Aanvankelijk werd er lacherig over gedaan: één militair (later twee) namens Nederland naar Groenland. Ik greep meteen naar het wapen waarmee ik het meest vertrouwd ben: de ironie. „Dat zal ze leren!” krabbelde ik op mijn sociale media. De Deense ambassadeur in Nederland noteerde: „With a little help from our friends…”. VERY LITTLE wilde ik er in doldrieste kapitalen onder pennen. Ik hield me in.
Svend Brinkmann overtrof iedereen. Voor wie hem niet kent: deze Deense psycholoog is het morele geweten van Denemarken. Hij schrijft de ene na de andere bestseller over hoe te leven, en met zijn honderdduizenden volgers heeft hij een goeroestatus gekregen. Hij is wat conservatief, predikt fatsoen. Dwars tegen de tijdgeest in publiceert hij op Instagram tegels vol tekst. Nadat de ministers van Buitenlandse Zaken van Denemarken en Groenland hun „agree to disagree” en een „high level working group” verkondigden, noteerde hij droog: „Het kan wel zo wezen dat de VS een wereldsupermacht is. Maar nu staan ze tegenover het gevaarlijkste superwapen uit de gereedschapskist van het gemenebest: de Werkgroep. Veel dank aan Løkke en Motzfield dat ze ons bureaucratische superwapen hebben getrokken. We horen wat je zegt, Donald Trump. En je maakt geen schijn van kans.”
Veel Denen gooiden er in hun commentaren nog een schepje bovenop („met een goede powerpoint en koffiepauzes komen we er wel”). Ik besefte hoezeer zelfspot en ironie een levensfilosofie zijn in het hoge Noorden, worden gezien als het hoogste teken van beschaving. Maar het afgelopen weekend lieten de Denen massaal die gecultiveerde evenwichtigheid varen. Duizenden Denen gingen samen met Groenlanders geëmotioneerd de straat op, daarbij geholpen door dat andere wapen waarmee we zijn grootgebracht: positief nationalisme.
Zelf voelde ik ook de nationale roep en sloot ik mij aan bij de actiegroep Houd Groenland Trump-vrij. Heel af en toe speelde de neiging tot ironie op, bijvoorbeeld toen ik vernam in welke kleur de demonstratie die de groep had gepland op het Museumplein zou plaatsvinden, namelijk groen (‘Groen-land’). Ik factcheckte of het waar was dat je op het refrein van ‘Seven Nations Army’ elke activistische slogan kunt zingen, waaronder „Groen-land-kun-je-niet-ko-pen”, en ook „stop-fos-sie-le-sub-si-die” (klopt!). En ik leerde bij over verschillende kleuren hesjes onder de demonstranten: politie-liaison = paars, persvoorlichter = groen, sfeerbeheersing = blauw, enzovoort.
Tijdens de demonstratie moest ik me even verhouden tot restjes intersectionalisme toen iemand met gevoel voor perspectief en wereldzaken zachtjes „and free Palestine” achter ieder ‘Houd Groenland Trump-vrij’ scandeerde. Ook was het best mogelijk dat de enige vrouw die een Groenlandse vlag op de kop had weten te tikken én haar nagels had gelakt in de kleuren van de Groenlandse vlag, voor elke demonstratie bijpassende nagellak had klaarstaan. Uit een podcast van NRC had ik opgemaakt dat de vraag naar Groenlandse vlaggen de afgelopen tijd sterk is gestegen. Zij had hem gekregen van haar Groenlandse buurvrouw. Ik vergat te vragen waarom die zelf niet was meegekomen, maar ontdekte wel dat er in Nederland pak ‘m beet 23 mensen met een migratieachtergrond uit Groenland wonen (inclusief mensen met minstens één ouder van Groenland).
Het komt erop neer dat al mijn restjes ironie wegsmolten. Ik vond het lawaaiprotest hartverwarmend. Ik voelde tranen prikken, begon te verlangen naar het volgende protest. „Zullen we dan in rood-wit?” hoorde ik mezelf tegen de organisator zeggen.
Inmiddels hebben we kunnen constateren dat het aantal militairen niet uitmaakt voor de hoogte van de door Trump opgelegde straf. Ik wendde mij opnieuw tot de Denker der Denemarken, om kennis te nemen van wat hij zijn volgelingen toewierp. Hij zette de ironie nog een tandje bij, in zware tijden is het fijn als sommige dingen blijven zoals ze waren. „Ongelooflijk dat je zulke schadelijke maatregelen neemt als je net de Nobelprijs hebt gekregen!”
Ik dacht aan mijn goede vriendin, de vertaler en dichter Hamide Dogan, die mij deze week de levenswijsheid van haar vader stuurde. Het betreft een verhaaltje van Nasreddin Hoca, een legendarische geestelijke uit de Middeleeuwen, zeg maar de Svend Brinkmann van toen. Er is met geweld ingebroken in je huis en je vraagt je af: had ik mijn deur niet met driedubbele sloten moeten beveiligen? Niet één, niet twee, maar honderden bewakers in dienst moeten nemen?
„Maar treft de dief dan geen enkele blaam?”
Volg de laatste politieke ontwikkelingen in de VS op de voet
Source: NRC