompet en Ilya (11) op cajon, een trommel. Bij één concert hebben we weleens vierenhalfduizend euro opgehaald.”
Sanne: „We hebben nu 35 vrijwilligers: chauffeurs, mensen die de ambulances technisch keuren of helpen bij de aankoop van medische spullen.”
Oleg: „Die spullen zijn vaak nog duurder dan de ambulance zelf. Bijvoorbeeld een reddingsbrancard om een gewonde soldaat van het slagveld naar de ambulance te brengen. Zo’n evacuation stretcher kost duizend euro. Ook sturen we tourniquets. Stel, je hebt op een mijn gestaan en je hebt een arm of been verloren. Dan gebruiken soldaten een tourniquet om het bloeden te stoppen. Want anders ga je zo dood. We sturen ook veel abdominal tourniquets, een band die om het middel wordt geplaatst met een opblaasbare ballon die de bloedtoevoer naar de wond stopt. Stel dat je aan je buik gewond bent, dan stopt zo’n tourniquet het bloeden. Zo proberen we voor die arme soldaten de medische spullen te sturen die het meest nodig zijn voor eerste hulp aan zichzelf of een strijdmakker. Het gaat hier om de meest essentiële medische hulpmiddelen, naast de ambulance zelf. Dat is nodig omdat de Russen alles kapot schieten, ook de medische staf.”
Sanne: „Soms vallen ze aan en dan tien minuten later, als de eerste hulpverleners arriveren, vallen ze nog een keer aan om de hulpverleners om zeep te helpen. Los daarvan zijn er gewoon heel veel ambulances en medische apparatuur nodig. Niet alleen aan het front, maar ook bij ziekenhuizen.”
Oleg: „Zo kunnen we de situatie aan het front verbeteren en levens redden. Alle hulp is nog steeds welkom. Doe bijvoorbeeld een oproep bij ziekenhuizen of ambulanceposten om een oude ambulance te doneren – met brancard en apparatuur.”
Sanne: „Het is fijn dat je iets concreets kunt doen in plaats van lijdzaam het nieuws over je heen te laten komen. En het gaat niet alleen om die spullen, maar ook om het feit dat je de Oekraïners niet vergeet.”
Oleg: „Het is mooi de gezichten te zien. Je moet hun ogen zien. Je ziet hoe zwaar ze het hebben, hoeveel ze meegemaakt hebben en hoeveel het betekent dat ze niet vergeten worden door mensen die ver weg op een veilige plek wonen. Het gaat er ook om dat ze weten: jullie denken aan ons.”
Accordeonist Oleg Lysenko (51), bekend van het tv-programma Even tot hier, woont in Voorst met zijn vrouw Sanne van Vuuren (44), universitair docent Engels, en hun zoons Luka (15) en Ilya (11). Met hun stichting Music for Ukraine zamelen ze via benefietconcerten geld in om ambulances naar Oekraïne te rijden. Ze verdienen samen iets meer dan één keer modaal.
Sanne: „Wij hebben een doorlopende Tikkie op de website van onze stichting — eigenlijk een doneerknop met een link of een QR-code die je kunt scannen om te doneren. Privé sturen we nooit een Tikkie.”
Sanne: „We gaan niet elke dag naar de supermarkt, maar we zijn ook niet zó georganiseerd dat we een hele week vooruit plannen.” Oleg: „Ik ben Oekraïens, dus onze voorraden zijn altijd goed gevuld: pasta, rijst, zelfgemaakte jam en vlierbloesemsiroop.”
Sanne: „Een tienbadenkaart voor de sauna. Ik vond dat we ook momenten van ontspanning moeten inbouwen. Er is hier in de buurt een sauna bij Bussloo, aan een meertje. Nu moeten we alleen nog een vrije dag zien te vinden om ook echt te gaan.”
Sanne: „Bijna al onze meubels hebben we overgenomen van familie en vrienden.” Oleg: „Ik verzamel en restaureer instrumenten, zoals mijn witte bayan uit 1939 — een prachtig instrument.”
Sanne: „Luka krijgt 50 euro per maand aan zak- en kleedgeld. Ilya krijgt 3,50 euro.”
Sanne: „Door de week hoopt het wasgoed zich op en in het weekend werken we alles bij.” Oleg: „De kinderen helpen mee en leren ook koken. Ik was op mijn vijftiende al het huis uit, dus ik vind dat belangrijk.” Sanne: „Ze kunnen nu pasta koken en pannekoeken bakken.” Oleg: „We hebben lieve kinderen — daar zijn we heel blij mee.”
Sanne: „Een iPad. We hebben hem beveiligd met een wachtwoord, zodat de kinderen er niet in konden, maar toen ben ik het wachtwoord vergeten, dus nu gebruik ik hem zelf ook nooit.”
Oleg: „Door de week kook ik meestal. Dan maak ik bijvoorbeeld een grote pan bietensoep.” Sanne: „In het weekend kook ik vaker. En soms koken opa en oma, als we het te druk hebben. Dat is fijn, want zo zorgen we er in elk geval voor dat we niet elke dag friet of pizza eten.”
Oleg: „Aan de kapper. Ik heb liever dat Sanne mijn haar knipt. Als ik het vergelijk met Oekraïne — daar kan mijn moeder een maand leven van wat hier één knipbeurt kost. Het pensioen daar is soms maar 53 euro per maand.”
Oleg: „Eigenlijk nergens voor. We hebben alles wat we nodig hebben: een dak boven ons hoofd, gezonde kinderen. Wat ik wél graag wil, is geld bij elkaar brengen om een cd of lp op te nemen met Oekraïense liederen. Soldaten vragen me vaak mijn muziek te sturen. Muziek kan hen even laten ontsnappen, ze even opvrolijken. Vooral kinderliederen: iedereen verlangt naar zijn kindertijd, zeker mensen die elke dag hun leven riskeren.”
Oleg: „Maak een grote pan borsjtsj, Oekraïense rodebietensoep. Dan hoef je drie dagen niet in de keuken te staan. Zo kun je veel tijd en geld besparen!”
In Spitsuur vertellen stellen en singles hoe zij werk en privé combineren. Meedoen? Mail naar werk@nrc.nl
Economieredacteuren nemen je mee in de discussies die zij op de redactie voeren over actuele ontwikkelingen