Beraad na Groenland-crisis De confrontatie met de VS over Groenland heeft sporen achtergelaten, bleek bij een ingelaste top in Brussel. Europese leiders waren het erover eens dat de EU „het lef moet hebben” om maatregelen te nemen bij een volgende crisis met Washington.
Antonio Costa, voorzitter van de Europese Raad, en Ursula von der Leyen, voorzitter van de Europese Commissie, vrijdag tijdens een persconferentie na een ontmoeting van EU-leiders in Brussel.
De Europese Unie zal haar belangen blijven verdedigen „tegen elke vorm van dwang”. Dat heeft António Costa, de voorzitter van de Europese Raad, vrijdag gezegd na afloop van een ingelaste EU-top in Brussel over de crisis rond Groenland.
De EU „heeft de macht en de middelen om dit te doen en zal dit doen indien nodig”, aldus Costa tijdens een persconferentie na de top, die hij eerder deze week belegde naar aanleiding van dreigementen van de Amerikaanse president Donald Trump om importheffingen op te leggen aan meerdere Europese landen die zich verzetten tegen zijn plan om Groenland te annexeren.
Een pakket economische tegenmaatregelen, waaronder heffingen ter waarde van 93 miljard euro, lag klaar – en blijft klaarliggen, zei demissionair premier Dick Schoof na afloop van het beraad. Volgens Schoof waren de regeringsleiders het erover eens dat de EU „het lef moet hebben” om maatregelen te nemen bij een volgende crisis met de VS, meldt het ANP. Wel zou er altijd eerst gezocht moeten worden naar een diplomatiek antwoord.
De trans-Atlantische crisis over die kwestie „heeft sporen achtergelaten”, zeiden Europese leiders bij de top, meldt Politico. „Tussen bondgenoten gedraag je je niet zo”, citeert de publicatie een bron bij de besprekingen. „De agressieve taal richting Europa is genoteerd.”
António Costa, voorzitter van de Europese Raad, noemde het „positief” dat de Amerikaanse president Trump heeft afgezien van de importheffingen. Die waren in strijd met het handelsverdrag dat de EU afgelopen zomer sloot met de VS, zei hij. „Onze focus moet nu liggen op de verdere implementatie van die overeenkomst”, aldus Costa.
De EU-leiders spraken elkaar nadat de angel uit de wekenlange Groenland crisis was gehaald tijdens besprekingen bij het World Economic Forum in het Zwitserse Davos. Daar zei Trump woensdag dat hij geen geweld zou gebruiken om Groenland in te lijven, zoals hij eerder had gedreigd omdat het gebied cruciaal zou zijn voor de nationale veiligheid van de Verenigde Staten.
Na een onderhoud met Mark Rutte, secretaris-generaal van de NAVO, liet Trump weten dat er een overeenkomst zou worden bereikt over defensie van Groenland. Wat die overeenkomst zou inhouden en wat er zou veranderen ten opzichte van de huidige situatie, waarin de VS volgens een verdrag uit 1951 al het recht hebben militaire bases te vestigen op Groenland, was niet direct duidelijk.
Wel zou Rutte hebben toegezegd dat de NAVO meer werk zal maken van de verdediging van het Arctisch gebied, met name tegen dreiging van Rusland en China.
Ursula von der Leyen, voorzitter van de Europese Commissie, zei na het beraad in Brussel dat de Europese Commissie op korte termijn „een substantieel investeringspakket” zal presenteren voor Groenland. Ook zal de EU extra defensie-uitgaven gebruiken voor materieel dat geschikt is voor het Arctische gebied, zoals een ijsbreker.
„We werken aan het versterken van de relatie tussen de EU en Groenland”, aldus Von der Leyen. „We moeten onze veiligheids- en defensie-afspraken met partners in de regio, zoals het Verenigd Koninkrijk, Canada, Noorwegen en IJsland, versterken. Dit is inmiddels een echte geopolitieke noodzaak voor Groenland geworden.”
Europaredacteuren praten je bij over de belangrijkste ontwikkelingen in de EU
Source: NRC