Spanningen De demissionair minister van Defensie was zelf aanwezig in Davos. In de wandelgangen hoorde hij verschillende oplossingen over de Amerikaanse claim op Groenland. De Tweede Kamer had nog veel vragen over hoe het nu precies zit – die de minister niet allemaal kon beantwoorden.
Ruben Brekelmans, demissionair minister van Defensie, tijdens het debat in de plenaire zaal van de Tweede Kamer over een extra EU-top over de situatie in Groenland.
De Nederlandse regering heeft vooralsnog geen aanwijzingen dat er concrete concessies zijn gedaan aan de Amerikaanse president Donald Trump over Groenland. Dat blijkt uit de antwoorden van demissionair minister van Defensie Ruben Brekelmans (VVD) op vragen tijdens een debat op donderdag in de Tweede Kamer.
Op het World Economic Forum in Davos maakte Trump na een gesprek met NAVO-secretaris-generaal Mark Rutte woensdag bekend dat er een oplossing was gevonden voor de hoog opgelopen crisis rond Groenland, dat Trump zei te willen inlijven. De New York Times meldde daarop dat er zou worden gesproken over Amerikaanse soevereiniteit over „kleine gebieden”, zoals militaire bases. Een voorbeeld daarvan is de Britse luchtmachtbasis op Cyprus.
Tijdens het debat met de Tweede Kamer maakte Brekelmans (ook aanwezig in Davos) duidelijk dat bovenstaande idee circuleerde in de wandelgangen, maar dat dit voorstel volgens zijn informatie „niet op tafel” heeft gelegen. Volgens de minister van Defensie zijn Trump en Rutte in Davos slechts een „raamwerk” overeengekomen waarin „twee sporen” zullen worden gevolgd: onderhandelingen met de NAVO om te komen tot een grotere aanwezigheid in het arctische gebied en besprekingen tussen Washington en Kopenhagen over Amerikaanse presentie op Groenland.
Beide door Brekelmans genoemde sporen lijken niet te duiden op concessies aan Trump. Zo hebben de VS op grond van een verdrag uit 1951 al ruime bevoegdheden om militairen op Groenland te legeren. Woensdagavond, na het gesprek tussen Trump en Rutte, maakte de Deense minister van Buitenlandse Zaken Rasmussen opnieuw duidelijk dat de soevereiniteit van Groenland (een autonoom gebied binnen het Koninkrijk Denemarken) niet ter discussie staat.
Donderdagavond vergaderen de Europese regeringsleiders, waaronder demissionair premier Dick Schoof, in Parijs over de Groenland-crisis. Nu Trump zijn eerder aangekondigde importheffingen tegen Europese landen heeft laten varen, staat de inzet van de Europese anti-dwangmaatregel niet langer op de agenda, zo maakte Brekelmans duidelijk. Volgens de defensieminister is een meerderheid van landen inmiddels van mening dat er een „constructief pad” van overleg met de VS moet worden opgegaan.
In de Tweede Kamer waren er veel vragen over wat er nu precies was afgesproken met Trump. Buitenlandwoordvoerder Kati Piri (GroenLinks-PvdA) wilde weten of Trump zijn claim op Groenland nu had laten varen. Brekelmans had daar geen duidelijk antwoord op, maar concludeerde op grond van de uitlatingen van de Amerikaanse president dat Trump het „politieke signaal” had afgegeven hiervan af te zien. Piri concludeerde daarop dat Brekelmans „er vakkundig omheen lult” – wat de minister opvatte als „een compliment”.
Het kabinet heeft voorzichtig geopereerd in de Groenland-crisis, maar stuurde in navolging van andere Europese landen wel twee militairen naar Groenland. Volgens een groot deel van de Kamer moet Nederland zich harder opstellen. Een door Piri ingediende motie om de Frans-Duitse lijn te volgen en economische maatregelen tegen de VS achter de hand te houden, leek te kunnen rekenen op een meerderheid.
Volg de laatste politieke ontwikkelingen in de VS op de voet
Source: NRC