Oorlog in Oekraïne De nieuwe Oekraïense minister van Defensie Fedorov gaat miljoenen uren aan dronevideo’s en andere oorlogsgegevens delen met het Amerikaanse databedrijf Palantir, om AI-modellen te kunnen trainen.
Een drone-eenheid in de zuid-Oekraïense stad Cherson aan het werk.
Om het land beter te kunnen verdedigen tegen Russische aanvallen wil Oekraïne zijn luchtafweer de komende jaren automatiseren met de inzet van de nieuwste generaties drones, aangedreven door kunstmatige intelligentie (AI). De revolutionaire vernieuwing van de Oekraïense defensie moet ervoor zorgen dat autonoom opererende wapensystemen het luchtruim in de nabije toekomst gaan beschermen tegen Russische kamikazedrones.
Om dat mogelijk te maken sloot de nieuwe minister van Defensie, Mychajlo Fedorov, deze week in Kyiv een samenwerkingsverband met Palantir, het Amerikaanse databedrijf dat zich specialiseert in onder meer defensiesoftware en AI-technologie.
Met de grootschalige inzet van AI hoopt Oekraïne een kentering te kunnen forceren in de asymmetrische oorlog die het land voert tegen de Russische agressor. Moskou beschikt over veel meer wapens, munitie en mankracht dan Oekraïne. Kyiv probeert die numerieke achterstand teniet te doen met allerhande technologische innovaties. Daarbij speelt de ontwikkeling van relatief goedkope, onbemande systemen een sleutelrol: drones.
Verschillende grote wapenfabrikanten in Oekraïne zijn al enkele jaren bezig met de ontwikkeling van ‘zwermen’ drones, die autonoom op zoek gaan naar Russische kamikazedrones als de Shahed en ze zonder menselijke besturing onderscheppen.
Opvallend is dat Oekraïne nu data uit de oorlog beschikbaar gaat stellen aan westerse bondgenoten waarmee AI-modellen kunnen worden getraind, zei Fedorov tegen journalisten in Kyiv. „Partners willen onze gegevens”, aldus Fedorov. „Wij zullen een systeem bouwen waarin zij met onze data hun software kunnen ontwikkelen.” Dat moet uiteindelijk leiden tot betere autonoom opererende wapensystemen waarmee Oekraïne zich kan weren tegen Russische drones.
De Oekraïense strijdkrachten hebben sinds de grootschalige Russische invasie in 2022 een zee aan statistieken en andere gegevens verzameld. Zo hebben drones vanuit de lucht miljoenen uren aan beeldmateriaal vastgelegd van gevechtshandelingen, wapens, militaire installaties, voertuigen en andere doelen in de buurt van de lange frontlinies.
Die gegevens zijn van doorslaggevend belang bij het trainen van AI-modellen; die worden beter naarmate ze meer gegevens krijgen van ‘echte’ gevechtssituaties, zodat de modellen patronen gaan herkennen en reacties van mensen en objecten beter leren voorspellen. Voor AI-toepassingen in die wapensystemen krijgen de Oekraïense defensiebedrijven hulp van gespecialiseerde bedrijven in het buitenland, waaronder de VS, maar ook uit Nederland.
De overdracht van de uiterst waardevolle oorlogsdata aan het Amerikaanse Palantir roept ook vragen op over een potentiële Oekraïense afhankelijkheid van de Amerikanen, nu het beleid van Washington onder president Trump vaak indruist tegen de belangen van Kyiv.
Maar Oekraïne maakt al sinds de grootschalige Russische invasie gebruik van de diensten van Palantir. De Amerikanen stelden onder meer een programma beschikbaar – MetaConstellation – waarmee de Oekraïners met satellietbeelden live het slagveld in beeld kunnen brengen. Gecombineerd met militaire inlichtingen die bondgenoten leverden, kregen de Oekraïense strijdkrachten een beeld van de plekken waar zij de Russen het beste konden aanvallen.
Palantir maakte tegelijkertijd dankbaar gebruik van het „ontwikkellab” dat Oekraïne is geworden voor Palantirs AI-technologie, zei Louis Mosley, baas van de Europese tak, enkele maanden geleden tegen NRC. Met de nieuwe overeenkomst over de levering van Oekraïense oorlogsdata zal die kennis de komende tijd alleen maar worden uitgebreid.
Mychajlo Fedorov (35) werd vorige week benoemd tot minister van Defensie door president Volodymyr Zelensky, eerder was hij onder meer vice-premier en minister voor Digitalisering. Fedorov heeft naar eigen zeggen verschillende opdrachten meegekregen van Zelensky: enerzijds een defensiesysteem opbouwen dat de Russische aanvallen kan tegenhouden, zowel in de lucht als op de grond, dat daarnaast ook zorgt voor een uitbreiding van de Oekraïense aanvalscampagne tegen de oorlogsmachine van Moskou, en de Russische economie. „Maak de kosten voor Rusland zo hoog dat ze dit niet kunnen volhouden: dus vrede afdwingen uit kracht.”
Eén concrete doelstelling die Fedorov voor zichzelf heeft gesteld in de oorlog met Rusland springt het meest in het oog: het „elimineren” van 50.000 Russen per maand. In december vorig jaar lag het aantal Russische oorlogsslachtoffers – doden en gewonden – volgens de Oekraïense autoriteiten op 35.000. „Als we daar 50.000 van maken zullen we zien wat er met de vijand gebeurt”, aldus Fedorov.
Een zeer aanzienlijk deel van die Russische oorlogsslachtoffers wordt gemaakt door de inzet van drones: die zijn verantwoordelijk voor ongeveer 80 procent van alle Russische doden en gewonden, meldden commandanten afgelopen najaar aan The New York Times.
Doorzie de wereld van technologie elke week met NRC-redacteuren
Source: NRC